Gelderse fruittelers hebben buurtwinkelfunctie en goed verhaal

De geschiedenis van Fruitkwekerij De Stokhorst in het Gelderse Groessen gaat terug tot 1903. Het bedrijf startte als een gemengd landbouwbedrijf. Toen de vader van Theo Wolters in 1960 de leiding had, draaide de teelt volledig om fruit en groente. Sinds 1984 runnen Theo en zijn vrouw Anja de onderneming. 'Anja werkt vooral achter de schermen. Zij werkt heel projectmatig, terwijl mijn zoon Alec en ik de vrije ondernemers zijn.'

Het belang van de boerderijwinkel is in de loop van de jaren toegenomen. Nu Theo, Anja en Alec de dagelijkse leiding hebben, is de winkel de hoofdactiviteit, naast de teelt van appels, peren en kersen. 'We verkopen eigenlijk al ons fruit in de winkel, op wat peren na', zegt Theo Wolters. Zijn zoon vult aan: 'Onze zelfgeperste fruitsappen zijn heel belangrijk om al het fruit te kunnen verkopen.'

Ook na een hagelbui is het fruit van De Stokhorst nog verkoopbaar in de flessen en in bag-in-box-verpakkingen. De klanten vinden er een wand vol mee. Door veel fruitrassen te telen, kan het bedrijf klanten het hele seizoen vers fruit bieden. Enkele tientallen leveranciers vullen het assortiment aan met fruit, groenten, zuivel en vlees.

Theo Wolters noemt het de strategie van De Stokhorst om zoveel mogelijk waarde uit eigen product te halen. 'Je kunt je wel tegen hagel verzekeren, maar dan kun je nog steeds niet concurreren. Het is kiezen tussen vrachtwagens vol produceren of zelf gaan verkopen. Wij kiezen voor dat laatste.'

De Stokhorst wil ook een buurtfunctie vervullen. 'Bij alles wat we doen, vragen we ons af hoe we een goede winkel kunnen zijn zonder overlast voor de buurt', zegt Theo Wolters. 'Dat werkt hartstikke goed. We hebben een goede relatie met de buren. Soms huren we een stuk weiland als parkeerplaats, zodat er op drukke dagen geen auto's langs de weg geparkeerd staan.'

De telers beperken de inzet van chemische gewasbescherming waar mogelijk. En als ze wel moeten spuiten, dan doen ze dat op tijdstippen dat de buren er geen hinder van ondervinden. Met bewoners rondom en een kinderdagverblijf ernaast is het gewoon noodzaak om oog voor de buurt te hebben, vinden ze.

Rondje met de pluktrein

Openstaan voor bezoekers is deel van het concept voor De Stokhorst. De kinderen van het dagverblijf maken af en toe een rondje met de pluktrein en wanneer het regent, is er altijd een kop koffie voor mensen die toch op de fiets naar de winkel komen. 'Pak een appeltje!', staat op een bordje bij de kassa. Theo Wolters: 'Af en toe iets weggeven, draagt bij aan de gemoedelijke sfeer en aan het terugkomen van de klanten.'

Respect voor elkaar, noemt de ondernemer de gastvrije behandeling en de open houding voor vragen op De Stokhorst. 'We zetten Tracer in tegen de suzuki-fruitvlieg. Dat leg ik dan uit aan de mensen. Je kunt het beste met een eerlijk verhaal komen.' Consumenten zijn de verbinding met boeren en tuinders kwijtgeraakt, ziet Theo Wolters. 'Een goed verhaal helpt om de onwetendheid tegen te gaan. We moeten meer begrip voor elkaar hebben.'

Je geeft iets en krijgt er op termijn meer voor terug. Dat principe zit achter de kist met appels aan de voorbijgaande fietsroute. Er gaat wat naar de voedselbank en er zijn aantrekkelijke acties, die de ondernemers op Facebook bekendmaken. 'We hebben 22.000 volgers op ons account. De acties worden gewaardeerd', geeft Alec Wolters aan.

