Verbanden tussen koe en kalf bepalen succes van een goede start

Verschillende factoren hebben invloed op de start van koe en kalf na het afkalven. Hoe groot die invloed is, heeft Fokkema in kaart proberen te brengen. ‘We zijn begonnen met kijken wat we kunnen meten bij koe en kalf. We nemen het afkalven als beginpunt en brengen in kaart wat er hiervoor is gebeurd en erna. Vervolgens zoeken we naar de relaties tussen bepaalde metingen’, zegt ze.

Bij het onderzoek waren 2.072 koe-kalfcombinaties, veertien studenten, vier medeonderzoekers, zeven veehouders en twaalf projectpartners betrokken. Er zijn veel data verzameld, waaronder 1.291 keer de biesthoeveelheid, 1.607 keer de brixwaarde van de biest, 485 bloedmonsters bij koeien en 894 bloedmonsters bij kalveren. Met de dataset die hieruit kwam rollen, worden de relaties duidelijk.

Gemiddeld wogen de kalveren uit het onderzoek 41,4 kilo bij geboorte. De spreiding was groot, tussen de 22 en 71 kilo. Elke dag dat de koe langer draagt, was het geboortegewicht gemiddeld 0,54 kilo hoger. Er is dus wel degelijk een verband tussen de drachtlengte en het geboortegewicht. ‘We hebben ook gekeken of er een relatie was tussen melkproductie uit de melkproductieregistratie en geboortegewicht bij de kalveren. Maar dat werd in dit onderzoek niet aangetoond’, vertelt Fokkema.

Checklist

Naast het wegen van de kalveren en het, mits mogelijk, afnemen van bloed, werd bij zoveel mogelijk kalveren ook de VIGOR-score bepaald. VIGOR staat voor Visual Appearance, Initiation of Movement, General Responsiveness, Oxygenation and Rates. Het is een soort checklist die je afwerkt bij een pasgeboren kalf om iets te kunnen zeggen over het afkalfproces, de vitaliteit en de gezondheid.

Lees ook: Kalverconvenant legt de focus op ruimte en afzet

‘Het is een beetje vergelijkbaar met de apgarscore die ze doen bij pasgeboren baby’s’, legt de onderzoeker uit. ‘Je scoort de kalveren op alle onderdelen. Sommige scores zijn makkelijk, zoals Rates. Dat is tellen hoe vaak het hart klopt in een minuut en wat de ademhalingsfrequentie is.’ Alle onderdelen worden gescoord op een schaal van 0 tot 3. Daarna wordt alles bij elkaar opgeteld. Van de 411 kalveren die tijdens het onderzoek hierop zijn gescoord, valt meer dan de helft in de hoogste categorie excellent, oftewel 26 of 27 punten.

Een ander onderzoeksresultaat is dat er een verband is tussen goede biest en een nette mestscore. Bij kalveren die meer dan 4 liter biest kregen in de eerste uren, met een brixwaarde hoger dan 22, had bijna driekwart een goede mestscore. Bij kalveren die minder dan 4 liter biest kregen, met een brixwaarde onder 22 punten, lag dit iets boven de 50 procent.

Seizoen maakt verschil
Uit het onderzoek blijkt dat de brixwaarde van biest over de seizoenen redelijk stabiel is, hoewel die in de herfst gemiddeld één punt hoger is. De hoeveelheid biest verschilt. In de zomer was de gemiddelde biestproductie meer dan 6 liter, terwijl de productie in de herfst gemiddeld onder de 5 liter uitkwam. In de lente en winter lag de productie iets boven de 5 liter.