Hortensiaketen wil voorsprong creëren met natuurlijke techniek

Op de veilinglocatie van Royal FloraHolland in Aalsmeer komt de nadruk steeds meer te liggen op het verduurzamen van het logistieke proces. Zo wordt er een grote warmtepomp gebouwd die moet voorzien in genoeg energie voor zowel warmte als koeling. Verder wordt samengewerkt met een nabijgelegen datacenter om warmte af te nemen voor het eigen energieverbruik. Met deze gecombineerde aanpak kan de gaskraan worden dichtgedraaid.

Afscheid nemen van fossiele brandstoffen is een groeiend thema binnen de keten van de hortensia. Zowel de energiecrisis van 2022 als de oorlogen in het Midden-Oosten en in Oekraïne hebben ervoor gezorgd dat energieprijzen verder stijgen. Momenteel is sprake van krapte aan vrachtcapaciteit binnen de luchtvaart voor het vervoer van bloemen uit landen als Kenia en Ethiopië. Dure kerosine maakt dit type vervoer minder rendabel, resulterend in capaciteitsuitval.

Toch is niet kerosine maar gas de grootste uitdaging in de sector. Onder veredelaars is al vroegtijdig geanticipeerd op stijgende energieprijzen, vooral omdat de ontwikkeling van een nieuw ras gemakkelijk tien jaar in beslag kan nemen. Er is in de afgelopen jaren gewerkt aan rassen die vroeg in het seizoen en onder koelere omstandigheden kunnen groeien. Deze rassen kunnen eerder worden geleverd en vragen minder energie tijdens de teelt.

Ook telers spelen hierop in. Sommige bedrijven streven ernaar om volledig onafhankelijk te worden van fossiele brandstoffen door te investeren in onder andere warmtepompen en zonnepanelen. Zo ook bij Ko Kolk Hortensia in Amstelveen. Dit gezinsbedrijf heeft de kassen volledig gasloos ingericht. Met een dubbele warmtepomp, zonnepanelen en een waterbassin voorziet ze geheel in de eigen energie- en waterbehoefte.

Minder chemie

Daarnaast wordt bij het Noord-Hollandse bedrijf sterk ingezet op het beperken van het gebruik van chemische gewasbeschermingsmiddelen. De voorkeur gaat uit naar natuurlijke bestrijders, omdat het gebruik van chemische middelen volgens de kweker niet meer past bij de huidige tijd.

Belangrijk aandachtspunt is wel dat er genoeg alternatieven beschikbaar moeten zijn om het gebruik van chemische gewasbeschermingsmiddelen verder te willen terugdringen, vervolgt de ondernemer. Dat beseft de sector zich terdege, maar bij zowel de politiek als de consument kan die gedachte nog weleens tekortschieten.

Natuurlijke bestrijding brengt echter, net als chemie, kosten met zich mee. Om die kosten te beperken, heeft de Noord-Hollandse teler bakken met onder meer graangewassen geplaatst bij de hortensia's. De plaagdiertjes die zich in het graan bevinden, vormen een voedselbron voor de natuurlijke bestrijders. Tegelijkertijd zijn deze plaagdiertjes aantrekkelijk voor de hortensiaplanten.

Hierdoor kunnen de bestrijders actief blijven in de graanpotten totdat zich opnieuw plagen voordoen in de hortensiateelt. Op deze manier blijft de populatie van natuurlijke bestrijders in stand en hoeven minder vaak nieuwe bestrijders te worden aangekocht.

Kleine beschadigingen

Volgens de sector ligt de verantwoordelijkheid voor verduurzaming echter niet alleen bij producenten. Ook consumenten kunnen hieraan een bijdrage leveren, bijvoorbeeld door anders naar kwaliteitseisen te kijken. In veel Westerse markten worden zeer hoge eisen gesteld aan het uiterlijk en de gezondheid van bloemen. Kleine beschadigingen of afwijkingen worden vaak niet geaccepteerd. Als gevolg van deze zogenoemde nultolerantie blijft het gebruik van chemische gewasbeschermingsmiddelen in sommige gevallen noodzakelijk.

Lees ook: Combinatie van biomiddelen effectief in hortensia’s

Wanneer consumenten genoegen nemen met producten die niet perfect zijn, maar nog steeds een goede kwaliteit hebben, ontstaat volgens de sierteeltsector meer ruimte om het gebruik van chemische gewasbeschermingsmiddelen verder terug te dringen. Hierdoor kan de sector verdere stappen zetten richting een duurzamere bloementeelt.

Impact van formaat

Naast biologische innovatie wordt de sierteeltsector ook technologisch steeds innovatiever. Desondanks blijven er uitdagingen boven de markt hangen. Specifiek voor de hortensiateelt geldt dat de grootte van de snijbloem ervoor zorgt dat er minder snijbloemen per bak en per kar verwerkt kunnen worden in de logistiek dan bijvoorbeeld bij rozen het geval is. Dit maakt dat de logistieke kosten voor deze bloem hoger liggen dan voor andere bloemen.

Daarnaast valt op hoeveel mensen er op de veiling actief zijn. Met 350 personen worden de bloemen via bakken en karren naar hun plek van bestemming gebracht en gescand voor afhandeling richting hun eindbestemming. Op de vraag of nagedacht wordt over het volledig automatiseren van de logistiek door middel van robotisering, is het antwoord dat op dit gebied nog veel obstakels zijn.

Een voorbeeld daarvan is de kwetsbaarheid van snijbloemen. En ook de hoge investeringen die nodig zijn voor de inrichting van de infrastructuur worden genoemd. En daarbij duren de veiling en de logistieke verwerking meestal slechts een dagdeel, terwijl robots het best renderen als ze non-stop doorgaan. Volgens kenners zouden ze op een veiling te veel stilstaan.