Europees Parlement akkoord met nieuwe NGT-verordening

‘Dit is een historische overwinning voor de Europese landbouwers en de toekomst van Europa’, jubelt Jessica Polfjärd, Europarlementariër en rapporteur op dit dossier. ‘Door het gebruik van NGT’s goed te keuren, hebben we gekozen voor innovatie, concurrentievermogen en voedselzekerheid’, stelt ze.

‘Europese boeren en tuinders vragen al lang om toegang tot deze moderne veredelingsinstrumenten om hen te helpen gewassen te ontwikkelen die veerkrachtiger zijn en minder afhankelijk van gewasbeschermingsmiddelen’, zegt de Zweedse Polfjärd. ‘Door deze veilige, wetenschappelijk onderbouwde veredelingstechnologieën beschikbaar te stellen, levert het Europees Parlement resultaten voor de Europese landbouwers, waarborgt het onze voedselzekerheid en bouwt het aan een concurrerender en innovatiever Europa.’

Twee soorten NGT’s

De nieuwe EU-regels houden in dat er voortaan wordt gekeken naar hoe een plant er in genetisch opzicht uitziet in plaats van naar de manier waarop die is ontstaan. Planten die via NGT’s zijn bewerkt, worden in twee categorieën met verschillende wettelijke verplichtingen onderverdeeld.

Ten eerste is er NGT 1. Deze categorie is bestemd voor planten met een beperkt aantal en type bewerkingen die ook via klassieke veredeling hadden kunnen ontstaan. Zodra is vastgesteld dat planten aan de voorwaarden voor de NGT 1-status voldoen, worden zij als klassieke planten behandeld. Planten die zijn ontworpen om bestand te zijn tegen onkruidverdelgingsmiddelen of om insectendodende stoffen te produceren, kunnen niet als NGT 1-planten worden beschouwd. Deze bepaling is er gekomen op vraag van het Europees Parlement.

De andere tweede categorie, NGT 2, is bestemd voor planten die uitgebreidere of complexere genetische bewerkingen hebben ondergaan. Zulke planten vallen onder de bestaande strenge regels voor genetisch gemodificeerde organismen en zullen aan een risicobeoordeling onderworpen worden. Voor deze planten moet een vergunning worden verkregen voordat ze in de Europese Unie (EU) op de markt mogen worden gebracht.

Ingevoerde planten

De regels zullen zowel op planten van Europese oorsprong als op ingevoerde planten van toepassing zijn. Verschillende producten die met NGT-planten zijn gemaakt, worden al buiten de EU op de markt aangeboden of zijn daar in geavanceerde ontwikkeling. Voorbeelden hiervan zijn laagglutentarwe, ziekteverwekkerresistente aardappelen en droogtetolerant mais.

NG T2-planten moeten volledig traceerbaar zijn en geëtiketteerd worden. Daarnaast mogen de EU-landen de teelt van deze planten beperken of verbieden, zelfs als deze teelt in de EU is toegestaan. Plantenrassen die een NGT 1-plant bevatten of daarvan zijn afgeleid, worden opgenomen in een openbare EU-databank. Ook moeten alle zaadzakken en teeltmateriaal als NGT 1-zaad worden geëtiketteerd, zodat landbouwers een afgewogen keuze kunnen maken.

Op grond van de verordening moeten de duurzaamheidseffecten van NGT-planten worden gemonitord. Het doel hiervan is dat NGT’s op termijn worden gebruikt voor de ontwikkeling van planten met duurzaamheidskenmerken zoals klimaat- en plaagbestendigheid.

Biologische gewassen

NGT’s zullen niet worden toegestaan in de biologische productie, maar de aanwezigheid van NGT 1-planten zal niet worden beschouwd als niet-naleving. De Europese Commissie zal beoordelen of deze verordening administratieve, economische of praktische lasten met zich meebrengt voor biologische exploitanten, ook als het gaat om hun eigen perceptie en die van consumenten.

Het wordt mogelijk om NGT’s te octrooieren, met uitzondering van eigenschappen of DNA-sequenties die in de natuur voorkomen of met biologische middelen worden geproduceerd. De leden van het Europees Parlement hebben waarborgen ingevoerd om marktconcentratie te voorkomen en te zorgen voor betaalbaarheid en eerlijke toegang voor landbouwers, zodat zij het recht behouden om zaden te bewaren en te herplanten.

De verordening treedt in werking twintig dagen na de bekendmaking ervan in het Publicatieblad van de EU en wordt twee jaar later van toepassing.

Het besluit volgt op een voorlopig akkoord tussen het Europees Parlement en de Raad van Europese premiers en presidenten. Zij hebben in december 2025 al een voorlopig akkoord bereikt over de gewijzigde regels voor NGT’s.