Kruidenrijk grasland met smalle weegbree: ‘De voederwaarde is vergelijkbaar met Engels raaigras’

Een opvallend verschil met gewone smalle weegbree is de groeiwijze. Waar botanische weegbree plat op de bodem groeit, groeit het 4 tot 5 centimeter brede blad van AgritaiN rechtop en net zo lang als gras. Dat maakt het gewas goed maaibaar en goed begraasbaar en zorgt ervoor dat de plant per vierkante meter veel oogstbare bladmassa opbrengt.

De opbrengst is vergelijkbaar met Engels raaigras, de verteerbaarheid is goed en koeien eten het graag. 'Tot de laatste stengel', voegt Bondt toe. Na maaien en weiden groeit het gewas snel opnieuw uit.

Eiwit komt beter tot zijn recht

Een van de opvallendste eigenschappen van AgritaiN is de manier waarop het omgaat met eiwit. Het gewas bevat van nature stoffen die eiwit bestendiger maken, zowel in de koe als in de kuil. Dat betekent dat het eiwit in het rantsoen beter wordt benut en minder verloren gaat via de urine. Voor melkveehouders die sturen op eiwitefficiëntie of de afhankelijkheid van aangekocht eiwit willen verminderen, is dat een concreet voordeel.

Een weidende koe graast zo’n 140 vierkante meter en urineert op een plek van 3 vierkante meter. De stikstofconcentratie op zo'n plek kan oplopen tot 400 à 600 kilo per hectare, veel meer dan het gras kan opnemen. Het overschot spoelt weg naar het grondwater. AgritaiN pakt dit aan via twee effecten in de koe en twee in de bodem.

Minder stikstofverlies uit urineplekken

In de koe zorgt AgritaiN er allereerst voor dat koeien vaker en in kleinere hoeveelheden urineren. 'Ze drinken ook wat meer zonder meer te eten', zegt Bondt. Dat verdunt de stikstofconcentratie in de urine en verspreidt het over een groter oppervlak. Daarnaast wordt eiwit uit het rantsoen efficiënter benut, waardoor koeien bij een gelijke eiwitopname minder stikstof via de urine uitscheiden dan bij een rantsoen op basis van raaigras en witte klaver.

In de bodem vertraagt AgritaiN de omzetting van ammonium naar nitraat, waardoor planten stikstof over een langere periode kunnen opnemen. Bovendien remmen de wortels van AgritaiN het nitrificatieproces in de bodem extra af, waardoor stikstof langer beschikbaar blijft als ammonium voor gewasgroei en minder snel uitspoelt als nitraat naar het grondwater.

Studies tonen aan dat wanneer urine van koeien die gevoerd zijn met AgritaiN terechtkomt op grasland met klaver en AgritaiN, de stikstofuitspoeling tot 89 procent lager is dan in een standaard grasland met Engels raaigras en witte klaver.

Past bij strengere mestregels

Met de aanscherping van de mestregels, minder ruimte voor dierlijke mest, strengere normen in met nutriënten verontreinigde (NV)-gebieden en het wegvallen van de derogatie,wordt elk kilo stikstof die niet uitspoelt waardevoller. AgritaiN helpt die stikstof beter vast te houden. Het wordt door DLF ingezet in kruidenrijke graslandmengsels met Engels raaigras of timothee, rode en witte klaver en cichorei. Klaver bindt zelf stikstof uit de lucht, 150 tot 250 kilo per hectare per jaar, waardoor de behoefte aan stikstofbemesting afneemt.

'Eigenlijk verbaast het me dat kruidenrijke mengsels in Nederland nog niet meer opgang vinden', zegt Bondt. 'De voordelen voor de boer zijn concreet, en de regelgeving beweegt precies die kant op.'

Dit artikel is gecreëerd door onze kennispartner DLF