Stallendeadline zorgt niet voor beweging

De stallen van Brabantse veehouders, uitgezonderd de sectoren melkvee en vleeskalveren, moeten op 1 juli 2024 aan de nieuwe emissienormen voldoen. Dat is vier jaar eerder dan collega's in de rest van Nederland. Drie boeren vertellen wat dit voor hen betekent.

Stallendeadline+zorgt+niet+voor+beweging
© Studio Van Assendelft

Het provinciebestuur nam het besluit in 2017, omdat de depositiedaling van stikstof niet snel genoeg ging. Twee weken voor de beruchte deadline vieren onbegrip, frustratie en gelatenheid nog steeds hoogtij onder veehouders. Hieronder komen een varkens-, konijnen- en pluimveehouder aan het woord.



Robbert Bekkers, voorzitter LTO-vakgroep Konijnenhouderij
Robbert Bekkers, voorzitter LTO-vakgroep Konijnenhouderij © Studio Van Assendelft

'Luchtwasser is echt een noodverband'


De Brabantse stallendeadline van 1 juli 2024 geldt ook voor konijnenhouders. Robbert Bekkers uit Elsendorp kan er met zijn pet niet bij. 'Niemand weet of een luchtwasser in onze sector wel werkt.'

Voor de kleinste veehouderijsector van provincie Noord-Brabant is een luchtwasser de enige optie om aan de nieuwe stikstofeisen te voldoen. 'Ik denk dat er nog zo'n tien konijnenhouders zijn in de provincie', zegt Bekkers. Hij is voorzitter van de LTO-vakgroep Konijnenhouderij. 'Geen van hen heeft een luchtwasser, want niemand weet of dat werkt. Op papier zou het moeten werken, maar de praktijk is altijd anders.'

Bovendien draagt een luchtwasser volgens Bekkers niet bij aan een beter klimaat voor dier en mens in de stal. 'We verwachten ook praktische problemen, omdat konijnenharen de luchtwasser kunnen verstoppen. Het is een noodverband.'


Deep pit veelbelovend

Toch hebben alle konijnenhouders in oktober 2023 een omgevingsvergunning aangevraagd. 'We worden gedwongen, omdat alternatieve systemen nog niet erkend of voldoende getest zijn. Zo zijn de testresultaten van de deep pit veelbelovend. Daarbij wordt mest langdurig onder de hokken opgeslagen en wordt urine apart afgevoerd. Maar dit staat niet op RAV lijst.'

Bekkers zelf heeft vochtdoorlatende matten, waarbij de keutels op de mat blijven liggen en de urine in een put loopt. 'Die pilot is nog niet helemaal afgerond, maar ook daarmee behalen we veel reductie', vertelt de vakgroepvoorzitter.

Hij kan er met zijn pet dan ook niet bij. 'Melkveehouders krijgen uitstel, terwijl de reductie die konijnenhouders samen kunnen halen minder is dan die van één rundveebedrijf. Ik ga ervan uit dat wij de provincie op haar woord mogen geloven dat ze coulant zijn voor ondernemers die voor 1 oktober een vergunning hebben aangevraagd.'


'Helaas ligt het op politiek vlak anders'

Provincie Noord-Brabant is medefinancier van de pilots met de deep pit en de vochtdoorlatende matten. Dat frustreert Bekkers. 'Iedereen weet precies hoe het zit en wil er alles aan doen, zowel de provincie als de sector. Er is dus zeker goodwill, maar helaas ligt het op politiek vlak anders.'


Ben Beerens, pluimveehouder in Hoogeloon
Ben Beerens, pluimveehouder in Hoogeloon © Van den Oetelaar

'Maak afspraken over wat wél mogelijk is'


Tijd. Dat is het enige dat pluimveehouder Ben Beerens uit Hoogeloon nodig heeft om te kunnen voldoen aan de strengere stikstofnormen. 'De provincie wil veel te snel.'

Volgens Beerens zijn er alternatieve stalsystemen beschikbaar. 'Maar die komen niet door de trage ambtelijke molen. Andersom verlangen ze van ons wel om binnen de kortste keren een grote investering te doen.'

Beerens heeft een bedrijf met vleeskuikenouderdieren. Eén stal is voorzien van het Eco Air Care-systeem van Vencomatic, dat zowel inkomende als uitgaande lucht zuivert. 'Bij een optimale werking reduceert het systeem 90 procent ammoniak', zegt Beerens. 'Daarmee voldoe ik sowieso tot 2028 aan de stikstofnorm. Ook is het goed voor het klimaat in de stal.'

