‘We oriënteren ons op het kopen van grond; wij willen verder groeien’

Het is begin mei wanneer Ruud Heikens een rondleiding geeft over het bedrijf. Tijdens de rondrit is slechts een klein deel zichtbaar van de 1.700 hectare die horen bij het bedrijf Nedrosimagro in Lanosda. Heikens zet de auto aan de kant bij een perceel waar op dat moment zonnebloemen worden overgezaaid. Het zaad dat eerder de grond in ging, kwam niet op. Dit terwijl de opbrengst al was verkocht. Stofwolken onttrekken de zaaicombinatie ondertussen aan het oog. ‘Binnenkort wordt er regen verwacht. Daar hebben wij onze hoop op gevestigd’, geeft Heikens aan.

Twee maanden later laat de ondernemer telefonisch weten dat de verwachte regen gevallen is. Zelfs iets meer dan verwacht. Heikens is tevreden over de stand van het gewas; de zonnebloemen staan er goed voor, net als de korrelmaïs. ‘Het jaar 2026 begon al erg droog. En de regen die is gevallen, is niet voldoende om het tekort aan te vullen. Normaal zitten we op zo’n 550 millimeter neerslag. Er zit nu nog niet genoeg vocht in de grond.’

Voor het koolzaad en de tarwe kwam de regen te laat. ‘Daar verwacht ik een matige opbrengst’, zegt Heikens. Financieel baart dat de ondernemer geen grote zorgen. Nuchter klinkt het: ‘We kunnen wel tegen een stootje.’

Traditioneel bouwplan

Het bouwplan van de broers Ruud en Frank Heikens is traditioneel. Naast zonnebloemen telen ze wintertarwe, koolzaad, triticale en korrelmaïs. Soja is geen optie, merkt Ruud Heikens op. ‘Daarvoor valt in de regio te weinig neerslag. In 2017 teelden we ook bieten, maar de fabriek ging dicht. In 2022 hebben we daarom eenmalig 30 hectare verbouwd voor een verwerker die 250 kilometer verderop zat. Maar omdat dit slechts 1 procent van ons areaal betrof, bleek dit niet handig. Je moet hele volledige machinepark erop instellen. We telen nu alleen gewassen die door de combine kunnen. Een andere bek erop en door.’

Het beste saldo wordt volgens Heikens behaald met de oliehoudende gewassen. De verwerking van het koolzaad en de zonnebloempitten gebeurt in Hongarije, waarna de olie terugkomt naar Roemenië. ‘In Roemenië schort het aan verwerkende industrie. De cirkel is hier nog niet rond’, legt hij uit. Met een aantal collega’s heeft Heikens al eens geprobeerd om een eigen verwerking van de grond te krijgen. ‘Maar tussen boeren onderling is er ook veel argwaan.’

Door de omvang van het Roemeense bedrijf passen sommige regelingen binnen het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB) minder goed, geeft Heikens aan. Sinds 2025 worden akkerranden ingezaaid. ‘Dat is 0,2 procent van ons areaal. Het alternatief is 2 procent braak. In ons geval praat je dan over 60 hectare’, zegt de ondernemer. De prijzen voor zaaizaad, gewasbeschermingsmiddelen en machines zijn in Roemenië gelijk aan elders in Europa. De grondprijzen zijn wel lager, net als de kosten voor arbeid.

Daar staat tegenover dat het weer er extremer is en de opbrengsten per hectare lager. ‘En de laatste twee à drie jaar is ook het risico aan wie je verkoopt groter geworden. Niet iedere handelaar is even betrouwbaar’, vervolgt Heikens zijn opsomming. Tarwe doen de broers niet in de voorverkoop. ‘Daarvan willen we eerst weten wat de kwaliteit is. Verder slaan we ook graan op, om zo het risico wat te spreiden. Je kunt immers niet altijd een zes gooien.’

Zestien jaar geleden streken de broers – geboren en getogen in het Groningse Kolham – voor het eerst neer in Roemenië, in het centraal gelegen district Mures. ‘De taal was in die periode ons grootste struikelblok’, blikt Heikens terug. In 2015 deden de ondernemers dit 600 hectare grote bedrijf van de hand, omdat er onvoldoende mogelijkheden waren om door te groeien.

Eerste aanspreekpunt

In 2016 kocht het tweetal in het district Bihor, vlak bij de grens met Hongarije, een akkerbouwbedrijf van 1.600 hectare. Dit bedrijf was van een Nederlander. Er waren zeven medewerkers in dienst. Nu wordt het werk op beide locaties samen gedaan met 22 mensen, inclusief de broers zelf. ‘De bedrijfsleider die er in 2016 werkte, werkt hier nu nog steeds. Hij is voor de medewerkers het eerste aanspreekpunt. Dat ontzorgt mij enorm’, zegt Heikens.

Na de oogst van 2020 breidden de broers uit met een bedrijf van 1.200 hectare op 60 kilometer afstand. ‘Wij willen verder groeien en oriënteren ons op koop’, licht Heikens toe. Wanneer de ondernemer praat over koop, gaat het ook over het overnemen van het eigendomsrecht van gronden die nu worden gepacht. ‘We hebben tussen de 650 en 700 pachtcontracten’, zegt hij. ‘Een van onze medewerkers heeft daar een hele week werk aan. Pluspunt is dat Roemenië een goede digitale kadasterregistratie kent.’

