Glastuinbouw vraagt ruimte voor innovaties

De demo met een vleermuisdrone die geblazen bellen uit de lucht doorprikt, loopt niet helemaal volgens wens. Maar het principe is duidelijk. Bram Tijmons van het bedrijf PATS geeft de staatssecretaris uitleg over de minidrone. Die heeft een gewicht van zo’n 30 gram en kan gebruikt worden om motten in kassen te bestrijden.

‘De drone die is uitgerust met een camera, detecteert een mot, volgt die in de kas als een kleine vleermuis om het plaaginsect vervolgens te vernietigen. Daarna gaat de drone terug naar een basisstation voor een volgende waarneming. Elke minidrone bestrijkt zo’n 80 tot 100 vierkante meter aan kasruimte’, vertelt Tijmons aan de geïnteresseerde bewindsman.

Erkens bezocht deze week het bedrijf Koppert Cress van kiemgroenteteler Stijn Baan. Doel van het werkbezoek was de staatssecretaris bijpraten over de innovaties in de glastuinbouw en de inzet van de overheid om deze innovaties beter te kunnen ondersteunen. Erkens vertelde dat hij zich graag laat informeren vanuit de praktijk als voorbereiding op een innovatietop die begin volgend jaar in Nederland plaatsvindt. Innovaties stimuleren is daarbij volgens hem een belangrijk agendapunt.

Begeleiden van start-ups

De demo van PATS vindt plaats in de zogeheten ‘Broeikas’ bij Koppert Cress. Dit is een kasruimte die volledig is ingericht door Division Q voor het testen van nieuwe producten en teeltmethoden. Division Q initieert, test en realiseert innovaties voor de glastuinbouw en helpt, als dat nodig is, mee om de financiering rond te krijgen door investeerders te interesseren. Directeur Bart van Meurs van Division Q vertelt aan Erkens dat hij en zijn collega’s naast de innovatieprojecten ook zo’n vijftien start-ups begeleiden. Een daarvan is PATS.

Baan en Van Meurs wijzen de staatssecretaris op het belang van innovaties bij vraagstukken die betrekking hebben op de energietransitie, het halen van klimaatdoelen, verbetering van de waterkwaliteit en de verdere verduurzaming van de sector. ‘Er is zoveel kennis en er zijn zoveel nieuwe ideeën. Wij moeten daar optimaal gebruik van maken, vooral ook omdat Nederland ook een gidsland is als het gaat om vernieuwingen in de glastuinbouw. De hele wereld kijkt naar ons’, benadrukt Baan.

Van Meurs stelt dat nieuwe technieken een bijdrage leveren aan het toekomstbestendig maken van teeltmethoden. Hij neemt Pats als voorbeeld. ‘Een drone die plaaginsecten wegvangt of detectiesystemen die plagen vroegtijdig signaleren, maken telers minder afhankelijk van chemie. Voor de ontwikkeling van veelbelovende technieken is ruimte nodig om te experimenteren, dat projecten worden opgestart waarbij voldoende geld beschikbaar is om de stap van innovatie naar verdienmodel te kunnen zetten.’

Subsidies flexibel inzetten

Erkens luistert aandachtig en zegt in het nagesprek dat hij graag hoort hoe de overheid het innovatieklimaat in de glastuinbouw concreet kan verbeteren. Tijmons vindt onder meer dat subsidies flexibeler ingezet moeten kunnen worden. ‘Nu merken we in de praktijk nog vaak dat ondernemers wachten met investeren tot bepaalde regelingen weer worden opengesteld. Een subsidie is dan eerder een vloek dan een zegen.’

Van Meurs bevestigt dat en pleit voor een andere manier van het inrichten van subsidies om geen onnodige achterstanden op te lopen. ‘Wat mij betreft is ‘pilot’ dan het toverwoord’, geeft hij Erkens mee. ‘Het zou mooi zijn om meer te kunnen werken vanuit pilots met voldoende gelegenheid om innovaties te testen, zonder onnodige regeldruk maar juist wel met bijvoorbeeld de mogelijkheid van versnelde toelatingen of het instellen van regelingen voor het beter afdekken van ondernemersrisico’s.’