LTO ziet pijnlijke maatregelen die diep ingrijpen, maar ook enkele positieve punten in stikstofplan kabinet

Voor cruciale maatregelen geldt dat de keuze onbegrijpelijk en disproportioneel is, vindt LTO. Als voorbeeld noemt de organisatie de omgang met zonering rondom natuurgebieden, en de voorgestelde uitwerking van grondgebondenheid. ‘Pijnlijke maatregelen, waarvan volstrekt onduidelijk is hoe ze aansluiten en optellen tot de doelen die gehaald moeten worden’, zegt LTO-voorzitter Ger Koopmans.

Tegelijkertijd vindt hij dat in het pakket ook de eerste goede stappen worden gezet om tot beter werkbaar beleid te komen: ‘De kritische depositiewaarde (KDW) uit de wet halen, een rekenkundige ondergrens invoeren en (gefaseerd) loskomen van vergunningverlening zijn belangrijke randvoorwaarden om uit de stikstofcrisis te komen. Het kabinet stelt dat provinciale handhavings- en intrekkingsverzoeken voor PAS-melders met dit pakket kunnen worden voorkomen. Positief is ook dat het kabinet de feitelijke staat van de natuur beter wil meten, en aan terreinbeherende organisaties resultaatverplichtingen voor natuurherstel op gaat leggen.’

Boeren die bijdragen

‘De landbouw wil bijdragen aan een forse reductie van de stikstofuitstoot’, zegt Koopmans. ‘Maar om die stappen te kunnen zetten, moet de vergunningverlening loskomen. Emissiereductie en vergunningverlening moeten hand in hand gaan. Want hoe kan een ondernemer zijn bedrijf verduurzamen als hij daar niet in kan investeren? De Kamerbrief maakt niet duidelijk wanneer vergunningverlening daadwerkelijk vrijkomt. Terwijl de doelen voor 2035 vaststaan en de sector daaraan gehouden wordt.’

De LTO-voorzitter vervolgt: ‘Het kabinet kiest ervoor de rekenkundige ondergrens pas eind volgend jaar in te voeren en omkleed dat met beheersmaatregelen waarvan onduidelijk is wat ze voor de landbouw betekenen. Het tempo van de vergunningverlening moet omhoog, er moet nog veel onduidelijkheid worden weggenomen en een aantal voorstellen moet echt worden ingetrokken en veranderd.’

‘Als je tegen boeren zegt dat ze stappen moeten zetten, dan moeten ze die stappen ook kunnen zetten’, vervolgt Koopmans: ‘Boeren staan klaar om te investeren in emissiereducerende maatregelen. In bewezen innovaties, in stalaanpassingen en in management­maatregelen. Maar zij kunnen niet verantwoordelijk worden gehouden om 100 procent van de doelen te halen als zij daarvoor maar 50 procent van de middelen tot hun beschikking hebben. Die disbalans moet zo snel mogelijk worden opgelost. Niemand is gehouden aan het onmogelijke’, zegt Koopmans.

Zonering

De LTO-voorzitter is kritisch op de zonering rond natuurgebieden. Voor veel agrariërs in deze zones zal vergaande extensivering de enige realistische optie zijn, terwijl onduidelijk is op wat voor verdienmodel die bedrijven kunnen bouwen. Nergens in de brief gaat landbouwminister Jaimi van Essen in op het toekomstige verdienvermogen en verdienmodel van boeren en tuinders.

Toch ziet Koopmans ook daar een gunstige ontwikkeling: ‘Positief is dat partijen in deze zones ook de mogelijkheid krijgen om de doelen via een provinciaal gebiedsproces te realiseren. Dan kunnen overheden, agrariërs en andere grondeigenaren gezamenlijk puzzels leggen waarin, op basis van de Wet inrichting landelijk gebied (Wilg), de rechtszekerheid en het inkomen van alle betrokkenen geborgd is. En waarbij het hele ‘trappetje van Remkes’ op tafel ligt.’

PAS-melders

Voor het legaliseren van de PAS-melders verwijst het kabinet naar het Programma maatwerkaanpak PAS-melders waarvan bekend is dat het lang niet alle PAS-melders een garantie op legalisatie biedt. En voor de Interimmers wordt een ‘verkenning’ aangekondigd.

Koopmans noemt dat ‘absoluut onvoldoende’. De stikstofaanpak moet op zo’n manier worden uitgewerkt dat PAS-melders en Interimmers wél een garantie op legalisatie krijgen. Juist voor hen biedt invoering van een rekenkundige ondergrens een oplossing. Cruciaal is het invoeren van een hedendaags referentiemoment om veilig te stellen dat PAS-melder en Interimmers in een definitief gelegaliseerde situatie kunnen komen.’

Grondgebondenheid

Het doel van grondgebondenheid is het verbeteren van de waterkwaliteit. De introductie van een eenvoudige norm van 2,6 grootvee-eenheden (GVE) voor iedereen, zonder de optie om waterkwaliteitsdoelen te realiseren via doelsturing, is strijdig met wat de coalitie in haar eigen regeerakkoord heeft opgenomen, vindt LTO.

De organisatie vreest dat de maatregel op deze manier weinig zal bijdragen aan waterkwaliteitsverbetering. In plaats daarvan zal het kostprijsverhogend werken en daarmee druk zetten op de investeringsmogelijkheden om daadwerkelijk te investeren in ammoniakreductie. ‘Het is onbegrijpelijk dat doelsturing geen onderdeel uitmaakt van grondgebondenheid. Dat moet echt anders’, vindt Koopmans.

Volg de laatste ontwikkelingen rond de stikstofaanpak op onze overzichtspagina

Vanaf maandag gaan de voorzitter en de bestuursleden van LTO Nederland op een regiotour door het land om met LTO-leden in gesprek te gaan over het stikstofpakket. De uitkomsten van deze gesprekken brengen we onder de aandacht van de Tweede Kamer vooruitlopend op het Kamerdebat over het stikstofpakket.