Marges in akkerbouw dalen naar laagste niveau in vijf jaar

Op de velden verloopt het groeiseizoen tot nu toe redelijk. De meeste gewassen zitten inmiddels in de grond en, afgezien van enige zorgen over de droogte in april, zijn de omstandigheden gunstig. Toch zijn de marktsignalen een stuk minder positief.

Rabobank verwacht dat 2026 voor veel akkerbouwers in Europa een jaar wordt waarin inkomsten en kosten verder uit elkaar lopen. Zo zorgen geopolitieke spanningen, onder meer in het Midden-Oosten, voor extra onzekerheid in de kostenontwikkeling.

Sterke prijsstijgingen

Aan de kostenkant ziet Rabobank opnieuw sterke prijsstijgingen. Na de piek in 2022 bleven prijzen voor kunstmest lange tijd stabiel op een hoger niveau, maar dit jaar zijn ze opnieuw flink gestegen, met 25 tot 30 procent ten opzichte van 2025.

Ook brandstofprijzen zijn opgelopen en gewasbeschermingsmiddelen zullen naar verwachting volgen. Toch plaatst Rabobank de kanttekening dat hogere kosten deels zijn voorkomen door het op tijd inkopen van onder andere kunstmest en aanpassingen in het middelengebruik.

Marges verder onder druk

Door de combinatie van hogere kosten en matige opbrengstontwikkeling verslechteren de marges in vrijwel alle belangrijke akkerbouwlanden. In Nederland, Frankrijk en Polen dalen de brutomarges naar het laagste niveau in vijf jaar, aldus Rabobank. Duitsland komt uit op een vergelijkbaar niveau als in 2021, eveneens een zwak jaar.

De inkomensontwikkeling in de Nederlandse akkerbouw laat volgens de bank zien dat 2025 een benedengemiddeld jaar was, na een periode met sterke resultaten tussen 2021 en 2024. In die jaren zorgden vooral aardappelen, suikerbieten (2022 en 2023) en uien (2022 en 2023) voor gunstige prijzen.

Voor 2026 wijzen de vooruitzichten op basis van de brutomarges op een verdere verslechtering van het inkomen. De indexwaarde wordt geschat op 60, waar dit in 2022 nog boven de 120 lag.

Herstel vrije aardappelen

Na enkele jaren met hoge prijzen en goede resultaten is de markt voor consumptieaardappelen duidelijk afgekoeld. Voor de aardappelmarkt in 2026 schetst Rabobank een gemengd beeld. Het areaal in belangrijke productielanden neemt af en de opbrengsten normaliseren. Door deze combinatie van minder areaal en lagere opbrengsten per hectare kunnen de bijzonder lage spotmarktprijzen later in het seizoen stijgen.

Maar de contractprijzen liggen fors lager dan vorig jaar, met dalingen van 20 tot 25 procent. Omdat ongeveer 80 procent van de aardappelen in Nederland op contract wordt geteeld, betekent dit naar verwachting lagere opbrengsten voor telers.

Suikerbietenareaal daalt verder

Ook in de suikerbietensector grijpen verwerkers in. Door lagere suikerprijzen wordt het gecontracteerde areaal verder teruggebracht. In 2025 kromp het areaal in de Europese Unie (EU) en het Verenigd Koninkrijk met ruim 10 procent, maar door hoge hectareopbrengsten bleef de productie vrijwel stabiel en daalde deze slechts licht met 2 procent.

Volgens Rabobank kan de verdere krimp van dit jaar, in combinatie met terugkerende gemiddelde opbrengsten, leiden tot een krapper aanbod. Dit biedt perspectief op enig prijsherstel, al blijft de ontwikkeling medeafhankelijk van de wereldmarkt, bijvoorbeeld de productie in Brazilië.

Tarweprijs stijgt

Waar aardappelen en suikerbieten onder druk staan, lijkt de tarwemarkt juist enige steun te krijgen. In de EU komen de hectareopbrengsten naar verwachting lager uit dan in 2025 en ook in Rusland wordt een lagere productie verwacht.

Verder wordt in het Rabobank-rapport gewezen op de droogte in de Verenigde Staten en areaalkrimp bij landen als Argentinië en Australië door hogere kunstmestkosten. Vanwege deze ontwikkelingen verwacht de bank een opwaartse beweging in de tarweprijzen voor dit jaar.