Imker+zet+honingbijen+in+voor+bestuiving
Reportage
© Vidiphoto

Imker zet honingbijen in voor bestuiving

Mario Coremans uit Etten-Leur heeft vierhonderd bijenvolken, maar honing maken zegt hem niets. Bijen zijn geen doel, maar een middel voor een optimale bestuiving. De imker wil begrijpen waarom honingbijen op aardbeien- of frambozenplanten af gaan.

Zijn vader was bloembollenkweker, maar Coremans besloot om in de voetsporen van zijn opa te treden, die altijd bijen had gehouden. 'Mijn grootvader leidde me op en op mijn twaalfde, in 2007, had ik mijn eerste twee bijenkasten. Na vijf jaar had ik dertig volken, waarvan ik er een paar verhuurde aan een aardbeienkweker.'

Coremans haalde het certificaat bestuivingsimker en besloot van zijn hobby zijn werk te maken, toen hij in 2016 140 bijenvolken had. 'Ik wilde geen honing gaan maken, maar zorg dragen voor de hele bestuiving, waarbij de bijen geen doel zijn, maar een middel. Ik richt me op de zakelijke markt en heb niets op een bijenbeurs te zoeken.'

Crowdfunding

Met crowdfunding en aanvullende financiering schafte de imker bijenkasten en ander materiaal aan en leasede een bedrijfsauto. Om meer inzicht te krijgen in de bedrijfsvoering van zijn klanten, haalde hij in 2017 het certificaat houtig kleinfruitteler bij Delphy en sloot hij zich aan bij studiedagen.

Een succesvolle bestuiving door de honingbij is een graadmeter voor de kwaliteit van de planten

Mario Coremans, imker in Etten-Leur

Daarnaast studeerde Coremans af in de Topklas Ondernemen aan de HAS Hogeschool afdeling Bedrijfskunde en Agribusiness. 'Ik heb vooral geleerd dat je product goed moet zijn, maar dat het verhaal erachter nog belangrijker is. Daarom wilde ik begrijpen waarom een honingbij soms wel en soms niet op een aardbeien- of frambozenplant af gaat.'

Nectar

Bijen hebben de nectar in bloemen nodig en bij het zoeken daarnaar verspreiden zij stuifmeel. 'Als een plant lijdt onder stress, droogte of zijn bloemen simpelweg nog niet rijp zijn, dan geeft deze zijn nectar niet zo gemakkelijk vrij', legt de ondernemer uit.

'Een honingbij is een relatief klein insect en kan een plant niet forceren om bij de nectar te komen. Hommels zijn veel groter en sterker en kunnen dat wel, met als gevolg dat de vruchten misvormd kunnen raken. Maar je kunt niet zonder hommels, want het kost omzet als de bestuiving misloopt doordat bijen te lang wachten op goede omstandigheden. Het is altijd een balans tussen beide.'

Slijtageslag

Volgens Coremans is een succesvolle bestuiving door de honingbij een graadmeter voor de kwaliteit van de planten. 'In februari is er weinig licht voor zachtfruit en zetten kwekers hommels in. Mijn bijen vliegen pas in de kas als alle omstandigheden kloppen en vormen daarmee een controle op het teeltsysteem. De bijen blijven de hele bloeiperiode in de kas. Dat is best een slijtageslag, want na verloop van tijd ontstaat er een tekort aan goed stuifmeel en nectar en stopt de koningin met leggen', vertelt Coremans.

Een hele bloeiperiode in de kas is best een slijtageslag.
Een hele bloeiperiode in de kas is best een slijtageslag. © Vidiphoto

'Na zes weken zijn er nog genoeg bijen, maar die zijn allemaal oud. Na die tijd gaat een bijenvolk naar buiten om weer gezond en vitaal te worden. Daarvoor ben ik vaak bij akkerbouwers en vollegrondstuinders te gast. Ik verhuur een bijenvolk in principe maar een keer per jaar en het lukt me om in de winter 90 tot 95 procent van de volken over te houden.'

Verhuren

De imker heeft vierhonderd bijenvolken, waarvan hij jaarlijks 60 procent inzet in aardbeien, bramen, frambozen en ander fruit, vruchtgroentes en bij een skimmiakweker. 'Ik kan iets meer dan de helft van de volken verhuren, de andere heb ik nodig om de verhuurde volken weer mee aan te sterken', vertelt hij.

'Van eind februari tot de tweede week van april zet ik bijen in voor de zachtfruitteelt onder glas en in april en mei voor kersen, appels en peren. Daarna houd ik me bezig met de selectie van koninginnen en mogen de bijen tot september aansterken voor de winter. De laatste jaren verhuur ik steeds meer bijen in bedekte teelten en in augustus gaat een groeiend aantal volken aan de slag voor najaarsaardbeien uit de kas.'

Kassen met ledverlichting

Ook bij kwekers die ledverlichting gebruiken, is Coremans actief, maar dat vergt een andere benadering. 'Bijen zien een ander lichtspectrum dan mensen. Ze zien bijvoorbeeld geen rood, maar wel uv-licht. Vaak hebben bijen bij het ingestelde lichtspectrum moeite om zich te oriënteren, omdat ze de witte bloesem niet kunnen vinden. 'In een glastuinbouwbedrijf speelt dit minder, omdat het zonlicht ook nog meedoet. Bij gesloten teelten probeer ik met de teler te kijken of we het lichtrecept aan kunnen passen.'

In de toekomst wil Coremans verder uitbreiden als de markt erom vraagt. Voor zijn bijenkasten met ieder 25.000 tot 40.000 bijen zet hij in op raszuivere teeltlijnen, waarbij vriendelijkheid, goede veerkracht en een vroege voorjaarsontwikkeling speerpunten zijn. 'Het laatste wat je wilt, is dat je klant wordt gestoken omdat hij tegen een bijenkast stoot.'

Voor de bij moeten alle omstandigheden kloppen.
Voor de bij moeten alle omstandigheden kloppen. © Vidiphoto

Flexibiliteit is pre bij bestuiving
Jan van Genderen is eigenaar van aardbeienkwekerij Royal Berry in Bemmel, dat zo'n 4 miljoen kilo aardbeien per jaar produceert. Het bedrijf heeft 18 hectare binnenkassen, waarin de bestuiving plaatsvindt met hommels. In de 17 hectare buitenkassen met zomeraardbeien zorgen de bijen van imker Mario Coremans uit Etten-Leur voor de bestuiving. 'Het is mijn missie om de beste teler van Nederland te zijn', zegt Van Genderen. 'Daarom werk ik graag samen met professionele bedrijven. Ik heb eerder met andere bijenhouders gewerkt, maar voor hen was de bestuiving bijzaak. Voor Mario is de bestuiving zijn hoofdtaak. Het is lastig te zeggen of mijn aardbeienplanten meer opbrengen sinds we met zijn honingbijen werken, omdat dat van veel meer aspecten afhangt dan alleen de bestuiving', weet hij. 'Maar ik ben blij met de flexibiliteit van Mario. Hij kan snel schakelen. Als ik hem vandaag vraag om morgen bijen te leveren, dan zorgt hij daarvoor. Hij levert bijen die niet agressief zijn. Ik vind het mooie en gezellige insecten.'

Bekijk meer over:

Weer

  • Maandag
    8° / 6°
    70 %
  • Dinsdag
    5° / 2°
    50 %
  • Woensdag
    7° / 6°
    90 %
Meer weer