De andere stallen heeft hij voorzien van mestbeluchting van bovenaf. Naar eigen zeggen heeft de pluimveehouder daardoor een probleem als hij over vier jaar aan de nieuwe stikstofnormen moet voldoen. 'Dat haal ik wel met het systeem van Vencomatic, maar het gemiddelde op mijn bedrijf is lager. Dus zou ik dat systeem ook voor de andere stallen moeten aanschaffen.'


Dertig jaar

En dat is precies het probleem van de Brabantse stallendeadline, vindt Beerens. 'De provincie wil veel te snel. Ik kan dat simpelweg nu nog niet betalen. Als ik dertig jaar de tijd krijg, dan is stikstof geen probleem meer. Maar nu word ik gedwongen om een luchtwasser te plaatsen.'

Het feit dat de provincie aangeeft om na 1 juli 2024 niet te handhaven, is volgens Beerens een doekje voor het bloeden. 'Gedogen is geen oplossing, daar geeft een bank geen financiering voor. De enige optie is om de deadline los te laten. Ga langs bij veehouders en maak afspraken over wat wél mogelijk is. Dan weet ik zeker dat de meeste ondernemers voldoende stikstof kunnen reduceren met behoud van hun bedrijf.'


'Ik neem het niet meer serieus'

Dat de deadline al over twee weken afloopt, houdt Beerens niet echt bezig. 'Het klinkt misschien gek, maar ik neem die hele stallendeadline eigenlijk niet meer zo serieus. Het is gewoon niet realistisch. Doelen voor stikstofreductie moeten haalbaar en meetbaar zijn. Zolang dat niet het geval is, zal en kan er in onze sector ook niets gebeuren.'


Cas van Zutphen, varkenshouder in Zijtaart
Cas van Zutphen, varkenshouder in Zijtaart © Studio Van Assendelft

'Ik zal blijven strijden tot ik niet meer kan'


Als de Brabantse stallendeadline over een paar weken een feit is, kan niemand zeggen dat Cas van Zutphen er niet alles aan gedaan heeft om dat te voorkomen.

Drie keer toog hij per trekker naar het provinciehuis, hij leidde twee gedeputeerden rond op zijn bedrijf, stuurde vele brandbrieven en sprak Provinciale Staten meermalen toe. Maar al die inspanningen hebben niet het gewenste resultaat. 'Het voelt alsof je een wedstrijd verliest die op voorhand al beslist is', zucht Van Zutphen. 'Maar ik blijf strijden. Zo zal ik nog een brief schrijven, al ben ik bang dat ook dat niet gaat helpen. Ik heb het gevoel dat alles tegen dovemans oren is gericht.'

De jonge varkenshouder plaatst nu een luchtwasser voor de kraam- en biggenstal. Het benodigde staal en de kanaalplaatvloer zijn al gelegd. 'Dat is echt een noodoplossing, en duur bovendien. Alles bij elkaar kost het zeker 100.000 euro. De provincie dwingt mij om dit te doen, want een luchtwasser is momenteel het enige systeem dat 85 procent ammoniakreductie behaalt volgens de RAV-lijst. Ik heb testen gedaan met dagontmesting, maar dan haal je die 85 procent niet.'


Natuurlijke ventilatie

Voor de strostal is een luchtwasser in de ogen van Van Zupthen geen optie. 'We verwachten dan problemen met de natuurlijke ventilatie. Want je trekt in feite buitenlucht door de stal. Die lucht ga je dan met een luchtwasser zuiveren. Dat is gekkenwerk, en heeft ook gevolgen voor het stalklimaat.'

Van Zutphen had liever gewacht op stalsystemen die beter werken. 'Geef ons de kans om met andere oplossingen te komen. Er lopen testen met het nevelen van een ammoniakbinder over stro. Los daarvan vind ik dat een strostal goed past bij de koers van duurzaamheid en dierenwelzijn die de overheid vaart. Dan kun je niet verwachten dat we ook nog eens zoveel stikstof moeten reduceren.'


'Strostal past goed bij koers overheid'

Een luchtwasser in een strostal is gekkenwerk, vindt Cas van Zutphen. 'En los daarvan vind ik dat een strostal goed past bij de koers die de overheid vaart. Daarin ligt de focus op duurzaamheid en dierenwelzijn. Je kunt dan niet verwachten dat we ook nog eens zoveel stikstof moeten reduceren.'

Lees ook

Marktprijzen

Meer marktprijzen

Laatste nieuws

Nieuwste video's

Kennispartners

Meest gelezen

Nieuw op MechanisatieMarkt.nl

Meer advertenties

Vacatures

Weer

  • Zondag
    21° / 11°
    20 %
  • Maandag
    25° / 11°
    20 %
  • Dinsdag
    22° / 15°
    50 %
Meer weer