'Verstopt in de democratie'

Een meer fundamentele oorzaak is volgens mij dat de overheid uit het dagelijks leven van mensen is gestapt. Bij overlast wijzen gemeente en politie naar elkaar wegens privacy. Als voorzieningen uit het dorp verdwijnen, wordt gewezen op marktwerking. De voorbeelden zijn legio. Bij onvrede wordt standaard de kaart van de politiek van onvermijdelijkheid getrokken. Zo zijn wetten en regels. Het kan niet anders.

In de land- en tuinbouw gebeurt hetzelfde. Meer natuur ondanks zorgen over de huidige hectares? Moet volgens een ecologisch onderzoek. Legalisatie van PAS-melders? Kan niet sneller volgens de rechter. Nutriënten verontreinigde gebieden? Tja, Europa.

De onvermijdelijkheidskaart in de landbouw verschijnt vaak in de gestalte van jurisprudentie of Europa. Niemand wil het, maar het is onvermijdelijk. Op deze manier wordt democratische besluitvorming verstopt in de democratie: de ene overheid verantwoordt haar beleid door naar de andere te wijzen. Boer en burger dragen de consequenties, maar missen een aanspreekpunt; een overheid die oog en oor heeft.

Wanneer onvermijdelijkheid politieke strategie is, dan vind ik dat erg. Ronduit rampzalig is het wanneer politici echt niet meer kunnen sturen en beleid aanpassen. Wanneer de maatschappelijke stem niet meer kan worden omgezet in nieuwe wetten. In dat geval zal de onvrede alleen maar toenemen. Dan is pas iets onvermijdelijk, namelijk telkens nieuwe electorale aardschokken.

Het goede politieke voornemen voor 2024 moet zijn om deze politiek van onvermijdelijkheid te doorbreken. Te beginnen met een nieuw kabinet dat er hopelijk spoedig komt. Gevolgd door Europese verkiezingen in juni van dit jaar.