Legale teelt van cannabis krijgt voet aan de grond

Galactic haze, Red amber, Tropical haze. Het zijn geen alledaagse namen voor producten uit de tuinbouw, maar wietvarianten die op een bedrijventerrein in Groningen verbouwd gaan worden. De productielocatie van Village Farms valt moeilijk als tuinbouw te typeren, al ziet de onderneming dat zelf anders. Het beursgenoteerde glastuinbouwbedrijf met vestigingen in de Verenigde Staten en Canada teelt naast tomaten en paprika’s ook cannabis op grote schaal, in afgesloten belichte teeltcellen.

Village Farms is een van de tien bedrijven die betrokken is bij de teelt van legale cannabis voor de Nederlandse markt op projectbasis. Bij de opening van de Groningse locatie verwijst CEO Michael DeGiglio naar de ‘Dutch heritage’. ‘Ons bedrijf startte veertig jaar geleden met behulp van Nederlandse technologie en veel van onze jongens komen uit Nederland. Dus dit voelt als thuiskomen.’

De flamboyante Amerikaan verwacht dat legale cannabis de Nederlandse en Europese markt in beweging brengt, zowel voor recreatief als voor medicinaal gebruik. Hij investeerde zo’n 26 miljoen euro in de twee Nederlandse vestigingen tot dusver. ‘Hopelijk is dit een start voor een langdurige samenwerking met de Nederlandse overheid en lokale coffeeshophouders.’

Lees ook: Canadees bedrijf betaalt 57,5 miljoen euro voor grootste wietteler van Nederland

Nederlandse tuinbouwkennis speelt ook in de Groningse cannabiskwekerij een hoofdrol. Geerlofs Koeltechniek en installatiebedrijf Lek/Habo zorgden voor alle klimaatinstallaties. Op het dak van het pand staat een enorme koelinstallatie in een container opgesteld. Deze installatie werkt op basis van ammoniak als natuurlijk koudemiddel. De restwarmte van de installatie wordt gebruikt voor het verwarmen van de kweekcellen.

Experiment legale wiet

Ook Orville Bovenschen, president van Canadian Cannabis van Village Farms en dochteronderneming Leli Holland, benoemt de Nederlandse achtergrond. ‘Hier komt onze teeltexpertise uiteindelijk vandaan, via de glastuinbouw. Daarom willen we graag deelnemen aan dit Nederlandse experiment.’ Hij heeft de leiding over de cannabislocaties Groningen en Drachten.

Beiden vallen onder Leli Holland, een van de slechts tien vergunninghouders die door Nederland is geselecteerd om cannabis te leveren aan coffeeshops in deelnemende gemeenten. Groningen is een van de deelnemers aan het project, dat in 2020 is gestart als ‘Experiment gesloten coffeeshopketen’. De tien partijen zijn ingeloot om legale, veilige en geteste cannabis te telen en te leveren.

Na een trage start kwam de eerste levering pas in 2024 op gang, in Breda en Tilburg. Omdat het project een maximale duur heeft van vier jaar en een teeltlocatie vele miljoenen aan investering vraagt, lukt het niet elke partij snel de financiering rond te krijgen. Dit verklaart ook de betrokkenheid van diverse kapitaalkrachtige Noord-Amerikaanse bedrijven met veel ervaring in de markt voor legale cannabis.

Nederland heeft een bijzondere situatie: ons land staat al meer dan een halve eeuw bekend als vrijhaven voor de hasjgebruiker, maar de teelt is nog steeds verboden.

Voorsprong op Nederland

Village Farms heeft al veel langer ervaring met de hoogproductieve, grootschalige teelt van legale cannabis, wat de betrokkenheid van de Noord-Amerikaanse partner verklaart. ‘Door de legalisering van cannabis in 2017 heeft Canada een flinke voorsprong op Nederland. Daar produceren we inmiddels 150.000 kilo gedroogde cannabis per jaar. Op deze locatie verwachten we 10.000 tot 12.000 kilo te gaan verbouwen’, vertelt Bovenschen.

