Hybridetarwe zoekt zijn plek in Nederland
Hybridetarwe is in Nederland met een aandeel van amper 1 procent een niche. Vanwege de drogere zomers zien zaadbedrijven nieuwe kansen. De hogere zaaizaadkosten blijven een nadeel. Een meeropbrengst van minstens 500 kilo is nodig om die hogere kosten terug te verdienen, stelt Limagrain.
Hybridetarwe ontstaat door een kruising van twee zuivere inteeltlijnen. De kruising kan dankzij het heterosiseffect eigenschappen als groeikracht en weerbaarheid versterken. In België is de oppervlakte van hybridetarwe iets groter dan in Nederland en in Frankrijk nog weer enkele procentpunten hoger.
De belangrijkste reden van het beperkte areaal is voor veel telers dat de meerkosten van het zaaizaad niet opwegen tegen het uiteindelijke financiële resultaat. Maar nu de landbouw steeds vaker te kampen heeft met weersextremen, zoals aanhoudende droogte, zien zaadbedrijven en telers meer potentie voor hybridetarwe.
Wisselende ervaringen
Akkerbouwer Jan Wijnen in het Brabantse Hoeven teelde afgelopen jaar voor het eerst hybridetarwe en heeft wisselende ervaringen. ‘Ik zocht naar een sterker graansoort met een wat hoger opbrengstpotentieel op een perceel lichte zandgrond. Eerst dacht ik aan wintergerst, maar dat heeft als nadeel dat je in het voorjaar niet goed drijfmest kunt uitrijden. Omdat gerst al vroeg in het jaar behoorlijk uitstoelt, doe je met mest uitrijden meer kwaad dan goed. Hybridetarwe zou daar beter tegen moeten kunnen.’
De ondernemer zaaide in het najaar van 2025 het ras SU Hybingo van het Duitse Saaten-Union. Dit is een samenwerkingsverband van zeven middelgrote Duitse kweekbedrijven. Sinds afgelopen seizoen verzorgt zaadbedrijf Limagrain in Nederland de vertegenwoordiging en levering van hybridetarwerassen van Saaten-Union. Wijnen was gewend om bij conventionele wintertarwe 180 kilo zaaizaad per hectare te gebruiken, maar ging op advies van Limagrain bij hybridetarwe terug naar 80 kilo per hectare.
‘Je moet er geloof in hebben dat hybridetarwe meer uitstoelt. Dat is gelukkig ook gebeurd. Hybridetarwe is een mooi gewas om te zien: het groeit snel, heeft mooi donkergroen en breed blad en toont zich fier. Je ziet vanaf het begin van de teelt dat het gewas veel groeipotentie heeft’, constateert de Brabantse akkerbouwer.
Lees ook: Bayer wil hybridetarwe eindelijk laten doorbreken
Uiteindelijk viel de opbrengst bij Wijnen behoorlijk tegen. ‘Het gewas had stress vanwege de droogte en hitte en daarom strandde de oogst bij 9 ton per hectare. Dat is te weinig. Ik heb zelfs nog een keer beregend, maar ook dat mocht niet baten’, zegt Wijnen. ‘Dus de veronderstelling dat hybridetarwe sterker is en dieper wortelt, heb ik het afgelopen jaar niet gemerkt. Maar ik realiseer me ook dat ‘één jaar geen jaar’ is, dus wat dat betreft zou ik het meerdere seizoenen moeten proberen.’
Toch heeft de teler nu naar eigen zeggen eieren voor zijn geld gekozen: dit najaar heeft hij het conventionele wintertarweras Tomjol gezaaid. Wijnen verklaart: ‘Je moet uiteindelijk ook kijken naar het kostenplaatje. Ik geloof best dat hybridetarwe meer kan opbrengen, maar het zaaizaad is wel een stuk duurder.’
Thema Rassenkeuze
De Nieuwe Oogst van 11 november staat in het teken van het thema Rassenkeuze. Agrico kan met de nieuwbouw van Agrico Research kweektechnieken toepassen om sneller robuuste rassen te ontwikkelen. Verder in dit thema: waar moet je op letten in de rassenkeuze bij winteruien en zijn er ook rassen die bestand zijn tegen fusarium? Daarnaast een artikel over nieuwe kansen voor hybridetarwe. Tot slot vertelt akkerbouwer Martijn Westers hoe hij in zijn rassenkeuze rekening houdt met de afzetmarkt. Lees alle verhalen die in het weekblad Nieuwe Oogst zijn verschenen met het thema Rassenkeuze.
Volgens de akkerbouwer kost zaaizaad van conventionele tarwe zo'n 125 euro per hectare. Bij hybridetarwe liggen de kosten afhankelijk van de zaaidatum op 250 tot 350 euro per hectare. Een teler heeft drie of vier zaaieenheden nodig voor een hectare. ‘Zaai je later in het najaar, dan heb je zeker vier eenheden nodig’, geeft productmanager akkerbouw Martijn van Overveld van Limagrain aan.
