PBL%3A+%27Meer+actie+nodig+om+waterdoelen+te+halen%27
Nieuws
© Han Reindsen

PBL: 'Meer actie nodig om waterdoelen te halen'

De waterkwaliteit in Nederland kan de komende jaren verbeteren door de voorgenomen maatregelen van de waterbeheerders aangevuld met vrijwillige maatregelen vanuit Deltaplan Agrarisch Waterbeheer (DAW). De maatregelen moeten op een aantal plekken wel worden geïntensiveerd.

Zo luidt de conclusie van rapport 'Nationale analyse waterkwaliteit' van het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL). Volgens dit onderzoek zal een gestage verbetering van de biologische kwaliteit van het water optreden.

Om de doelen van de Europese Kaderrichtlijn Water (KRW) overal te halen, is het nodig om in een aantal gebieden de maatregelen te intensiveren. Daarmee wordt de belasting van het water met nutriënten verminderd. Verdere verbeteringen in inrichting en in beheer kunnen helpen om de gewenste planten en dieren in het water te laten terugkeren.

Biologische kwaliteit

Binnen de KRW is de biologische kwaliteit het belangrijkste onderdeel van de beoordeling van het oppervlaktewater. De biologische kwaliteit is een maat voor de aanwezigheid van de planten en dieren die van nature in het water thuishoren. Daarnaast zijn er normen gesteld voor de nutriënten stikstof en fosfor en voor andere verontreinigende stoffen in het water.

Effecten van maatregelen kunnen na-ijlen: planten en dieren hebben tijd nodig om zich (opnieuw) te kunnen vestigen. Als het door natuurlijke omstandigheden niet mogelijk is om in 2027 de doelen te halen, is het voor de KRW voldoende dat in 2027 alle benodigde maatregelen zijn getroffen om op termijn de doelen wel te kunnen bereiken.

Niet alle doelen gehaald

Met de huidige en voorgenomen maatregelen van de waterbeheerders, aangevuld met vrijwillige landbouwmaatregelen vanuit het DAW, zal volgens modelberekeningen de waterkwaliteit verbeteren, maar niet alle doelen worden gehaald. Het aandeel regionale wateren dat voldoet aan de normen voor de biologische kwaliteit ligt in 2027 tussen de 30 en 60 procent; voor de zoete Rijkswateren is dit bijna 100 procent.

De modelberekeningen geven aan dat ook voor de nutriënten stikstof en fosfor niet overal de KRW-normen gehaald zullen worden. Volgens de berekeningen kunnen de DAW-maatregelen een aanzienlijke bijdrage leveren aan de verbetering van de waterkwaliteit, maar daarvoor is wel een relatief hoge deelname van het aantal boeren nodig.

Voor een deel van de wateren zijn verdergaande structurele maatregelen nodig om de doelen te kunnen halen. Hier kunnen beleidstrajecten als de ontwikkeling van kringlooplandbouw en de herbezinning van het mestbeleid de gewenste structurele oplossingen bieden voor verbetering van de waterkwaliteit. Hiermee kan de biologische kwaliteit verder verbeteren. Ook verdere verbeteringen in inrichting en in beheer kunnen helpen om het doelbereik voor de biologie te vergroten.

Minder normoverschrijdingen

Het aantal gemeten normoverschrijdingen van gewasbeschermingsmiddelen is afgenomen, maar het aantal locaties met normoverschrijdingen blijft gelijk. Om voor gewasbeschermingsmiddelen overal de normen te kunnen halen, is een afgewogen mix van beleidsinstrumenten nodig.

Naast nutriënten overschrijden ook verontreinigende stoffen de KRW-oppervlaktewaternormen. Denk hierbij aan PAK's (poly-aromatische koolwaterstoffen, bijproducten van verbranding), metalen en ammonium. Voor veel van deze stoffen blijkt er nog niet voldoende zicht te zijn op de bron waar ze vandaan komen. Deze kennis is wel nodig om maatregelen te kunnen nemen.

De aanpak van medicijnresten, microplastics en opkomende stoffen verschilt per stofgroep. Het beleid rond deze stoffen kan baat hebben bij een meer integrale aanpak over verschillende stofgroepen en compartimenten (oppervlaktewater, grondwater, bodem) heen.

Vergrijzing van grondwater

In grondwater speelt de 'vergrijzing': het grondwater wordt door menselijke activiteiten tot steeds grotere diepten verontreinigd met veel verschillende stoffen. Dat vraagt vooral om een preventieve, brongerichte aanpak.

Met een early warning meetnet in het bovenste grondwater kan in een vroeg stadium informatie worden verzameld over de verontreinigingen die op het diepere grondwater afkomen. De 'vergrijzing' van het grondwater is vooral een zorg voor de drinkwatervoorziening, maar kan ook de kwaliteit van het oppervlaktewater negatief beïnvloeden.

Nationale analyse waterkwaliteit

De Nationale analyse waterkwaliteit is een PBL-analyse gebaseerd op gezamenlijk onderzoek van het Rijk, waterbeheerders, provincies, maatschappelijke organisaties en kennisinstituten. Dit gezamenlijk verzamelen van kennis en informatie vormt de bouwsteen voor het opstellen van de maatregelpakketten voor de volgende ronde van stroomgebiedbeheerplannen (2022-2027) voor de Kaderrichtlijn Water.

Weer

  • Donderdag
    16° / 9°
    70 %
  • Vrijdag
    15° / 9°
    50 %
  • Zaterdag
    14° / 9°
    70 %
Meer weer