Zuivelmarkt in dubio over tweede helft van dit jaar

In de eerste helft van dit jaar was de zuivelmarkt wereldwijd vooral in de ban van een groot melkaanbod. En dat is nog steeds groot, maar wordt inmiddels wel getemperd.

Dat ziet ook zuivelspecialist Tom Booijink van RaboResearch. ‘De eerste cijfers van mei laten een kentering zien. In Frankrijk bijvoorbeeld ligt de productie in mei onder het niveau van vorig jaar. Terwijl er in het eerste kwartaal van dit jaar nog 6 procent meer melk geproduceerd werd in Frankrijk. Dat is dus wel een duidelijke verandering in het aanbod van Franse melk.’

In Duitsland is de daling van de melkproductie nog minder zichtbaar, in de Verenigde Staten vlakt deze af en in Nederland dateren de laatste maandcijfers uit april. Toen steeg de melkproductie nog met 3,8 procent ten opzichte van een jaar eerder. Dat is een minder sterke groei dan de maanden ervoor. In de eerste drie maanden van het jaar steeg de productie in Nederland nog bijna 6 procent.

‘De afvlakking van de melkproductie komt wel later dan verwacht’, stelt Tom Booijnk. Dat heeft ook effect op het herstel van de zuivelmarkt in de tweede helft van dit jaar. Er wordt duidelijk minder enthousiast gemolken.

Verder is het onzeker hoe groot de voorraden zijn. ‘Ik houd de productie- en exportcijfers bij. Daaruit kun je opmaken dat er nog wel wat boter moet liggen’, vertelt Booijink. ‘Europa heeft veel mageremelkpoeder geëxporteerd richting de Verenigde Staten en naar Afrika via Algerije en Egypte. Dus die voorraden zullen minder groot zijn.’

Verminderde koopkracht

Al met al denkt de zuivelmarktkenner van RaboResearch dat de bodem van de zuivelmarkt in zicht is. Hij verwacht herstel in de tweede helft van dit jaar. De lagere melkproductie is daar de belangrijkste reden van. ‘Daarnaast is het afwachten wat het effect van de verminderde koopkracht van consumenten op de vraag gaat zijn.’

Want dat is een van de grote onzekere factoren op dit moment voor de zuivelmarkt. Door het conflict in het Midden-Oosten hebben economen de wereldwijde groeiverwachting van de economie naar beneden bijgesteld en het inflatiepercentage juist omhoog. Daardoor kan vraaguitval ontstaan. Daarnaast zorgt het conflict voor duurdere energie, kunstmest en grondstoffen.

‘Dat is denk ik een van de belangrijkste redenen dat de zuivelmarkten op dit moment een pas op de plaats doen’, zegt Klaas Johan Osinga, zuivelmarktkenner en beleidsspecialist Internationaal bij LTO Nederland. ‘De markt zit in dubio en is een beetje labiel. In landen als Thailand, De Filipijnen en Kenia zijn er al protesten vanwege de hoge brandstofprijzen.’

El Niño

Het effect van dit conflict kan later dit jaar en zelfs volgend jaar nog te merken zijn. Osinga: ‘De Wereld Meteorologische Organisatie waarschuwt daarnaast voor het weerseffect El Niño, dat grote gevolgen kan hebben voor de landbouw wereldwijd. Dat zorgt bovenop het conflict in het Midden-Oosten voor meer onzekerheid. Beide zaken kunnen langdurige gevolgen hebben voor de mondiale zuivelmarkt.’

Booijink ziet de eerste tekenen van een mogelijke El Niño al in de markt verschijnen. ‘Hoe meer berichten hierover, hoe meer de markt hierop reageert. Partijen willen zich vooraf indekken om eventuele prijsstijgingen van zuivelproducten voor te zijn. Experts zijn er vrij zeker van dat er een El Niño komt. Maar hoe krachtig dit weersverschijnsel zal zijn, is nog afwachten.’

Vorige week daalden de prijzen voor mageremelkpoeder vrij stevig. Europese mageremelkpoeder was lange tijd geliefd en kon goed concurreren op de wereldmarkt, mede doordat de prijzen in de Verenigde Staten hoog lagen. Inmiddels dalen ook daar de prijzen. De zuivelspecialist van RaboResearch verwacht dat dit een belangrijke reden is waarom ook de Europese markt wat zakt.

Lees ook: Noteringen mageremelkpoeders leveren flink in, GDT verliest beetje

‘Ook zijn de markten in Afrika in de afgelopen periode goed voorzien’, vervolgt Booijink. ‘Hoe de vraag vanuit met name Afrika zich ontwikkelt, is belangrijk voor het prijsverloop van mageremelkpoeders.’

Markt koelt af

Zuivelanalist Jurriën Scheepstra van ZuivelNL durft niet te zeggen of de daling van de prijzen voor mageremelkpoeders verder doorzet. ‘De markt lijkt te zijn afgekoeld en er is sprake van wat vraaguitval. Maar of dat iets structureels is, is nog niet te zeggen.’

Scheepstra hoort geluiden in de markt dat de vraag wel weer terugkomt. ‘De prijs voor mageremelkpoeders is de laatste vier tot vijf maanden best stevig gestegen. Dan is een correctie niet gek. De markt voor boter is wel wat verzwakt. Dat komt doordat er veel voorraad is.’