Provincies balen van onteigeningsdiscussie

'Het is funest voor het vertrouwen', zegt Tweede Kamerlid Derk Boswijk van het CDA over het uitlekken van plannen over onteigening en een advies over het afnemen van vergunningen.

Toen ruim twee weken geleden de scenariostudies van het Planbureau voor de Leefomgeving uitlekten, kreeg het Kamerlid heel wat telefoontjes. Niet alleen van ongeruste en boze boeren, maar juist ook ambtenaren en gedeputeerden hingen aan de lijn.

Boswijk: 'Ze waren woest. Boeren zegden afspraken met de provincies gewoon af. Door provincies wordt er heel veel tijd in gestoken om vertrouwen op te bouwen en te werken aan goede relaties. Het uitlekken van dit soort scenario's is daarvoor funest. Rondom stikstof hebben we aan een ding veel behoefte: rust in de tent.'

Vertragende werking

Een rondgang langs de provincies bevestigt dit beeld. Gedeputeerde Gert Harm ten Bolscher (SGP) van provincie Overijssel ziet met lede ogen aan hoe het lekken van dit soort informatie leidt tot vertraging in gebiedsprocessen. 'We verliezen snelheid, waardoor de processen veel langer gaan lopen. Dat heeft alles met vertrouwen te maken. Mijn ervaring is dat veel boeren constructief willen meewerken, maar er moet wel perspectief zijn. Het uitlekken van dit soort scenario's helpt daar niet aan mee.'

Ten Bolscher snapt dit heel goed. 'Boeren verkeren in permanente onzekerheid. Rechtszaken, onderzoeken en allerlei plannen die telkens uitlekken dragen daaraan bij. Ze weten niet waar ze aan toe zijn. Het is cruciaal dat er vanuit Den Haag duidelijkheid komt.'

Elke dag dat de formatie langer duurt wordt het vertrouwen kleiner, stelt Ten Boscher. 'Boeren willen weten: 'Welk perspectief is er voor ons?' 'Kan ik nog een goede boterham met mijn bedrijf verdienen?' Ik kom boeren tegen die aan agrarisch natuurbeheer willen gaan doen. Maar dan is wel belangrijk om te weten of er een verdienmodel in zit. Dat plaatje is nog niet compleet.'

Wederzijds vertrouwen

Ook provincie Gelderland heeft last van de onteigeningsdiscussie, laat een woordvoerder weten. 'In Gelderland willen we gesprekken voeren met mensen en niet over mensen. Het is een kwestie van wederzijds vertrouwen dat we nodig hebben. Proefballonnetjes zoals deze werken daarin verstorend.'

Volgens de woordvoerder van Gelderland zit iedereen op duidelijkheid te wachten. 'Gebiedsprocessen gaan over een vitaal platteland, je hebt duidelijkheid nodig om die processen te voeren. Dat ontbreekt en daar hebben wij last van.'

Provincie Noord-Holland vindt de focus op onteigening niet goed. 'Uitgangspunt blijft vrijwillige verwerving. Alleen als er na een zorgvuldig proces geen zicht is op een oplossing, terwijl bepaalde gronden wel essentieel zijn vanuit ecologisch oogpunt, kan er uiteindelijk sprake zijn van onteigening.'