Een kleinere locatie in Drachten is al operationeel, ongeveer tien keer zo klein als de nu geopende kwekerij in Groningen. De interne logistiek en de inrichting van de gloednieuwe teeltlocatie laten niets aan het toeval over. Hoge hygiënemaatregelen moeten voorkomen dat er besmettingen plaatsvinden. Alle bedrijfsruimten zijn hermetisch afgesloten en geïsoleerd.

In de groeicellen staan nog maar enkele kleine plantjes, omdat Village Farms alles eerst nog grondig wil testen. Hier hangen ledlampen die voor een lichtsom van 1.000 micromol zorgen; dat is ongeveer drie keer zoveel als bij tomaat. Ook de temperatuur ligt hoger dan in bij glasgroenten: 25 tot 29 graden Celsius is geen uitzondering.

De teeltcyclus duurt zo’n tien à twaalf weken, waardoor er 5 tot 5,5 teelten per jaar mogelijk zijn, vertelt teeltmanager Jonathan Bos. Hij is een Nederlandse Canadees, die als kind al met zijn ouders emigreerde en sinds 1995 bij Village Farms werkt. Cannabis vermeerderen gebeurt via stekjes van een moederplant, in twee stadia, legt hij uit.

Stekje in steenwolblok

‘Tijdens de eerste fase groeien er meerdere stekjes dicht op elkaar in een steenwolblok. Na twintig dagen planten we die uit naar een groter blok. Daarna zijn er twee groeifases: de vegetatieve en de generatieve. In de generatieve fase schakelen we over van achttien naar twaalf uur belichting per etmaal. Als reactie daarop gaan de planten bloeien.’

Na de bloeitijd van zo’n acht weken volgt de oogst. De geoogste bloemen worden op de vestigingen in een speciale klimaatkamer gedroogd. De snelheid en temperatuur van het droogproces bepalen het behoud van de werkzame stof THC en de aroma’s, legt Bovenschen uit. Dit luistert volgens hem zeer nauw, want verkeerd drogen kan tot kapitaalvernietiging leiden.

Nog een wereld te winnen met betere genetica
Hoewel de internationale markt voor legale cannabis al enorm groot is, valt er nog een wereld te winnen in teelttechniek. Gelijkmatige en uniforme rassen en teeltsystemen zijn nog altijd een uitdaging. De Nederlandse tuinbouwkennis kan hieraan bijdragen en er vindt ook volop onderzoek plaats. Ook bij Cultivators uit Breda, een bureau dat is gespecialiseerd in onderzoek en advies in de cannabis en hydro slateelt.
‘Wij vormen al enige jaren een researchconsortium met Vertify en World Horti Center’, vertelt oprichter Sonny Moerenhout. ‘Nog steeds is het zoeken naar betere rassen en teeltstrategieën. In het onderzoek werken we ook mee aan het ontwikkelen van betere genetica; nu wordt er nog veel geteeld vanuit stekjes van moederplanten. Telen vanuit uniform F1-hybride zaad zou veel efficiënter zijn. Dat is er echter nog niet op het niveau als bij gangbare tuinbouwgewassen. Telen vanuit uniform zaad geeft gelijkmatigheid in teelt en uiteindelijk product en leidt tot een minder arbeidsintensieve teelt.’
Een van de doelen bij de rasverbetering is het creëren van kleinere planten en snellere groei voor een kortere teeltcyclus. Dat is nodig vanwege de kostbare kweekfaciliteiten, daar wil je zoveel mogelijk uithalen. ‘Het is de kunst om de vegetatieve groeifase zo kort mogelijk te maken’, zegt Moerenhout. ‘Dat was vaak 14 tot 21 dagen, maar kwekers kunnen dit nu al beperken tot 7 dagen of zelfs korter, afhankelijk van de cultivar.’