Oogstprognose 2026: droogte neemt toe, minder tarwe en aardappelen

Toch schetst JRC een minder rooskleurig beeld op regionaal niveau. De droge lente en de hittegolf in mei hebben hun sporen nagelaten, vooral in delen van West-, Centraal- en Oost-Europa. In die gebieden zijn de opbrengstverwachtingen voor wintergewassen naar beneden bijgesteld.

De grootste zorg is de aanhoudende waterstress voor gewassen. In meerdere regio’s zijn de bodemvochtreserves uitgeput geraakt door langdurige neerslagtekorten. Tegelijkertijd neemt de watervraag toe, naarmate gewassen verder in hun groeicyclus komen. Volgens JRC dreigen de hoge temperaturen en het gebrek aan regen tot eind juni die druk verder op te voeren, met risico’s voor het opbrengstpotentieel.

Wat betreft de prognoses voor de verschillende gewassen blijft het rapport vrijwel onveranderd ten opzichte van vorige maand. De opbrengsten liggen over het algemeen boven het vijfjarig gemiddelde, maar zijn lager dan vorig jaar.

Lees ook: Groeiseizoen lokaal afgeremd

Zo wordt voor de totale productie aan tarwe in de Europese Unie (EU) voor 2026 een opbrengst van 5,79 ton per hectare verwacht. Dat is 5 procent minder dan vorig jaar. Ook voor Frankrijk is de verwachting dat de productie 5 procent lager uitvalt, uitkomend op 6,98 ton per hectare. Voor Nederland is die daling kleiner met 2 procent tot 9,07 ton per hectare.

Voor de opbrengsten van suikerbieten verwachten de onderzoekers een daling van 5 procent in de EU ten opzichte van 2025. In de West-Europese landen zakt de opbrengst van suikerbieten in België het hardst. Met een verwachte opbrengst van 90,2 ton per hectare komt deze 8 procent lager uit. De opbrengst in Frankrijk komt naar verwachting uit op 84,8 ton per hectare, 6 procent lager dan in 2025. In Nederland daalt naar verwachting met 4 procent tot 85,5 ton per hectare. In Duitsland blijft de verwachte opbrengst met 83,7 ton per hectare gelijk aan vorig jaar.

Voor aardappelen wordt in Nederland een productiedaling van 6 procent verwacht tot 43,3 ton per hectare ten opzichte van vorig jaar. In Duitsland blijft de productievermindering beperkt tot 1 procent, waarmee de opbrengst uitkomt op 45,3 ton per hectare. De verwachte opbrengst van aardappelen in Frankrijk stijgt met 1 procent tot 42,5 ton per hectare, terwijl die in België met 5 procent afneemt tot 42,8 ton per hectare. Ook de Poolse productie is waarschijnlijk een stuk lager. Die komt naar verwachting uit op 30,5 ton per hectare, een daling van 7 procent ten opzichte van 2025.

Effecten van hitte

In centraal-westelijk Frankrijk heeft een periode van hitte eind mei een negatieve invloed gehad op de cruciale voortplantingsfase van wintergewassen. Dat heeft de opbrengstverwachtingen verlaagd. Ook in Midden-Europa zijn de effecten zichtbaar. In Zuid-Tsjechië, West-Slowakije, Hongarije en het westen van Roemenië heeft langdurige droogte de ontwikkeling van wintergewassen geremd.

Recente regenval heeft weliswaar enige verlichting gebracht, maar de vooruitzichten voor zomerteelten blijven onzeker met het oog op aanhoudend warm en droog weer. Een vergelijkbaar beeld tekent zich af in Oekraïne, waar neerslagtekorten sinds het voorjaar hebben geleid tot beperkte bodemvochtbeschikbaarheid en lagere opbrengstverwachtingen.

Waar wintergewassen in veel gevallen de grootste kwetsbare fase al grotendeels hebben doorlopen, verschuift de aandacht nu snel naar de zomerteelten. In regio’s als Zuidwest-Duitsland en Oost-Frankrijk groeit de bezorgdheid over gewassen als mais en suikerbieten, die sterk afhankelijk zijn van voldoende vocht in de bodem.

In Italië speelt hitte een iets andere rol. In Midden-Italië heeft na een warme periode eind mei het graanvullingsproces versneld, wat de opbrengstverwachtingen enigszins heeft gedrukt. Desondanks blijven de vooruitzichten daar nog altijd boven het vijfjarig gemiddelde.