Droogte raakt alle sectoren, LTO waarschuwt voor lege schappen

Van lagere opbrengsten en kwaliteitsverlies tot zorgen over veevoer en oplopende onrust op de agrarische markten. ‘De impact van het aanhoudend droge weer wordt met de dag zichtbaarder’, constateert LTO. De inmiddels vrijwel afgeronde graanoogst laat tegenvallende opbrengsten zien als gevolg van de droge maand juli. Ook in andere teelten nemen de zorgen toe. Voor aardappelen wordt uitgegaan van een opbrengst die ten minste 8 procent lager ligt dan in 2025.

Gewassen hebben te maken met hitte- en droogtestress, kwaliteitsverlies, afstervende planten en een versnelde rijping. De effecten zijn ook voelbaar in de logistieke processen, marktontwikkelingen en de beschikbaarheid van veevoer komen steeds verder onder druk te staan.

De droogte beperkt zich niet tot Nederland. Ook in grote delen van Europa is sprake van aanhoudende droogte, wat de onrust op verschillende landbouwmarkten vergroot. Op de aardappelmarkt lopen de prijzen inmiddels weer voorzichtig op. Waar telers eerder moeite hadden om hun aardappelen af te zetten, neemt de vraag geleidelijk weer toe.

Ook consumenten kunnen de gevolgen merken. Door de hitte en droogte zijn verschillende groenten sneller afgerijpt dan normaal. Daardoor moeten oogst, transport en verwerking opnieuw op elkaar worden afgestemd. Dat kan tijdelijk leiden tot schommelingen in het aanbod en incidenteel tot minder goed gevulde groenteschappen in de supermarkt, waarschuwt LTO.

Tekort aan ruwvoer dreigt

Ook voor veehouders wordt de situatie steeds spannender. Mais bevindt zich momenteel in de cruciale fase van kolfzetting en korrelvulling, waarin voldoende vocht essentieel is. Als de hitte en droogte aanhouden, rijpt de mais versneld af en blijven de kolven klein. Daarnaast groeit het gras nauwelijks meer. Sommige melkveehouders vrezen daardoor later dit seizoen een tekort aan ruwvoer. Ook de Nederlandse Fruittelers Organisatie (NFO) trekt aan de bel. Vooral de perenteelt staat door de aanhoudende droogte en hitte onder grote druk.

Hoewel de droogte in heel Nederland merkbaar is, verschillen de uitdagingen per regio. In Zeeland staat de beschikbare zoetwatervoorziening zwaar onder druk. De landbouwleiding die in de jaren tachtig is aangelegd, draait op volle capaciteit. Ondanks dat er ruim 800 kubieke meter water per uur doorheen wordt gepompt, blijkt dat onder de huidige omstandigheden onvoldoende.

Ook elders in het land zijn de bodems sterk uitgedroogd. Beregenen biedt vaak slechts tijdelijk verlichting en in verschillende gebieden gelden beregeningsverboden of een verbod op het gebruik van oppervlaktewater zoals in Midden-Delfland.

Boeren kunnen zich verzekeren tegen weerschade via de brede weersverzekering. Maar deze verzekering kent verschillende voorwaarden, waaronder een minimumneerslagtekort, schadedrempels, een eigen risico en een maximum aan de totale uitkering.

Betere dekking weersverzekering

LTO ziet de brede weersverzekering als een belangrijk instrument om de risico’s van extreem weer in de akkerbouw en open teelten te beheersen. Tegelijkertijd pleit de organisatie ervoor om samen met verzekeraars en de overheid te blijven werken aan een betaalbare premie en een dekking die beter aansluit bij de toenemende schade als gevolg van weersextremen.

Het aantal deelnemers aan de brede weersverzekering is de afgelopen jaren gestegen. Inmiddels heeft ongeveer 15 procent van de bedrijven met een weersgevoelige hoofdteelt een dergelijke verzekering afgesloten. Dat onderstreept volgens LTO het groeiende belang van een goed functionerend systeem om ondernemers weerbaarder te maken tegen de gevolgen van klimaatverandering.

Blijf op de hoogte van de situatie rondom de droogte via onze themapagina