Banken: lenen voor boeren en tuinders steeds lastiger

Dit blijkt uit een notitie die de Nederlandse Vereniging van Banken (NVB) heeft verstuurd op verzoek van de Vaste Kamercommissie Landbouw, Natuur & Voedselkwaliteit van de Tweede Kamer. In de notitie concludeert de NVB dat de toekomstige financierbaarheid van boeren en tuinders onder druk staat.

Doordat de kosten stijgen maar de opbrengsten niet in gelijke verhouding meestijgen, staat het inkomen uit het bedrijf voor veel agrarisch ondernemers al jaren onder druk, stelt de NVB. De stelselmatige veranderingen in regelgeving en maatschappelijke behoeften maakt een strategische koers met bijbehorende meerjarige investeringen nagenoeg onmogelijk.

Het is de rol van banken om ondernemers in de land- en tuinbouw te financieren en in toenemende mate de duurzaamheidstransitie te faciliteren. Extra kosten van duurzame investeringen komen in de praktijk niet altijd tot uiting in een eerlijke vergoeding in een voedselketen waar, met uitzondering van kleine biologische landbouwconcepten, de prijs nog een dominante factor is.

De intrede van nieuwe richtlijnen voor banken (de Basel IV-richtlijnen) in 2023 maakt de situatie er niet beter op. Deze nieuwe regelgeving heeft betrekking op de kapitaaleisen die aan banken worden gesteld. Banken zullen volgens de NVB hierdoor worden aangestuurd om ondernemers nog meer te financieren op basis van rentabiliteit en liquiditeit, in plaats van op waarden als bijvoorbeeld grond, gebouwen en installaties. Voor agrarische bedrijven, met meestal relatief weinig rendement ten opzichte van de financiering, pakt dit ongunstig uit.

Voor een toekomstbestendige land- en tuinbouwsector zijn toekomstige duurzame verdienmodellen cruciaal, aldus de NVB. De vertegenwoordigende banken roepen de overheid op om een eerlijke prijs, ondernemerschap en kennisontwikkeling en een gelijk internationaal speelveld te stimuleren.