Stikstof voert boventoon in reacties op landbouwbegroting

Vandaag presenteerde het kabinet de miljoenennota met daarin de landbouwbegroting voor 2027. In een reactie op dat budget stellen Kamerleden dat die weinig verrassingen bevat. Wel blikken ze vooruit op de debatten over de stikstof en natuurplannen van landbouwminister Jaimi van Essen.

Voor Pieter Grinwis van de ChristenUnie moet het beleid aantoonbaar bijdragen aan vergunningverlening voor boeren, woningbouw en infrastructuur. ‘Er moet echt een relatie zijn tussen de maatregelen en natuurherstel, stikstofreductie en vergunningverlening’, stelt hij.

Stikstofreductie als doel

Grinwis waarschuwt dat het kabinet niet moet sturen op stikstofreductie als doel op zich. ‘Ik heb af en toe het gevoel bij het kabinetsbeleid dat het wordt omgedraaid. Dat er een soort doelstelling van bovenaf is. Maar dat de relatie met vergunningen en met wat er nodig is voor natuurherstel en wat er nodig is voor ons platteland om boeren weer te laten ondernemen en weer vooruit te laten gaan, dat dat een beetje ontbreekt.’

De steun van ChristenUnie voor het stikstofpakket is daarmee nog allerminst zeker, zegt Grinwis. ‘Wij tekenen niet bij het kruisje. Wij vinden dat het beleid aantoonbaar moet werken.’

Ook Henk Vermeer van BBB voorziet een stevig debat met Van Essen. Hij vindt dat de troonrede weinig nieuwe aanknopingspunten biedt. In de stikstofplannen ontbreekt volgens hem het toekomstperspectief voor de sector. ‘Zoals wij dat beoordelen en volgens mij ook het Planbureau voor de Leefomgeving zit dat er met de huidige plannen van het kabinet niet in.’

Kritiek op fiscale regeling

Vermeer is bovendien kritisch over de aangekondigde fiscale regeling voor agrariërs. ‘Dat is een regelingen voor investeringen op het gebied van natuurbeheer en dierenwelzijn zijn. Maar dat zijn allebei zaken die niet iets toevoegen aan je rendement. Dus ja, welke boer gaat investeren in iets wat geen rendement oplevert? Elke euro die je dan nog uitgeeft is te veel. Zeker als je geen toekomstperspectief hebt.’

BBB blijft pleiten voor het schrappen van de stikstofbrief van het kabinet en wil tijdens de begrotingsbehandeling nadruk leggen op vergunningverlening voor PAS-melders en de invoering van een rekenkundige ondergrens.

Bij het CDA legt Jan Arie Koorevaar de nadruk op de uitvoerbaarheid van het beleid op het boerenerf. ‘Daar ga ik op hameren. Ik zit in de Kamer om van theorie naar praktijk te gaan. Want een plan is stap één, maar het gaat ook om de invulling, de uitvoering en verbeteringen.’

Agrarisch natuurbeheer

Het CDA ziet positieve elementen in de begroting, zoals extra middelen voor agrarisch natuurbeheer, innovatie, managementmaatregelen en gebiedsprocessen. Volgens Koorevaar moeten verschillende instrumenten worden ingezet om uiteenlopende typen boerenbedrijven perspectief te bieden.

Ook de SGP had meer verwacht van de stikstofplannen. Chris Stoffer zegt na een werkbezoek met premier Rob Jetten op een Veluws boerenbedrijf gehoopt te hebben op meer maatregelen die boeren perspectief bieden. Volgens hem heeft de premier met eigen ogen aanschouwd hoe bedrijven door stikstofbeleid in de problemen kunnen komen.

‘De premier heeft echt goed gezien van hoe een boerderij die eigenlijk van alles doet om er goed uit te komen, enkel en alleen door stikstofplannen in de problemen komt’, zegt Stoffer.

Tegen afzwakking

Aan de andere kant van het politieke spectrum waarschuwt Laura Bromet van PRO juist tegen afzwakking van het beleid. Zij benadrukt dat toekomstige wetgeving kritisch zal worden beoordeeld door haar partij.

‘Wat je de afgelopen jaren hebt gezien is dat als er een keer een oplossing voor het stikstofprobleem wordt gepresenteerd dat dat vervolgens wordt afgezwakt totdat er niks van overblijft. En daar passen wij nu voor’, zegt het PRO-Kamerlid.