ZLTO-projectexpert: 'Nog veel rek in capaciteit elektriciteitsnet'

Nederland kent niet alleen een overschot aan stikstof waardoor bedrijven worden geremd in hun ontwikkeling, ook op de energiemarkt knelt het meer en meer. Met de afsluiting van grootverbruikers en nieuwe bedrijven in Brabant en Limburg als recentste voorbeeld. Maar er zit nog veel rek in de capaciteit van het net, zegt Sander van der Stelt, projectexpert Energie bij ZLTO. 'Flexibiliteit is het toverwoord.'

ZLTO%2Dprojectexpert%3A+%27Nog+veel+rek+in+capaciteit+elektriciteitsnet%27
© Nieuwe Oogst

Grote delen van de provincies Noord-Brabant en Limburg en Schouwen Duiveland en Tholen kleuren rood op de capaciteitskaart van Netbeheer Nederland. Deze kaart geeft aan of er nog stroom kan worden geleverd aan het net, de zogenoemde invoeding.

Deze kaart is bedoeld voor ondernemers die plannen maken voor grootschalige projecten, met een netaansluiting groter dan 3x80 ampère, die energie leveren aan het elektriciteitsnet. Denk aan zonneparken en panelen op grote daken.

En op het kaartje voor de afname, oftewel de capaciteit die er nog is voor grootverbruikers en nieuwe bedrijven om stroom af te tappen, zijn Brabant en Limburg ingekleurd als één grote oranje vlek. De kaartjes geven een duidelijk beeld van hoe de vlag erbij hangt in Nederland op het gebied van netcongestie, oftewel de overbelasting van het elektriciteitsnetwerk.


De problemen in de provincies zijn zelfs zo groot dat energieminister Rob Jetten vorige week per direct Ben Voorhorst, oud-topman van Tennet, aanstelde als speciaal coördinator om een oplossing te zoeken.

'Het is echt wel een crisis. Er moet snel iets gebeuren als we het tempo van verduurzaming hoog willen houden', zegt Van der Stelt. 'Het hangt al zo lang in de lucht dat het net het niet meer aankan. Aan de ene kant hebben we te maken met een explosie van zon- en windinstallaties en aan de andere kant zie je een flinke toename van het elektriciteitsverbruik door elektrische auto's en warmtepompen.'


Rek in rekensom

Hoe rood en oranje de kaartjes ook kleuren, volgens Van der Stelt zit er nog rek in. 'Het is een rekensom. De netcongestie wordt bepaald door alle vergeven transportcapaciteit in een bepaald netgebied bij elkaar op te tellen. Hierin tellen zowel gerealiseerde projecten als projecten in de planning mee. Wanneer deze boven een bepaalde waarde komen, is er sprake van netcongestie.'


Transparant = (nog) geen transportschaarste. Geel = transportschaarste dreigt, er geldt een aangepast offerteregime. Oranje = vooraankondiging structurele congestie bij ACM. Rood = structurele congestie, nieuwe aanvragen voor transport worden niet gehonoreerd.
Transparant = (nog) geen transportschaarste. Geel = transportschaarste dreigt, er geldt een aangepast offerteregime. Oranje = vooraankondiging structurele congestie bij ACM. Rood = structurele congestie, nieuwe aanvragen voor transport worden niet gehonoreerd. © Netbeheer Nederland

In werkelijkheid heb je voor bijvoorbeeld een zonnedak niet altijd je volledige transportcapaciteit nodig, aldus Van der Stelt. 'Het dak levert slechts een paar momenten per jaar zijn maximale vermogen. Er is dus extra capaciteit vrij te spelen door hier slim mee om te gaan.'

De Autoriteit Consument en Markt speelt daar volgens Van der Stelt al op in. 'In het onlangs gepubliceerde codebesluit worden de mogelijkheden voor de netbeheerders om aan congestiemanagement te doen, vergroot. Zo kunnen bijvoorbeeld contracten met grootverbruikers worden afgesloten waarin wordt afgesproken dat ze, tegen een vergoeding, op bepaalde piekmomenten minder stroom afnemen of invoeden. Netbeheerders hebben tot eind dit jaar om deze wijzigingen in hun processen door te voeren.'


Oplossing bij boer

Een deel van de oplossing voor het probleem op de lange termijn ligt bij de agrarische sector, stelt de ZLTO-projectexpert. 'Boeren hebben de ruimte en kunnen dus als duurzame energieproducent fungeren. De mate waarin ze dat succesvol kunnen doen, wordt bepaald door hoe we vraag en aanbod binnen de fysieke grenzen van het net bij elkaar kunnen brengen.'

Combinaties van wind en zonne-energie met batterijopslag of conversie naar waterstof kunnen de flexibiliteit bieden die nodig is, geeft Van der Stelt aan. 'Ook energiebesparing en het zoveel mogelijk afstemmen van de energievraag op het aanbod spelen een grote rol. De boerderij als 'energiehub' voor de omgeving, mogelijk ook als producent van waterstof.'

Het lijkt nog een ver-van-je-bedverhaal, maar daar denkt Van der Stelt anders over. 'De druk om te verduurzamen is nu extra hoog door de geopolitieke situatie in de wereld, dus moet het door kunnen gaan. En dus moeten we iets doen aan het netcongestieprobleem. Daardoor raken de ontwikkelingen en innovaties in een stroomversnelling.'


Meldpunt netcongestie moet meer inzicht geven

De omvang van het probleem voor de agrarische sector is niet duidelijk. Mede daarom heeft ZLTO recent een meldpunt netcongestie geopend. Leden van ZLTO kunnen daar aangeven welke knelpunten er spelen bij de vraag naar of het aanbod van stroom. Tot nu hebben veertig leden dat gedaan. Van der Stelt: 'Met het meldpunt willen we meer inzicht krijgen in de problematiek in ons werkgebied. Deze gegevens kunnen we gebruiken in onze lobby richting de overheid om dit probleem serieus op te pakken en als input voor potentiële projecten. Maar het probleem lossen we er niet mee op.'

Bekijk meer over:

Lees ook

Marktprijzen

Meer marktprijzen

Laatste nieuws

Nieuwste video's

Kennispartners

Meest gelezen

Nieuw op MechanisatieMarkt.nl

Meer advertenties

Vacatures

Weer

  • Zaterdag
    23° / 14°
    10 %
  • Zondag
    22° / 13°
    20 %
  • Maandag
    22° / 15°
    60 %
Meer weer