Werken met nieuwe doelgroepen: ‘Het begint met duidelijke afspraken’

Bij Dikboom begon het praktisch: mensen kwamen de winkel binnen met de vraag of er werk was. De teler weet wat werk kan betekenen: ritme, contact en zelfvertrouwen. Voor het bedrijf levert het gemotiveerde mensen op. Over Ayad, die in een asielzoekerscentrum (azc) verblijft en op zijn bedrijf werkt, zegt hij: ‘Altijd op tijd, nooit ziek, niet klagen.’

Tegelijk wil Dikboom een misverstand rechtzetten: ‘Wij betalen Ayad gewoon hetzelfde loon als ieder ander. Je moet niet met asielzoekers werken omdat je verwacht goedkoper uit te zijn.’ Ayad vond het werk eerst spannend. Maar na een paar dagen voelde hij zich welkom. Op de vraag wat werk voor hem betekent, antwoordt hij met een glimlach: ‘Het maakt mij blij.’

Toch is dit geen snelle oplossing voor een acuut personeelstekort. Een statushouder heeft al een verblijfsvergunning en mag werken; een asielzoeker zit nog in de procedure en heeft voor betaald werk meestal een tewerkstellingsvergunning (TWV) nodig. Dus zeker bij asielzoekers vraagt het voorbereiding. Een TWV is gekoppeld aan één persoon, één werkgever en één contract. Vandaag bellen en morgen starten kan dus niet. Voor seizoenswerk of werk voor meerdere dagen per week kan het juist goed passen.

Bemiddeling

Ook bemiddeling is belangrijk. Dikboom werkte eerder rechtstreeks met mensen die zich meldden. Dat ging niet altijd goed, omdat afspraken niet helder waren. Nu loopt de afstemming vaker via bemiddelaars vanuit het azc of Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA), Werkplein Drentsche Aa en gemeente. Zij leggen uit hoe het hier werkt, wat er in een contract staat en wat rond loon en eigen bijdrage aan het COA moet worden geregeld.

Lees ook: Werken met nieuwe doelgroepen: 'Je moet durven investeren in mensen'

Taal is vaak de grootste drempel. Dikboom houdt berichten kort: één boodschap per zin, geen spreekwoorden. Gebruikt hij Google Translate, dan vertaalt hij de tekst terug naar het Nederlands om te checken of de boodschap klopt. Ook cultuurverschillen vragen aandacht. Hoe direct kun je zijn? Hoe ga je om met bidden tijdens werktijd? De kern is volgens de Drentse teler eenvoudig: behandel iedereen gelijkwaardig. Dezelfde koffie, dezelfde wc en dezelfde duidelijke afspraken.

Zijn advies aan collega-ondernemers: begin op tijd, zorg dat alle papieren kloppen en wees eerlijk over het werk. Is het repeterend werk? Moet iemand kunnen fietsen? Hoe duidelijker je vooraf bent, hoe groter de kans dat het goed gaat. Zijn nuchtere oproep: geef mensen die willen werken ook echt een kans.