Vrijwillige plukkers

Toen de ondernemers tijdens de aardbeienpluk wel wat extra handjes konden gebruiken, was een bericht op Facebook goed voor tachtig vrijwillige plukkers. Het winkelpersoneel krijgt ook veel positieve reacties op de berichten. Alec Wolters: 'Toen een aantal dieven tassen vol vlees had gestolen uit de winkel, wensten wij ze een fijne barbecue. De zaterdag erna was de vleesomzet extra hoog. Bezoekers zijn solidair met het bedrijf.'

De familie Wolters wil het bedrijf nog toegankelijker maken en heeft daarvoor subsidie aangevraagd. 'Ons terrein is nog niet klaar om iedereen met hetzelfde gemak te ontvangen', legt Alec Wolters uit. Het subsidiebedrag is bedoeld voor een rolstoelvriendelijk toilet, parkeerplaatsen, een educatieruimte voor scholen en een verbetering van de toegankelijkheid van het park en de informatie. 'Iedereen moet welkom zijn, maar in onze voorzieningen liepen we daarin nog wat achter.'

De fruitters begonnen enthousiast aan een plan, maar konden daar uiteindelijk wel wat hulp bij gebruiken. Zeker omdat de eerste aanvraag niet voldeed aan de eisen. 'Voor zo'n aanvraag moet je projectmatig denken', aldus Theo Wolters.

Hij kende de adviseurs van Marb Consultancy al uit de betrokkenheid bij 8RHK ambassadeurs. 'We gaven bij Hanneke Kraaijenveld en Saskia Wiegers van Marb Consultancy aan dat we iemand zochten om ons te helpen. En niet iemand die als subsidieaanvrager werkt. We zochten iemand die het ons zou leren.'

Processen vormgeven

Theo en Alec Wolters wilden met advies en persoonlijke groei als ondernemers verder komen. Alec Wolters: 'Voor ons is het belangrijk om de processen aan de achterkant van ons bedrijf beter vorm te geven. Denk aan hoe je zaken correct doet in de winkelinrichting, voedselveiligheid en hoe je het administratief goed aanpakt. Daarmee hebben zij ons geholpen.'

Theo Wolters vult zijn zoon aan: 'Het gaat bijvoorbeeld over de waarborgen in diverse systemen. Wij hebben veel aan ons hoofd in het dagelijkse werk, maar voor certificering moeten processen ingedekt zijn. Marb Consultancy helpt ons om focus te houden.'

Er ligt nu een verhaal met meer focus. 'Wij dachten weleens te breed', zeggen de ondernemers eensgezind. 'Als we nu een nieuwe aanvraag zouden moeten doen, dan zou dat met meer gemak gaan. Helder en kortbondig zijn, is beter bij zo'n aanvraag', vertelt Theo Wolters.

Ondertussen denkt zoon Alec na over hoe hij door wil gaan met het bedrijf, al weet zijn vader nog van geen stoppen. 'Hij vindt het veel te leuk om volop mee te draaien. Maar de winkel is echt mijn toekomst. Voor mij ligt de focus steeds meer daar en bij het verhaal erachter. Plukdagen en andere activiteiten horen er helemaal bij voor mij.'

Het werken met het team van de boerderijwinkel vindt Alec Wolters geweldig en de kwekerij kan dan ook niet te veel van zijn tijd opslokken. 'Ik wil zeker de samenwerking met andere telers uitbouwen. En ik wil de trouwe aanhang behouden en nieuwe klanten vinden.'

'We doen onze weekboodschappen al veertig jaar bij De Stokhorst'

Klanten van de boerderijwinkel van Fruitkwekerij De Stokhorst in het Gelderse Groessen doen er soms al jaren trouw hun boodschappen. Ze komen voor het ruime assortiment, de vriendelijke mensen en omdat ze een band voelen met deze plek. Gert en Tineke Rouwenhorst zijn twee van die trouwe klanten.

