Stalnorm, grondgebondenheid, KDW uit de wet: dit weten we over de stikstofplannen

De stalnorm wordt volgens onbevestigde bronnen onderdeel van de stikstofaanpak die landbouwminister Jaimi van Essen vrijdag 26 juni presenteert. De inhoud van de brief is nog geheim. Maar in de afgelopen week hebben diverse media al wel volop gespeculeerd over de inhoud. Van Essen zei daar zelf over dat er een ‘bult onzin’ bij zit. Hij heeft direct met LTO Nederland-voorzitter Ger Koopmans gebeld om opheldering te geven.

Die belactie laat zien dat Van Essen draagvlak zoekt; niet alleen in de Tweede Kamer, maar ook bij maatschappelijke organisaties. Niet voor niets heeft hij gesprekken gevoerd met LTO Nederland, het Nederlands Agrarisch Jongeren Kontakt (NAJK) en Biohuis. Dat die laatste partij, als relatief kleine organisatie aan tafel zit, is een teken dat er een groot biologisch component in de plannen zit.

Biologische landbouw wordt ook gezien als een van de opties voor agrarisch ondernemers die nabij kwetsbare natuurgebieden zijn gevestigd. In de omgeving van deze gebieden is de opgave groter dan daarbuiten. Andere opties voor deze veehouders zijn extensivering, verplaatsing, innoveren of stoppen.

Zonering rond natuurgebieden

Hoe groot de zonering rondom de Natura 2000-gebieden wordt, is nog onduidelijk en mogelijk onderdeel van de gesprekken die het kabinet met de Tweede Kamer, de provincies en boerenorganisaties voert. Vrijdag komt daar misschien al duidelijkheid over.

Een ander onderdeel dat vrijwel zeker in de plannen wordt opgenomen, is de uitbreiding van het dier- en fosfaatrechtenstel met kalveren en geiten. Verder wordt ingezet op een vorm van grondgebondenheid, waarbij een maximumaantal stuks vee per hectare gaat gelden. Hoe hoog deze norm wordt, is nog onduidelijk.

Lees ook: Landbouwkenners doen oproep aan Binnenhof: ‘Alleen grondgebonden melkveehouderij’

Wat betreft grondgebondenheid is er ook een initiatiefwet van de ChristenUnie in voorbereiding. Deze wet zal minder streng zijn dan het voorstel van het kabinet en de vraag is voor welke wet een meerderheid is. De partijen aan de rechterzijde zullen een minder strenge norm steunen, de oppositiepartijen aan de linkerkant willen een een strengere norm. Mogelijk zelfs strenger dan het kabinet gaat voorstellen.

Kritische depositiewaarde en drempelwaarde

Het vervangen van de kritische depositiewaarde (KDW) door een juridisch houdbaar alternatief is eveneens onderdeel van de plannen die Van Essen vrijdag zal presenteren. Daarbij wordt gestuurd op reductie van emissies en wordt uitgegaan van de feitelijke staat van de natuur. Bij een gebleken geborgd reductiepakket wordt zo snel mogelijk een juridisch houdbare, rekenkundige ondergrens ingevoerd.

Waar mogelijk voert het kabinet zo snel mogelijk een drempelwaarde per gebied in. Wanneer deze laatste ontwikkelingen gaan plaatsvinden, is nog niet duidelijk, maar dat het ervan komt lijkt zeker. Het werd immers al aangekondigd in het coalitieakkoord.