Nipte meerderheid voor belastingplan, maar scheur in coalitie groter

Voor de deal die CDA en D66 sloot met Pro en Volt bleek eerder op de avond al een meerderheid dankzij steun van Pro, Volt, 50Plus, SP, Partij voor de Dieren, ChristenUnie en Denk. Bij de stemming over het hele belastingplan haakte alleen SP af. Desondanks bleef er een nipte meerderheid van 76 zetels over.

VVD-fractievoorzitter Ruben Brekelmans noemde na de stemmingen de gebeurtenissen van de afgelopen dagen en de uitslag van de stemmingen ‘ontluisterend', maar deed nog geen uitspraken over de gevolgen de coalitie. We kwam het voor hem onverwachts dat CDA en D66 ‘zo’n enorme afslag over links hebben genomen.’

Fundamentele reset

Eerder op de dag zei Brekelmans dat door de ontstane crisis tussen VVD enerzijds en CDA en D66 anderzijds een ‘fundamentele reset’ in de coalitie nodig. ‘Op wat er dan gaat gebeuren ga ik niet op vooruitlopen’, zei de VVD’er toen ook al.

Premier Rob Jetten ziet nog mogelijkheden om het uiteenvallen van de coalitie te voorkomen. Vrijdagochtend gaat hij overleggen met de vicepremiers Dilan Yesilgöz (VVD) en Bart van den Brink (CDA. ‘Er is heel veel werk te doen in de coalitie. Dit vraagt om een goede herbezinning over hoe we met elkaar verder kunnen.’

Onder meer oppositiepartijen PVV en SP riepen tijdens het belastingdebat al op tot nieuwe verkiezingen. Dat is echter geen vanzelfsprekendheid. D66 en CDA kunnen besluiten om door te gaan als een kleiner minderheidskabinet en net als vandaag op onderwerpen zoeken naar meerderheden.

Nieuwe verkenner

Opvallend is dat de Tweede Kamer afgelopen dinsdag een motie aannam van ChristenUnie, SGP en CDA die een einde maakt aan de Nederlandse traditie om na de val van een kabinet automatisch nieuwe verkiezingen uit te schrijven. Als alternatief kan de Kamer een nieuwe verkenners aanwijzen die eerst onderzoekt of er met de zittende Tweede Kamer een nieuwe of tijdelijke coalitie kan worden gesmeed.