Agrarische sector blij met Europees besluit: ‘Historische doorbraak voor land- en tuinbouw’

Het Europees Parlement heeft woensdag ingestemd met de nieuwe Europese verordening voor NGT’s. Met het besluit wordt het mogelijk voor Europese plantenveredelaars om nieuwe technieken te gebruiken. De toelating is een belangrijke doorbraak voor innovatie en verduurzaming in de land- en tuinbouw, vindt LTO. De organisatie wijst op de decennialange discussies die ervoor hebben gezorgd dat de Europese Unie achterop is geraakt ten opzichte van landen waar deze technieken al langer worden toegepast.

LTO verwelkomt de toelating als ‘een historische stap voor verduurzaming van de land- en tuinbouw’. Nieuwe veredelingstechnieken, zoals CRISPR-Cas, kunnen een belangrijke bijdrage leveren aan weerbare teeltsystemen, stelt de organisatie. Verbeterde plantenrassen kunnen veel sneller ontwikkeld worden dan voorheen. Zo komen er eerder rassen beschikbaar die beter bestand zijn tegen ziekten, plagen en de gevolgen van klimaatverandering. Dat is een noodzakelijke stap om het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen verder terug te dringen.

Lees ook: Europees Parlement akkoord met nieuwe NGT-verordening

Tegelijkertijd blijft volgens LTO aandacht nodig voor enkele randvoorwaarden bij het gebruik van NGT’s. De organisatie wijst in dit verband op de biologische sector die teelten vrij wil houden van deze technieken. Het akkoord speelt hierop in door het gebruik van NGT’s in de biologische sector uit te sluiten. Dit vraagt nog verdere uitwerking. Daarom moeten afspraken over co-existentie en uitgangsmateriaal opnieuw worden bekeken en goed in de keten worden vastgelegd. Door regels voor transparantie en traceerbaarheid blijft het voor consumenten mogelijk om een bewuste keuze te maken.

Kanttekeningen uit biosector

Vanuit de biologische hoek klinkt dan ook kritiek op het besluit. De versoepeling wordt door de biosector gezien als een stap achteruit voor biodiversiteit, transparantie en keuzevrijheid. Ook al blijven dankzij de lobby van de biosector en andere ngo's de ‘nieuwe ggo's’ verboden in het biologische productieproces en moet de aanwezigheid van NGT's vermeld worden op zaadverpakkingen.

Biologische ondernemers uit de hele keten zetten zich daarom in om NGT's uit het biologische productieproces te houden. ‘Voor de biosector wordt het een uitdaging om besmetting met gentech volledig uit te sluiten’, zegt CEO Merle Koomans van den Dries van biovoedselcoöperatie Odin.

Bionext waarschuwt dat boeren die gentechvrij willen of moeten blijven, zoals biologische telers, het risico lopen op ongewenste kruisbestuiving met genetisch gemodificeerde gewassen. De sector zal ervoor blijven pleiten dat de reikwijdte van patenten beperkt wordt, zodat de honderden kleine en middelgrote veredelaars de vrijheid behouden om hun werk voort te zetten.

Perspectief om te innoveren

Plantum, de branchevereniging voor bedrijven uit de sector veredeling, vermeerdering en opkweek, spreekt van een ‘doorbraak voor de sector’. ‘Na jaren van uitleggen, onderbouwen en gesprekken voeren ligt er nu een Europees kader waar we echt mee verder kunnen’, zegt directeur Michiel Klompenhouwer. ‘Dit geeft veredelaars en telers perspectief om nog breder te innoveren en zorgt ervoor dat Europa kan aanhaken bij de ontwikkelingen in de rest van de wereld. Dat is essentieel voor een gelijk speelveld en de toekomst van onze sector.’

De Europese koepel van landbouworganisaties Copa-Cogeca is ook opgetogen over de definitieve goedkeuring van de verordening. ‘Het is een mijlpaal en opent de deur naar de volgende generatie gewasrassen voor de Europese landbouw’, meldt de organisatie.

Op een moment waarop de Europese landbouw wordt geconfronteerd met toenemende klimaat-, milieu- en marktuitdagingen, is toegang tot beter presterende gewasrassen essentieel om voedselzekerheid, duurzaamheid en concurrentievermogen te waarborgen, vindt Copa-Cogeca.

Voordelen benutten

De koepelorganisatie vindt dat de focus nu moet liggen op het vaststellen van de regels en richtsnoeren die Europese boeren daadwerkelijk in staat stellen toegang te krijgen tot de volgende generatie gewasrassen en de voordelen van deze innovatie volledig te benutten.

Het nieuwe kader zal naar verwachting binnen de komende twee jaar volledig operationeel zijn. Het is daarom essentieel dat het werk aan de secundaire wetgeving zonder vertraging begint, zodat er rechtszekerheid wordt geboden en innovatie zo snel mogelijk haar weg kan vinden naar boeren en landbouwcoöperaties.

Politiek positief

Nederlandse Europarlementariërs zijn ingenomen met het besluit, zoals Bert-Jan Ruissen (SGP). ‘Zowel voor boer als plantenveredelaar betekent dit een belangrijke doorbraak’, reageert hij. ‘NGT’s zijn een welkome aanvulling op klassieke veredelingsmethoden. Ze bieden mooie mogelijkheden om de ontwikkeling van nieuwe plantenrassen te versnellen. Denk daarbij aan rassen die beter bestand zijn tegen ziekten en plagen en klimaatverandering.’

BBB-Europarlementariër en delegatieleider Sander Smit is eveneens positief over het bereikte resultaat. ‘Met dit akkoord kiest de EU eindelijk voor een toekomst van innovatie en tegen angstzaaierij. Onze innovatieve planten- en zaadveredelaars worden niet langer verjaagd uit de EU. Zij krijgen eindelijk de benodigde wettelijke ruimte om hier te blijven innoveren voor boer en tuinder. Dit is dé sleutel naar betere opbrengsten met gewassen die optimaal bestand zijn tegen hardnekkige plagen en extreem weer. De Europese en wereldwijde voedselzekerheid wordt hiermee versterkt.’