Hoe vaak bezoeken jullie de boerderijwinkel in Groessen?

Tineke Rouwenhorst: 'We doen hier al zo'n veertig jaar onze wekelijkse inkopen. Er is veel keuze, dus we vinden het merendeel van onze boodschappen ook wel. Soms halen we cadeautjes voor mensen bij wie we op visite gaan.'
Gert Rouwenhorst: 'Vooral het assortiment verse producten is heel goed. We halen zelf vaak appels en ander vers fruit. En ze hebben veel soorten groenten.'

Wat is een belangrijk argument hier te komen winkelen?

Tineke Rouwenhorst: 'We hebben nooit klachten. Alles is bijzonder vers. We kiezen de mooiste producten uit. Naast de kwaliteit zijn het ook de vriendelijke mensen waarvoor we terug blijven komen.'

Is de winkel veranderd ten opzichte van een aantal jaar geleden?

Gert Rouwenhorst: 'Ja, het is nu ruimer opgezet dan in het verleden. We hebben de winkel steeds wat groter zien worden. Dit achterste deel bijvoorbeeld is inmiddels uitgebreid in de koelcellen.'

Doen jullie mee met plukdagen of andere initiatieven van het bedrijf?

Tineke Rouwenhorst: 'Nee, we doen dat zelf niet. Maar we volgen het wel op Facebook. Daar spelen ze altijd in op de actualiteiten. Wij vinden dat erg leuk om te zien.'

Ook Lenie Derkzen is een vaste klant. Zij geeft aan een speciale band te hebben met Theo Wolters.

Lenie Derkzen: 'Mijn man en ik hadden vroeger een aardbeienkwekerij. Na zijn overlijden nam Theo de stellingen van ons over. Ze telen hier nu hun eigen aardbeien.'

En die koopt u nu dus in hun boerderijwinkel?

Lenie Derkzen: 'Ja. Maar ik koop nog veel meer. In Groessen is de dorpswinkel verdwenen. De Stokhorst heeft zodoende nog meer de functie van dorpssupermarkt gekregen. Ik haal hier ook zuivel en andere dagelijkse boodschappen. Anders moet je naar een dorp verderop.'

'Bijzonder was dat ze wilden leren'

Ze waren niet aanwezig bij de pitch die Fruitkwekerij De Stokhorst gaf om LEADER-subsidie te verwerven, maar Hanneke Kraaijenveld en Saskia Wiegers van Marb Consultancy scherpten samen met Theo en Alec Wolters wel het verhaal aan. 'Het bijzondere aan hun aanvraag was dat ze ons belden met de vraag hoe ze zelf zo'n aanvraag konden opzetten, in plaats van gewoon een subsidieaanvrager in te schakelen', vertelt Wiegers.

De adviseurs hielpen Theo en Alec Wolters bij de ontwikkeling van de tweede pitch voor de aanvraag van LEADER-subsidie: 'We brachten de ontwikkelthema's naar voren en prioriteerden de belangrijke stappen. Wat moet eerst, en wat komt daarna? En natuurlijk moet je voldoen aan de regelgeving.'

Bij de bedrijfbezoeken merkten Wiegers en Kraaijenveld dat Alec Wolters wel wat verder wilde gaan dan zijn vader Theo. 'Ik vind het knap dat ze samen een gemeenschappelijke koers hebben gevonden', aldus Kraaijenveld. De ondernemers maakten transparant wat ze precies wilden en hoe ze daarmee planmatig aan de slag konden. 'Door met elkaar aan de ontwikkeling te werken, konden we stappen zetten. Op bepaalde onderdelen hebben we kennis en expertise ingeschakeld.'

Wiegers: 'Opvallend bij dit bedrijf is dat het sneller gegroeid is dan de telers voorzien hadden.' Kraaijenveld vult aan: 'Maar educatie en toegankelijkheid passen goed bij LEADER. Er zit een sterk sociaal aspect aan deze aanvraag: ze richten zich op de jeugd, fietsers en de buurt.'