Kabinet nog niet gered, VVD overweegt vierde partij

Jetten klonk een stuk positiever dan vicepremier Yesilgöz. Volgens de minister-president gaan de drie partijen de partijen komende dagen ‘in alle rust’ doorpraten over hoe de samenwerking kan worden voortgezet. De VVD-leider noemt het minderheidskabinet ‘een mislukt experiment’ en suggereert een vierde coalitiepartner.

Vrijdag was er een acht uur durend crisisoverleg tussen Jetten, Yesilgöz en de vicepremier van het CDA Bart van den Brink. Na afloop hadden de twee hoofdrolspelers een andere visie op de uitkomst daarvan.

Persoonlijk beter

Volgens Jetten wordt er in de komende dagen gesproken over hoe de verhoudingen in het kabinet ‘persoonlijk en inhoudelijk’ beter kan. Hij erkent dat er in de afgelopen periode veel is misgegaan, maar dat daar ‘lessen uit zijn getrokken’.

‘Dat vraagt fundamentele gesprekken waar we vandaag mee zijn gestart. Dat doen we in alle ernst, want Nederland verdient het om vooruit te blijven gaan’, aldus de premier.

Jetten erkent dat het soms moeizaam is om meerderheden te vinden in de Tweede Kamer. Hij wil dat ‘fundamenteel’ verbeteren’. ‘Daarom is het ook zo belangrijk dat we dit weekend echt heel goed doorpraten over wat we hier aan lessen uittrekken. En over de manier waarop je politieke meerderheden bouwt en daarbij de onderlinge verhoudingen goed houdt.’

Na de optimistische toon van de premier kwam de boodschap van Yesilgöz, in een andere ruimte op het ministerie van Algemene Zaken, uit de lucht vallen. ‘Eerdere berichtgeving van vanavond klopte niet’, overviel de VVD-vicepremier de media.

Dat twee coalitiepartijen – CDA en D66 – deze week een akkoord sloten met Pro en VOLT over het belastingplan noemt zij een ‘enorme escalatie’. Ze vindt die deal ‘niet goed voor ondernemers en MKB’ers en dat kan wat ons betreft niet op deze manier door blijven gaan’. ‘De politieke ontstane situatie is niet afgerond.’

Yesilgöz gaat de komende dagen wel de gesprekken aan met D66 en CDA. Voortzetting van deze coalitie is voor haar allerminst zeker. Wat de VVD betreft moet er een inhoudelijke en politieke ‘correctie’ komen ‘om de balans te herstellen’. Ze opperde om een vierde rechtse partij aan te laten sluiten bij de coalitie. ‘Er kunnen verschillende varianten, maar op deze manier kan het niet door.’

Belastingplan verdedigen

De gang van zaken rond het belastingplan en box 3 heeft ‘de samenwerking onder druk gezet’, zegt vicepremier Van den Brink. De drie coalitiepartijen D66, VVD en CDA hebben desondanks besloten om de twee wetten in de Eerste Kamer te verdedigen, zei hij na het urenlang crisisoverleg.

Het kabinet heeft volgens de CDA’er veel tijd en energie gestoken in het vinden van meerderheden, maar ‘dat bleek ingewikkeld’. Zijn vertrouwen in een goede afloop van de gesprekken is ‘ontzettend groot’. ‘Want ik geloof dat als je in Nederland in het landsbestuur zit, je een zware verantwoordelijkheid draagt om de samenwerking op te zoeken’.

Lees ook: Tweede Kamer houdt fiscale regelingen voor boeren overeind

De komende dagen praten de drie partijen verder op het landgoed de Zwaluwenberg nabij Hilversum. Ook de partijleiders Henri Bontenbal (CDA) en Jan Paternotte (D66) schuiven daarbij aan.