'Toekenning derogatie was nog nooit zo onzeker'

Die roep klinkt echter steeds luider en de roep voor strengere voorwaarden voor het verlengen van de derogatie daarmee ook. Brussel wil duidelijke en afdwingbare maatregelen die direct leiden tot krimp. En daar wil de Nederlandse overheid niet aan. Althans niet in directe zin.

Krimp is naar eigen zeggen van de ministers geen doel op zich, maar kan wel het effect zijn van het beleid. Drie stoppersregelingen zijn opgetuigd. De eerste is nog weinig succesvol. Slechts zeventig veehouderijen zijn door de eerste selectie gekomen.

Naast geld voor de stoppers is veel geld vrijgemaakt voor de transitie in de gebieden. Immers, niet in alle gebieden wordt de doelstelling van de Kaderrichtlijn Water en Nitraatrichtlijn gehaald. Het is de vraag of de Europese Commissie nog een keer met de hand over het hart wil strijken en overtuigd raakt van de Nederlandse aanpak.

Brussel wil het liefst hard beleid dat direct en overtuigend leidt tot forse krimp. En anders geen derogatie. De onderhandelingen lopen.

Landbouwminister Henk Staghouwer zegt overtuigd te zijn van de noodzaak van derogatie om de transitie verder te helpen. Want als de uitzondering op de bemestingsregels niet komt, betekent dit extra kosten per veehouder die oplopen tot 14.000 euro. Dat heeft directe consequenties voor de liquiditeitsplanning. En juist dat extra geld hebben Nederlandse veehouders hard nodig voor investeringen.

In 2020 besloot de Europese Commissie pas in juni dat Nederland recht had op derogatie. Toen werd in het voorjaar al volop bemest op basis van derogatie, want de signalen uit Brussel waren gunstig. Dat is nu wel anders. Het maakt het nog spannender omdat de noodzaak van de toekenning nu ook groter lijkt dan ooit.