‘Binding creëren tussen bedrijf en medewerkers is echt een pluspunt’

In het Stedelijk Gebied Eindhoven werken de gemeenten Best, Eindhoven, Geldrop-Mierlo, Helmond, Nuenen, Oirschot, Son en Breugel, Veldhoven en Waalre samen in het realiseren van voldoende humane huisvesting voor internationale medewerkers. ‘Het intergemeentelijk samenwerkingsverband kijkt daarbij met een brede blik naar oplossingen’, geeft Tonino Mariani namens de gemeente Eindhoven aan.

‘Het opvangen van internationale medewerkers op het erf is een optie, maar de diversiteit aan vragen op het gebied van huisvesting is enorm. Dit betekent dat er per gemeente maatwerk nodig is’, aldus Mariani. ‘Oirschot heeft bijvoorbeeld veel meer landelijk gebied dan Eindhoven, dat juist kampt met andere uitdagingen. We ontwikkelen momenteel een regionaal beleidskader, waarin we alle behoeften zo goed mogelijk willen faciliteren.’

ZLTO benadrukt dat de inzet van internationale medewerkers cruciaal is om de voedselvoorziening in Nederland en de ons omringende landen op peil te houden. ‘Daarom dienen deze werknemers op een goede en veilige manier te worden gehuisvest’, stelt beleidsspecialist Maaike Mikkers van ZLTO. ‘Als goede faciliteiten ontbreken, zijn internationale medewerkers niet bereid om voor je te werken. Goede huisvesting is een essentieel onderdeel van goed werkgeverschap.’

Draagvlak bij omwonenden

Het ligt in de ambitie van de belangenvereniging om zoveel mogelijk arbeidskrachten op het boerenerf te huisvesten. ‘Je creëert draagvlak onder omwonenden, er is geen sprake van woon-werkverkeer en er ontstaat binding van medewerkers met de agrarisch onderneming’, somt Mikkers de voordelen op. Verschillende voorbeelden passeerden de revue, waaronder de inpandige voorziening van Raas Fruit in Heinkenszand.

Eigenaar André Raas van Raas Fruit biedt voor een periode van drie maanden in het jaar internationale medewerkers onderdak. Meerdere ZLTO-ondernemers in Zeeland verkennen momenteel met hun gemeenten de mogelijkheid om beschikbare woonruimte multifunctioneel in te zetten. Bijvoorbeeld voor andere doelgroepen buiten het oogstseizoen.

Ook de locatie van Van Doremaele Champignons in Velddriel kwam aan bod. Als medewerkers bij dit bedrijf solliciteren, moeten volgens eigenaar Marc van Doremaele drie vinkjes op groen staan. ‘De werkomgeving, het salaris en de huisvesting. Het realiseren van onze huisvesting heeft veel voeten in de aarde gehad, maar de binding met onze mensen is er enorm door toegenomen. Dat vinden we een belangrijke plus.’

‘Niet bereid het werk te doen’

Mikkers spreekt uit eigen ervaring wat betreft het belang van internationale medewerkers. Haar ouders runden in de jaren tachtig een melkveehouderij in de gemeente Waalre. ‘Op het moment dat de melkprijzen onder druk kwamen te staan, besloten zij zich toe te leggen op asperges. In het begin werden die gestoken door studenten en gepensioneerden, maar vanwege areaalgroei werd een beroep gedaan op Poolse medewerkers. Nederlanders bleken niet bereid dit zware werk te doen.’

Deze internationale medewerkers maakten echt onderdeel uit van de familie, gaat de ZLTO-beleidsspecialist verder. ‘We bouwden in de loop der jaren een kring op van vaste medewerkers, die samen met ons onder meer de feestdagen in Nederland vierden. Daarnaast maakten mijn ouders eens in de zoveel tijd een reis naar Polen om een bezoek te brengen aan hun familieleden.’

Steeds grootschaliger karakter

Dit maakt indruk op onderzoeker en adviseur Carolien Lubberhuizen van RadarAdvies. Zij presenteerde op de netwerksessie haar onderzoek naar het profiel en de situatie van Europese arbeidsmigranten in de gemeente Utrecht en in de regio Westland. ‘Omdat het huisvesten van internationale medewerkers een steeds grootschaliger karakter heeft gekregen, zijn we de verbinding uit het oog verloren. Maar daar draait het in de kern juist om. Arbeidsmigranten zijn vaak trots op het werk dat ze doen en de relaties die ze opbouwen. Huisvesting kan voor hen als ankerplek fungeren.’

Lubberhuizen concludeert dat partijen er nog onvoldoende in slagen om, onder andere via huisvesting, een duurzaam en betekenisvol perspectief te bieden voor de diverse trajecten en levens van internationale medewerkers. ‘Dit terwijl de bedoelingen vanuit gemeenten, werkgevers, huisvestingsorganisaties en andere initiatieven vaak goed zijn. Deze intenties moeten worden omgezet in oplossingen die echt perspectief bieden. Ondanks alle bestuurlijke, beleidsmatige, commerciële en maatschappelijke uitdagingen.’

Wasven wil groen blijven
De netwerkwerksessie werd gehouden bij Groendomein Wasven: een combinatie van landgoed en landbouw. Het Wasven is een groene oase van 24 hectare. De tuinderij werkt ecologisch, met wisselteelt en combinatieteelt om de weerbaarheid van de gewassen te vergroten. Ook heeft het Wasven een gasterij en een winkel waar lokale producten worden verkocht en biedt het werkplekken voor mensen met een zorgvraag. Zo is er ondersteuning voor mensen die hun weg willen terugvinden op de arbeidsmarkt. Het werken in de gasterij, bakkerij en tuinderij zorgt voor structuur en sociale interactie. Dit gebeurt onder leiding van leermeesters en zorgcoaches.