%27Groene+wind%27+waait+over+Friese+akkers
Reportage
© Jan Beets

'Groene wind' waait over Friese akkers

Zorgboerderij Vento Verde bevindt zich op het akkerbouwbedrijf de Timpelsteed in Engwierum. Beide bedrijven zijn in omschakeling naar biologisch-dynamische teelt. 'Het heeft misschien iets zweverigs, maar zet toch aan het denken.'

Marianne van de Velde is dochter van een akkerbouwer uit Klaaswaal en heeft sinds 2006 een zorgboerderij in Engwierum. Na haar studie Internationaal Recht heeft ze bij het Bureau voor Rechtshulp in Rotterdam gewerkt en vervolgens drie jaar in projecten op het Mozambikaanse platteland.

'Als kind hielp ik al in de groentetuin en bij het schoffelen van de suikerbieten. Met het spuiten van bestrijdingsmiddelen had ik toen al moeite. Terug in Nederland heb ik met mijn voormalig partner, die biologisch boer was, het bedrijf De Grote Tor gerund. Daar heb ik in de praktijk veel over biologische groenteteelt geleerd.'

'Groene wind'

In 2014 begon Van de Velde met zorgboerderij Vento Verde, wat 'groene wind' betekent. De boerderij biedt dagbesteding aan mensen vanaf 18 jaar met een verstandelijke of psychische beperking en bevindt zich op het terrein van de Timpelsteed van Rika en Pyt Sipma. Zij zijn de derde generatie op het 60 hectare grote akkerbouwbedrijf dat in 2008 is overgestapt van gangbaar naar biologisch.

'Ik kon met mijn gangbare bedrijf niet meer kostendekkend werken', zegt Pyt Sipma. 'Daarnaast had ik me al eerder afgevraagd of spuiten met chemische stoffen wel het wondermiddel was waarvoor het werd versleten. Mijn vader zei mij dat het na mij wel gebeurd zou zijn met de mogelijkheden van akkerbouw, omdat de grond zou zijn uitgeput.'

De maan heeft invloed op eb en vloed, dus wie weet ook wel op de bodem en de gewassen

Pyt Sipma, biologisch akkerbouwer in Engwierum

Om over te schakelen stapte de akkerbouwer af van de teelt van suikerbieten, zette de pootaardappelenteelt voort en ging aan de slag met zaaiuien, winterpeen, pompoenen en grasklaver. Daarvoor gebruikt hij een vruchtwisselingsschema van 1 op 7.

Marianne van de Velde (tweede van rechts) met drie deelnemers.
Marianne van de Velde (tweede van rechts) met drie deelnemers. © Jan Beets

Groentetuin

In de groentetuin van de zorgboerderij op het terrein vindt de teelt van zo'n veertig verschillende soorten groente en fruit plaats. Hoofdzakelijk in de vollegrond. Daarnaast heeft Vento Verde een kas voor tomaten, komkommers en bladgroenten als sla en spinazie. De boerderijwinkel completeert het geheel. Deze runt Van de Velde samen met Rika Sipma en is op maandag- en donderdagmiddag open.

'We hebben zoveel mogelijk zelfgeteelde groenten in de winkel en kopen andere producten zo lokaal mogelijk in', legt Rika Sipma uit. 'Een klein deel, zoals sinaasappelen, bananen en avocado's, komt van een biologische groothandel. We willen een gevarieerd en verantwoord assortiment bieden.'

Weekaanbod

Een vaste klantenkring kan zes dagen per week een bestelling doen uit het aanbod van die week. De ondernemers brengen de bestellingen eenmaal per week naar de ouders van Rika Sipma die vlakbij Dokkum wonen. Daardoor kan het aantal kilometers dat de klanten hoeven te rijden beperkt blijven.

De zorgboerderij heeft zes deelnemers. Er zijn er maximaal vijf per dagdeel aanwezig op maandag, dinsdag en donderdag. Zij krijgen de kans om zelfstandig mogelijk te werken en initiatief en verantwoordelijkheid te nemen voor hun werkzaamheden.

De deelnemers kunnen activiteiten kiezen die passen bij hun interesses en vaardigheden, zoals de groenteteelt, werken in de boerderijwinkel, erf, gereedschap en schuur onderhouden of de groenvoorziening ter hand nemen. Ook kunnen ze meer huishoudelijke taken doen, zoals het verwerken van zelfgeteelde groenten. Naast de deelnemers heeft Vento Verde ieder jaar stagiaires en helpen vakantiekrachten de familie Sipma bij het handmatig onkruid wieden.

De boerderijwinkel is twee middagen per week geopend.
De boerderijwinkel is twee middagen per week geopend. © Jan Beets

Biologisch-dynamisch

De Timpelsteed en Vento Verde zijn in doorschakeling naar biologisch-dynamische landbouw. 'Ik vind het leuk om niet de gebaande paden te bewandelen en ben nieuwsgierig naar nieuwe ontwikkelingen', zegt Sipma.

'Vorig jaar hebben we een cursus gevolgd om kennis op te doen over biodynamisch werken. Bepaalde zaken, zoals astrale krachten, kwamen in eerste instantie wat zweverig over. Maar ze zetten me toch aan het denken. Tenslotte heeft de maan invloed op eb en vloed, dus wie weet wat er met de bodem en de gewassen gebeurt?', aldus Sipma.

Collegiale toetsing

'De collegiale toetsing spreekt ons ook aan', zegt Rika Sipma. 'Die houdt in dat je in een groep ondernemers elkaars bedrijf doorspit, waardoor je van elkaar leert en steeds verder kunt verbeteren.' Voor de verdere invulling van het concept zijn de ondernemers vorig jaar begonnen met permacultuur op een deel van het bedrijf.

De bouw van een ontvangstruimte annex educatiecentrum om groepen van kleuters tot senioren uitleg te geven over de productie van voedsel in samenwerking met de bodem en natuur, staat ook op het programma. Daarnaast willen Sipma en Van de Velde daar kookworkshops gaan geven.

'Ik weeg nu 50 kilo minder'
Deelnemer Antoinette werkt al zeven jaar drie dagen per week op zorgboerderij Vento Verde. Ze is meeverhuisd van de Grote Tor naar de Timpelsteed. 'Ik liep vast waar ik eerder woonde en werkte. Ik woon nu op een zorgboerderij in Engwierum. Ik heb op Vento Verde geleerd wat voor groentes er zijn en hoe je ze zaait en teelt. Ik werk in het veld en in de kas, maar ook graag in de winkel. Ik heb plezier in mijn werk en het geeft me voldoening dat ik veel verantwoordelijkheid krijg.' Deelnemer Renze ontvangt sinds 2015 bij Vento Verde drie dagen per week dagbesteding. 'Nadat ik van school was gekomen, zat ik thuis. Ik kon geen regulier werk vinden en daarom ben ik blij dat ik bij Vento Verde terechtkon. Ik houd vooral van fysiek werk in de tuin of in de kas en help zelfs bij het onderhoud van tuinmeubels. Ik vind het leuk dat ik hier zoveel kan leren. Het is ook een goede motivatie om af te vallen. Ik weeg nu 50 kilo minder dan toen ik hier begon en voel me veel beter dan toen.'

Weer

  • Zondag
    30° / 14°
    10 %
  • Maandag
    30° / 15°
    20 %
  • Dinsdag
    30° / 16°
    30 %
Meer weer