In Roemenië heeft een stuk grond vaak meerdere eigenaren in de vorm van familieleden. Wil een van hen zijn aandeel verkopen, dan hebben eerst de mede-eigenaren, dan de staat en uiteindelijk de pachter het recht van koop. Afhankelijk van de kwaliteit van de grond en de verkaveling is daarmee tussen de 8.000 en 12.000 euro per hectare gemoeid. De kavels verschillen in grootte: van een paar hectare tot een blok dat 130 hectare telt. ‘Al het land ligt om het bedrijf. Dat is het mooie van deze locatie. ’s Avonds komen de machines weer thuis.’

De grond is voor 30 tot 50 procent afslibbaar en fosfaatarm. ‘Per hectare was kunstmest onze grootste kostenpost’, vertelt Heikens. Onder andere de komst van een nieuwe buurman – met 5 miljoen dieren het grootste leghennenbedrijf van de Europese Unie – bracht daar een paar jaar geleden verandering in. De etagestallen met voersilo's steken hoog boven de gewassen uit. Een medewerker haalt er wekelijks 200 ton droge kippenmest op. Omgekeerd gaat een deel van de korrelmaïs- en tarweoogst naar de kippen.

Strengere regels

De mest wordt op meerdere plekken op het bedrijf opgeslagen: op betonnen platen met een bezinkput en hekwerk, ver genoeg van het dorp. ‘Sinds 2008 is de regelgeving in Roemenië strenger geworden. Krijg je controle, dan moet het op papier wel kloppen. Het is hier niet het Wilde Westen’, zegt Heikens. De bemesting wordt aangevuld met champost. Retourvracht voor de twee vrachtwagens die stro rijden naar Hongarije en Oostenrijk. Tijdens de oogst vervoeren die vrachtwagens graan.

Lees ook: Oogstprognose 2026: droogte neemt toe, minder tarwe en aardappelen

De opbrengst van de gewassen is sterk afhankelijk van de hoeveelheid neerslag. Zo teelt een buurman van Heikens onder meer augurken. Een waterbehoeftig gewas, waarvoor bijvoorbeeld in 2022 te weinig neerslag viel. Om dat probleem op te lossen, is een waterleiding van 8 kilometer aangelegd vanaf een stuwmeer naar een 3 hectare groot waterbassin op het land van de teler. Die leiding loopt dwars over de percelen van de broers. Bij de aanleg zijn verschillende putten op hun land geplaatst, wat mogelijkheden biedt om bijvoorbeeld percelen te ruilen. Heikens spreekt in termen van ‘slim samenwerken en elkaar versterken’.

Afhankelijk van de hoeveelheid regen die valt, varieert de opbrengst van tarwe tussen de 5 en 8 ton per hectare, die van zonnebloemen tussen de 3 en 3,5 ton per hectare, die van korrelmaïs tussen de 5 en 12 ton per hectare en die van het koolzaad schommelt tussen de 3 en 4 ton per hectare. Heikens: ‘Dit voorjaar stond het koolzaad al in bloei toen we nog nachtvorst hadden.’

Goed geïntegreerd

Op Nedrosimagro hebben de broers de taken verdeeld: Ruud Heikens staat aan de lat van de organisatie en broer Frank stuurt de praktische werkzaamheden aan. De familie is inmiddels goed geïntegreerd. ‘Onze kinderen gaan in het dorp naar school en krijgen eens in de week Nederlandse les via de ambassade. Ik werk mee op kantoor’, merkt Ruuds vrouw Suzanne Heikens op. Sinds 2016 is zij ook permanent in Roemenië. ‘We hebben hier een mooi, vrij leven en een fijn klimaat. Wij hebben onze plek gevonden.’

Heikens knikt bevestigend. ‘Roemenië is een mooi en interessant land om in te ondernemen’, zegt hij. Mensen die overwegen om te emigreren, adviseert hij om zich eerst goed te laten informeren door de juiste mensen. ‘Een partner die een beetje weet hoe het hier reilt en zeilt, is handig. Ook hier is het bureaucratisch’, geeft hij als waarschuwing mee. Op de vraag waar hij over twintig jaar staat, merkt de ondernemer lachend op dat hij net veertig is geworden en nog geen uitgestippeld plan heeft. ‘We zien wel wat er op ons pad komt. Misschien nog een tak erbij.’

Bedrijfsgegevens
Ruud en Suzanne Heikens boeren in Roemenië. Het bedrijf Nedrosimagro van Ruud en zijn broer Frank Heikens omvat 2.900 hectare akkerbouw. Op 750 hectare worden zonnebloemen geteeld, op 1.250 hectare wintertarwe, op 550 hectare koolzaad, op 100 hectare triticale en op 250 hectare korrelmaïs. Het machinepark wordt ook ingezet voor loonwerk. Roemenië stuurt met subsidies richting kringlooplandbouw. In dat licht zou een veehouderijtak een waardevolle aanvulling zijn op het bedrijf waar 22 mensen werken.