Amerikaanse sojamarkt loopt op de muziek vooruit door hoop op Trump-deal met China

Waar dinsdag nog het maandelijkse WASDE-rapport de markt domineerde, is de sojamarkt alweer door naar het volgende nog veel grotere spektakel. De Amerikaanse president Donald Trump is woensdagochtend geland in de Chinese hoofdstad Beijing voor besprekingen over een mogelijke deal tussen de twee grootmachten.

De sojamarkt is in aanloop naar de besprekingen tussen de twee wereldleiders groen gekleurd. Het termijncontract voor juli 2026 op de Chicago Board of Trade (CBOT) handelt nu op een stand van 12,29 dollar per bushel en staat daarmee deze week ongeveer 1,8 procent hoger. Een stijging die de trend volgt van de afgelopen drie weken.

Volgens het dinsdag gepubliceerde WASDE-rapport van het Amerikaanse landbouwministerie USDA neemt de Amerikaanse sojaproductie in 2026-2027 met 173 miljoen bushel toe tot 4,435 miljard bushel. Dat is aanzienlijk hoger dan vorig jaar, dankzij een groter geoogst areaal en trendmatige opbrengsten.

Lees ook: Tarweproductie valt 25 miljoen ton lager uit

Toch vertaalt die productiegroei zich niet in ruimere voorraden. De eindvoorraad wordt geraamd op 310 miljoen bushel, 30 miljoen bushel lager dan een jaar eerder. De verklaring ligt in de groeiende binnenlandse vraag, die afzwakkende export ruim compenseert.

Bijmengverplichting

Vooral de zogeheten ‘crush’ stijgt hiermee naar recordniveaus, gedreven door de binnenlandse vraag naar sojaolie als grondstof voor biobrandstoffen. De Amerikaanse verplichting voor bijmenging van hernieuwbare brandstoffen en de hogere olieprijzen liggen ten grondslag aan deze hogere vraag.

Rabobank spreekt van een ‘licht bullish’ rapport. De bank wijst erop dat de Amerikaanse verhouding tussen voorraad en gebruik daalt naar 6,9 procent, het laagste niveau sinds 2022-2023. Maar het ingezaaide areaal vormt een risico: hoge stikstofprijzen kunnen leiden tot verschuiving van mais naar soja, wat het aanbod verhoogt.

China minder afhankelijk

China blijft veruit de grootste importeur van soja. Dit Aziatische land vergroot zijn invoer naar verwachting met 2 miljoen ton tot 114 miljoen ton. Juist de Chinese soja-import houdt de gemoederen nu bezig. De handelsrelatie tussen Beijing en Washington staat opnieuw centraal, nu Trump en zijn Chinese ambtgenoot Xi Jinping de komende dagen bijeenkomen.

Hoewel de markt hoopt op nieuwe aankoopafspraken, verwachten analisten geen grote extra Chinese inkoop van Amerikaanse sojabonen bovenop eerdere toezeggingen. China heeft zich al gecommitteerd aan 12 miljoen ton in 2025 en minimaal 25 miljoen ton per jaar in de jaren daarna.

Onduidelijk is of China zich ook aan dat commitment houdt. Een afspraak met de Chinezen is pas geloofwaardig wanneer het schip met soja gearriveerd is in de Chinese haven. Een eventuele nieuwe deal wordt daarom pas echt goed ingeprijsd, wanneer deze ook wordt nageleefd.

China heeft zijn afhankelijkheid van de Verenigde Staten al structureel verminderd. Waar in 2016 nog 41 procent van de Chinese soja-import uit de Verenigde Staten kwam, is dat aandeel teruggevallen tot 15 à 20 procent in recente jaren. Alternatieve soja uit Brazilië speelt daarbij een grote rol.

Hogere olieprijzen

Daar komt bij dat er nu grotere belangen spelen tussen de twee grootmachten die eventuele landbouwakkoorden kunnen frustreren. Trump probeert een uitweg te vinden uit de Iran-oorlog om zo de brandstofprijzen in de Verenigde Staten weer omlaag te krijgen.

Voor een vat ruwe Brent-olie wordt nu in de markt ruim 107 dollar per vat betaald, waar dit voor de oorlog nog 70 dollar was. Voor een vat diesel van 100 liter wordt bij LTO nu 172 euro betaald, waar dit voor de oorlog nog 139 euro was.

Voor China spelen de oliezorgen voor de eigen economie veel minder door de hoge binnenlandse voorraden. Hier is juist de Chinese export het zorgenkindje. Een verslechterende wereldeconomie door hoge olieprijzen zet de Chinese export onder druk, die juist de motor is van de al afzwakkende Chinese economie.

Mochten de twee wereldleiders er op dit dossier niet uitkomen, dan ontstaat volgens analisten het risico dat er ook geen deal komt op de landbouwonderdelen van de onderhandeling. Dit zou een teleurstelling zijn voor Amerikaanse sojaboeren.