Gebiedsadviseur Brabantse Delta: ‘Trots op wat we samen al hebben bereikt’

Een terechte onderscheiding, luidt het bij ZLTO. De Faas is vernoemd naar Rob Faasen, voormalig medewerker van Rijkswaterstaat, en wordt periodiek uitgereikt aan organisaties of personen die zich op onderscheidende wijze inzetten voor grond- en oppervlaktewaterbescherming en emissiereductie in de agrarische sector. Casper Lambregts kreeg de trofee uitgereikt tijdens het monitoringsatelier gewasbeschermingsmiddelen in Utrecht.

De overhandiging gebeurde door oud-bestuurder Fien Heeringa van het waterschap Hunze en Aa's en winnaar van de vorige editie. Lambregts is blij met de wisseltrofee als waardering voor zijn werk, zowel landelijk als voor het waterschap Brabantse Delta. ‘Dat werk vraagt echter de inzet en inbreng van veel meer organisaties, ondernemers en deskundigen’, nuanceert hij. ‘Zonder hen behalen we niet de resultaten die nodig zijn. Op wat we in samenwerking, al dan niet op projectbasis, al hebben bereikt, mogen we trots zijn.’

Lambregts zoekt volgens het waterschap altijd de dialoog op met agrariërs en belangenorganisaties om emissies uit de land- en tuinbouw terug te dringen. Door deze verbindende rol met de agrarische sector zijn veel projecten en programma's gestart. Dit wordt bevestigd door Julia Krijnen, beleidsspecialist Bodem en Water bij ZLTO. ‘Casper werkt aan de opgaven van het waterschap, maar houdt daarbij oog voor wat werkbaar is voor agrarisch ondernemers’, legt ze uit.

‘Met zijn open en eerlijke houding gaat hij lastige onderwerpen niet uit de weg en geeft hij een realistisch beeld vanuit het waterschap. En dat heeft de sector nodig’, aldus Krijnen. Dankzij zijn toegankelijkheid weten ondernemers Lambregts bovendien gemakkelijk te vinden, vervolgt de beleidsspecialist van ZLTO. ‘Samen met zijn collega-gebiedsadviseurs agrarisch, René Rijken en Harm Cornel, is hij voor ons een zeer gewaardeerde en onmisbare partner in de samenwerking.’

Lambregts stond samen met Rob Schrauwen en Johan Elshof van ZLTO onder meer aan de basis van het succesvolle project Actief Randenbeheer Brabant. Dat project richtte zich op het versterken van akkerranden en grasbufferstroken langs landbouwgrond. ‘Boeren kregen aanvankelijk vanuit landelijke regelgeving teeltvrije zones voorgeschreven. Maar dit zagen we niet als een werkbare oplossing vanuit ondernemersperspectief’, brengt Lambregts in herinnering.

‘We zijn samen met ZLTO en de provincie Noord-Brabant tot een veel robuuster en praktischer systeem gekomen, dat ook nog eens veel meer effect heeft gesorteerd’, vervolgt de winnaar van De Faas. ‘De meetpunten voor gewasbeschermingsmiddelen in ons gebied vertellen ons dat met name in akkerbouwgebieden nog nauwelijks overschrijdingen plaatsvinden.’

Veel beter dan regels

Bovendien is het gedachtegoed van randenbeheer inmiddels ingebed in bredere regelingen, zoals het Agrarisch Natuur- en Landschapsbeheer en het huidige Natuurbeheerplan Noord-Brabant. Uit dit succes blijkt volgens Lambregts dat het bieden van praktisch beheeradvies aan boeren veel beter werkt dan enkel het opleggen van regels.

‘Je moet gezamenlijk de handschoen oppakken en stap voor stap kijken wat praktisch haalbaar is’, verwoordt hij. ‘Binnen Actief Randenbeheer Brabant hebben we pas in een later stadium ingezet op het toepassen van bloemrijke en kruidenrijke akkerranden. Als we hier direct mee begonnen waren, dan hadden we niet zulke goede resultaten kunnen boeken.’

Het stemt Lambregts tevreden dat hij bij dit soort trajecten samen kan optrekken met belangenorganisatie ZLTO. ‘Zij denken als partner echt mee in het proces en erkennen de opgave waar wij als waterschap mee te maken hebben’, zegt hij. ‘Vanuit beide kanten is de drempel laag om met elkaar in gesprek te gaan. Dat klinkt makkelijk, maar dat is het niet. Je moet je als organisatie kwetsbaar durven opstellen.’

Andere projecten

Schoon Water voor Brabant, Bodem Up Brabant en Bijenbufferstroken zijn andere langlopende projecten die mede door de inzet van Lambregts op veel agrarische bedrijven zijn geïntegreerd. Verder zet hij zich ook in voor het tegengaan van verdroging, vergroting van de efficiency op het terrein van wateropname door de bodem en de waterbeschikbaarheid.

Mede door zijn inspanningen is zowel bij het waterschap als bij de diverse agrarische sectoren inzicht ontstaan in de lokale situatie bij bedrijven en in de praktische toepassing van technieken. Zo hebben Lambregts en gebiedsadviseur Rijken tevens weten te stimuleren dat in de boomkwekerijsector steeds meer mechanische onkruidbestrijding wordt toegepast. Dat voorkomt dat pesticiden en bodemherbiciden in het buitengebied uitspoelen naar het oppervlaktewater.

Dagelijks bestuurder Angelien Hagenaars van waterschap Brabantse Delta, reageert enthousiast op de winst van Lambregts: ‘Net als bij de projecten waar Casper aan heeft meegewerkt is het bereiken van de waterkwaliteitsdoelstellingen alleen maar mogelijk door intensief samen te werken, de schouders eronder te zetten en te leren van elkaar.’

Geduld nodig

De toekenning van de De Faas-trofee aan Lambergts is volgens haar belangrijk omdat werken aan gezond water om kennis, enthousiasme, inzet, verbinding en vaak ook geduld vraagt. ‘Dat zijn eigenschappen die helemaal van toepassing zijn op Casper.’

Lambregts stelt tenslotte dat de trofee in zijn ogen vooral een stimulans is om te blijven werken aan het opbouwen en delen van kennis en het gezamenlijk werken aan schoon en gezond water. Daarin valt volgens hem ook via het onlangs afgesloten Convenant Gewasbescherming nog veel winst te behalen.

‘We willen graag gezamenlijk de nodige stappen zetten om minder afhankelijk te worden van chemische gewasbescherming en bijvoorbeeld meer mechanische onkruidbestrijding en natuurlijke plaagbestrijding te gaan toepassen’, besluit Lambregts.

Nieuwe criteria voor het beoordelen van projecten en medewerkers
De Faas-trofee moet de aandacht vasthouden voor schoner water en anderen stimuleren zich voor dat doel te blijven inzetten. Voorgaande winnaars van de wisseltrofee waren onder andere de provincie Noord-Brabant, het Centrum voor Milieukunde in Leiden en onderzoeksbureau CLM.

Waterschap Brabantse Delta geeft aan graag te willen meewerken aan het voortzetten van de uitreiking van De Faas aan andere organisaties en/of individuele specialisten die zich inzetten voor gezond water. Onder andere vanwege de coronapandemie heeft de toekenning van de wisseltrofee een aantal jaar stilgelegen.

Daarom neemt het waterschap dit jaar het voortouw in het maken van een voorstel voor nieuwe criteria voor het beoordelen van projecten en medewerkers die in aanmerking komen voor De Faas. Met de organisatie voor volgend jaar wil het waterschap het gezamenlijk werken aan schoon en gezond water een blijvende impuls geven.