Aardappelen uit zaad brengen tot 50 ton per hectare op

True Potato Seed (TPS) is klein en niet bederfelijk en heeft een veel hogere vermeerderingsfactor dan aardappelen die uit knollen worden vermeerderd. Van Dijk onderzocht in veldproeven met kas-opgekweekte zaailingen onder meer het effect van aanaarden en het ophogen van grond rond de basis van de plant om groei en wortelontwikkeling te stimuleren.

Het blijkt dat dit geen effect heeft op de totale opbrengst in kilo's maar wel op het tal. In het onderzoek werden uit aangeaarde ruggen meer knollen geoogst dan uit niet-aangeaarde ruggen. De opbrengsten uit deze proeven kwamen uit op 26 en 32 ton per hectare, meldt Wageningen University & Research (WUR).

Uitplantmoment cruciaal

Het moment van uitplanten blijkt van belang met TPS. Vroeg uitplanten in maart ging gepaard met risico op opbrengstverlies door koude en vorst, terwijl laat uitplanten in juni juist tot lagere opbrengsten heeft geleid. Dit heeft volgens WUR te maken door de kortere groeiperiode vergeleken met uitplanten in april of mei. Overigens maakt de leeftijd van zaailingen geen verschil. Zaailingen van 6 weken deden het net zo goed als jongere zaailingen van 4 weken.

Daarnaast laten meerjarige proeven zien dat plantdichtheid een cruciale stuurknop is voor zowel opbrengst als maatsortering. Een beddensysteem op lichte zandgrond bij 200 planten per vierkante meter leverde een opbrengst van maar liefst 107 ton per hectare. De opbrengst in commerciële maatsorteringen van pootgoed en krielaardappelen kwam uit op maximaal 64 ton per hectare. Hierbij was de dichtheid 50 planten per vierkante meter.

Directe veldzaai

In zijn promotieonderzoek keek Van Dijk ook naar directe veldzaai met gecoat TPS. Sommige proeven leverden 50 ton per hectare op. Volgens WUR haalt deze aanpak een deel van opkweek, planning, transport en uitplanten uit het proces. Daarmee vervalt ook de kwetsbare en duurdere stap van kas naar veld.

Wel stelt veldzaai hogere eisen aan de beginfase van de teelt. Voor een goede opkomst is voldoende vocht cruciaal. Verder meldt WUR dat voor acceptatie in de praktijk hybriderassen nodig zijn met eigenschappen als een goede maatsortering en verbeterde ziekteresistenties. In dit onderzoek is gewerkt met experimentele hybriden. Van Dijk verwacht daarom verdere verbetering.

Volgens het proefschrift kan de combinatie van verbeterde genetica en TPS-teeltsystemen in eerste instantie vooral buiten West-Europa veel betekenen. Daarbij doelt de promovendus vooral op Afrika ten zuiden van de Sahara.