Hij geeft toe dat het grootste nadeel van hybridetarwe de meerkosten van het zaaizaad zijn. Volgens Van Overveld heeft dat te maken met de hogere productiekosten. ‘Op een productieveld staan eerst de mannelijke lijn en de vrouwelijke lijn. Na bestuiving wordt de mannelijke lijn vernietigd en wordt uiteindelijk alleen de vrouwelijke lijn geoogst, waardoor minder kilo’s van een hectare komen. Maar de volledige bewerkingskosten moeten wel worden betaald’, verklaart de productmanager.
Naast elkaar telen
De inschatting van Van Overveld is dat het break-evenpunt van conventionele tarwe en hybridetarwe bij een meeropbrengst van 500 kilo per hectare ligt. ‘Voor een goede vergelijking moet je hybridetarwe, en als referentie gangbare tarwe, naast elkaar telen op hetzelfde perceel’, zegt hij. Volgens hem kan de huidige generatie aan hybriderassen al goed meekomen in de opbrengsten van conventionele tarwe.
‘Het voordeel van hybridetarwe is vooral het sterke wortelgestel, waardoor het gewas weerbaarder is tegen droogte. Daarnaast is de opkomst uniformer en is hybridetarwe minder gevoelig voor herbiciden.’ Hij noemt dat het gewas met name potentie heeft voor lichtere gronden, overgangsgronden en bonte percelen, waar gangbare tarwe door de droogte steeds vaker tegenvalt in opbrengst.
Voor een goede vergelijking moet je gangbare- en hybridetarwe naast elkaar telen op één perceel
Rassen die voor Nederlandse telers interessant zijn betreffen SU Hystoric en SU Hybingo. Van Overveld: ‘SU Hystoric is vooral interessant door de hoge stabiele korrelopbrengsten. SU Hybingo scoort met name goed op resistenties tegen bijvoorbeeld meeldauw en gele roest.’ Volgens de productmanager wordt in de veredeling hard gewerkt aan de ontwikkeling van nieuwe hybridetarwerassen om het heterosiseffect nog beter te benutten, al is dat wel een uitdaging.
‘Wintertarwe is een samensmelting van drie oersoorten, waardoor het heterosiseffect in het verleden al is bereikt door een spontane kruising. Dan is het lastiger om een nieuw duwtje mee te geven.’
Zelfbestuiving maakt veredeling van hybridetarwe lastig
Hybrideveredeling is bij gewassen als mais, koolzaad en rogge al langere tijd gebruikelijk, maar bij tarwe ligt dat ingewikkelder. Dit komt omdat tarwe voornamelijk zelfbestuivend is. Dat terwijl voor hybridezaad juist moet worden voorkomen dat de plant zichzelf bevrucht, zodat geselecteerde mannelijke en vrouwelijke ouderlijnen met elkaar kunnen worden bevrucht. ‘Dat maakt de productie van hybride tarwezaad op commerciële schaal complex’, stelt Bayer in een reactie. Het Duitse concern heeft afgelopen zomer met het Franse veredelingsbedrijf RAGT een exclusieve licentieovereenkomst afgesloten om de ontwikkeling van hybridetarwe te versnellen. Volgens Bayer zorgen ontwikkelingen in onder meer genomica, precisieveredeling en zaadproductie er wel voor dat grootschalige toepassing realistischer wordt. Doel van het concern is om vanaf 2030 de eerste hybridetarwe op de markt te brengen in Europa en Noord-Amerika.
Bekijk meer over:
Lees ook
Marktprijzen
Meer marktprijzen
Laatste nieuws
Nieuwste video's
Kennispartners
Meest gelezen
Nieuw op MechanisatieMarkt.nl
-

John Deere 7600 (EMA) #696750
Gebruikt, P.O.A.
-

Vast schroef Euro haken
Gebruikt, € 85
-

JOHN DEERE X147R ZITMAAIER MY2026 (SOM) #777347
Gebruikt, P.O.A.
-

MERCEDES-BENZ MB TRAC 800
Gebruikt, P.O.A.
Vacatures
Ondernemer/ Bedrijfsleider Fruitteelt (met participatie mogelijkheid)
Landgilde - Goirle
Projectleider Transitiebegeleiding - Natuurinclusieve Landbouw
Wij.land - Abcoude (De Ronde Venen)
(senior) vergunningverlener agrarische bedrijven
Omgevingsdienst Zuidoost-Brabant - Eindhoven
Financieel Administratief Medewerker Agrarisch
Wageningen University & Research - Wageningen
Vakspecialist / Docent Teelt
Lentiz MBO Middelharnis - Sommelsdijk
Weer
-
Woensdag11° / 8°95 %
-
Donderdag11° / 7°90 %
-
Vrijdag7° / 2°20 %
















