Uitbreiding aan banden en kunstmestverbod in Gelderse stikstofstroken

Dat staat in de voorstellen van Gedeputeerde Staten, die deel uitmaken van wijzigingsvoorstellen voor de omgevingsverordening. Provinciale Staten geven naar verwachting in september een klap op de voorstellen. In de zones zijn 240 agrarische bedrijven gevestigd, plus een onbekend aantal bedrijven met grond in de zones.

Gedeputeerde Ans Mol: ‘We moeten van het stikstofslot. Niets doen is geen optie. Daarom werken we aan natuurherstel en minder stikstofuitstoot. Met de stikstofreductiegebieden zetten we een belangrijke stap om daar stikstof te verminderen, want daar hebben maatregelen het meeste effect.’

De regels zorgen volgens Mol voor duidelijkheid en leiden ertoe dat ondernemers weten waar ze aan toe zijn en verder kunnen. ‘Het zijn ingrijpende regels, die veel vragen van bedrijven en instellingen. Niet alles kan overal, maar we willen geen leeg gebied maar een leefbaar gebied. Zo blijft er met deze regels ruimte om te ondernemen maar soms in een andere vorm. Daar gaan we ondernemers bij helpen. Door nu samen te investeren in verandering, kunnen we straks weer vooruit. Met gezonde natuur én toekomstperspectief voor boeren, bedrijven en gezinnen.’

350 zienswijzen

In januari presenteerde het Gelderse provinciebestuur een eerste versie van de plannen voor de stikstofreductiegebieden. Sindsdien ontving de provincie 350 zienswijzen, waarvan 200 voor de landbouw. Ook won de provincie juridisch advies in over de maatregelen. Het gevolg is dat een aantal zaken is gewijzigd.

Zo is het pakket aan flankerende (steun)maatregelen vergroot en zijn de gebieden Bekendelle en Willinks Weust vooralsnog toegevoegd aan de zones. In die gebieden liep de afgelopen tijd een eigen gebiedsaanpak, maar volgens een woordvoerder van de provincie bieden die plannen op dit moment onvoldoende zicht op geborgde stikstofreductie. ‘Doen we dat niet, komen ook bestaande, onherroepelijke natuurvergunningen onder druk. Dat willen we voorkomen.’

Lees ook: 'Langer wachten is niet verantwoord, we moeten van het stikstofslot af'

Nieuwvestiging en uitbreiding van veehouderijbedrijven wordt, bij goedkeuring van de plannen door Provinciale Staten, per direct aan banden gelegd. Bedrijven die biologisch zijn, in omschakeling zitten naar biologisch, veel weidegang hebben (meer dan 3020 uur), 18 weken leegstand hebben of zeer extensief zijn (minder dan 1,5 gve) zijn hiervan vrijgesteld.

Per 2030 gaat een verbod op stikstofkunstmest gelden in de gebieden, terwijl per 2035 verplichte reductie van de ammoniakemissie moet plaatsvinden, onder meer via stalmodernisering. Ook voor deze laatste regel zijn de hierboven genoemde uitzonderingsbedrijven vrijgesteld.

Impact stevig

Uit botsproeven van de provincie blijkt volgens de woordvoerder dat de impact van de maatregelen op agrarische bedrijven stevig kan zijn. Om die reden komt er flankerend beleid op verschillende gebieden. Voor de agrarische sector gaat het daarbij onder meer om begeleiding en ondersteuning, bijvoorbeeld erfcoaching en zaakbegeleiders. Ook komen er subsidieregelingen voor omschakeling naar andere bedrijfsvoering, geheel of gedeeltelijke bedrijfsbeëindiging, staltechnieken en voor verplaatsing.

Daarnaast komt er geld beschikbaar voor managementmaatregelen en bijvoorbeeld de aan- en verkoop van grond. Om hoeveel geld het gaat, is nog niet bekend. ‘En het pakket aan maatregelen zal zich blijven ontwikkelen’, zegt de woordvoerder. ‘Als we merken dat zaken missen, zullen we continu nieuwe regelingen ontwikkelen.’

Elektrische mobiele werktuigen

Niet alleen de agrarische sector staat aan de lat in de stikstofreductiegebieden, benadrukt de provincie. Zo komt er onder meer een verbod voor nieuwe stookinstallaties, moet het gasverbruik fors omlaag en zullen mobiele werktuigen op termijn geëlektrificeerd moeten worden.

Of de Gelderse plannen niet botsen met de kabinetsplannen die 26 juni worden gepresenteerd, weet de woordvoerder niet. ‘Met het ondertekenen van de Aanpak Veluwe op 17 juni 2026 zijn ook afspraken gemaakt over de stikstofreductiegebieden. Het ministerie weet dat er anderhalf jaar voorbereiding zit in onze zones van 500 meter. De minister heeft ook geuit dat hij dat ziet.’