Aftrap convenant Gewasbescherming: duidelijkheid voor telers en einde aan polarisatie

Woensdagmiddag kwamen de ketenpartijen en belangenorganisaties die meepraten over het convenant Gewasbescherming bijeen bij Fruitmasters in Geldermalsen. Onder leiding van convenantvoorzitter en voormalig ChristenUnie-leider Gert-Jan Segers en in aanwezigheid van verantwoordelijk staatssecretaris Silvio Erkens van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur werd daar de aftrap genomen voor de overleggen die binnen acht weken moeten leiden tot een akkoord op hoofdlijnen.

Erkens erkende tijdens de bijeenkomst dat het Rijk te laat regie heeft genomen in dit dossier. Daardoor rijden ‘we nu op een muur af’, schetste de staatssecretaris zijn zorgen. ‘Conflicten met omwonenden eindigen steeds vaker voor de rechter en we kunnen ondernemers geen alternatieven bieden. Ondernemers zitten vast, terwijl we de doelen voor de natuur, leefomgeving en water niet halen.’

Discussie normeren

De polarisatie rond gewasbescherming beëindigen ziet Erkens als een van zijn opgaven. Zo wil hij naar eigen zeggen de discussie over gewasbescherming versus landbouwgif gaan normeren. ‘Met landbouwgif gooi je alles op een hoop, ook de natuurlijke en laagrisicomiddelen.’

Het convenant Gewasbescherming moet leiden tot een breedgedragen akkoord. Segers noemt gewasbescherming een gevoelig thema dat breed leeft in de maatschappij. ‘Maar in de beste Nederlandse traditie gaan we hier uitkomen.’ Wel vindt hij het noodzakelijk dat er in het convenant een brug wordt geslagen naar bezorgde burgers en omwonenden van landbouwpercelen. ‘Doen we dat niet, dan hebben we een interessant proces gehad, maar dan ploft het alsnog.’

Na het hoofdlijnenakkoord dat voor de zomer moet worden opgeleverd, volgen vervolggesprekken om het convenant nader af te stemmen op de behoeften en voorwaarden voor de deelsectoren richting 2040. Die gesprekken kunnen tot en met volgend jaar duren, zegt Erkens. ‘Eind dit jaar moet er al wel meer duidelijkheid komen naar telers en tuinders.’

Forse reductie

Het convenant dat in 2040 volledig in werking moet treden, moet stapsgewijs leiden tot een forse reductie in het gebruik van schadelijke middelen. Daarnaast wordt er ingezet op weerbare planten en teeltsystemen, een doorontwikkeling van de koers die al in de Toekomstvisie Gewasbescherming 2030 is ingezet. De aanpak zal ook gebiedsgericht zijn op natuurgebieden en sturen op kritieke prestatie-indicatoren.

Erkens ontkent dat er met het convenant jaar uitstel wordt gegeven voor de eerder afgesproken toekomstvisie. ‘In de afgelopen jaren zijn veel stappen gezet. Het convenant is een nieuw hoofdstuk in dat proces. Met 2040 nemen we een nieuwe horizon in de tijd. In het veredelen kun je richting 2030 geen grote stappen zetten, maar richting 2040 kan dat wel.’

Het convenant moet een einde maken aan het zogeheten postcodebeleid waarbij steeds meer gemeenten met eigen maatregelen komen die het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen beteugelen. LTO Nederland-voorzitter Ger Koopmans vindt dat een van de belangrijkste voorwaarden.

Lees ook: Sectoren kunnen aan de slag met convenanten gewasbescherming

‘Het is echt noodzakelijk dat er bindende regelgeving komt, ook voor gemeenten’, zegt Koopmans. ‘Ik ben blij te horen dat ook de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) er zo over denkt.’