‘Positieve invloed van heggen gaat ook onder de grond door’

Dat stelt een onderzoeksteam van het Nederlands Instituut voor Ecologie (NIOO-KNAW) in een nieuw onderzoek.

‘Het zijn vooral de schimmels die de heggenbodem bijzonder maken’, stellen NIOO-onderzoekers Felipe Zagatto en Wim van der Putten. Heggen blijken volgens de onderzoekers zelfs complexere microbiële netwerken in de bodem te huisvesten dan in de agrarische velden ernaast. Maar het bodemleven wordt wel beïnvloed door het beheer van het aangrenzende land. ‘Daar was tot nu toe heel weinig over bekend.’

Het onderzoeksinstituut vond uit dat de gemeenschap van bodembacteriën onder een heg lijkt op de bacteriegemeenschap in het veld ernaast. Daardoor leven onder een heg naast een intensief bewerkte akker andere bacteriën dan onder een heg naast een halfnatuurlijk grasland.

Slow food

Bij schimmels ligt dat anders, ontdekten de onderzoekers. ‘De schimmelbevolking onder heggen wordt maar een klein beetje beïnvloed door het landgebruik ernaast en juist zeer sterk door de heg zelf. Daardoor lijken de schimmelgemeenschappen van verschillende heggen meer op elkaar.’ Waarschijnlijk speelt het houtige ‘slow food’ van heggenstruiken daarbij een belangrijke rol. ‘Bacteriën lijken steeds op de buren, terwijl de schimmels meer op die van andere heggen lijken.’

Volgens Van der Putten zijn heggen niet alleen een bijzondere leefomgeving voor bodemorganismen, maar leveren ze ook voordelen op voor de mens. ‘In de bodem van heggen komen veel schimmelsoorten voor die in akkers ontbreken. Daarmee dragen heggen bij aan de bodembiodiversiteit.’

Minder gevoelig

Daarnaast hebben schimmels nog een bijkomend voordeel, stelt de onderzoeker. ‘Ze zorgen ervoor dat de bodem onder heggen beter water kan opnemen en vasthouden. Mede daardoor zijn heggen minder gevoelig voor extreme weersomstandigheden dan de akkers en weilanden die eraan grenzen.’

Het onderzoek is gedaan in de Maasheggen, een UNESCO Werelderfgoedgebied rond het Noord-Brabantse Boxmeer.