'Koude douche door hete olie'

In een sector met vaak kleine marges en grote investeringen komt dit soort schokken extra hard aan. Ondernemers maken dagelijks keuzes om hun bedrijf draaiende te houden en toekomstbestendig te maken, maar krijgen daarbij te maken met factoren waarop zij nauwelijks invloed hebben. Tegelijk blijven zij investeren in innovatie, efficiëntie en verduurzaming.

Juist dan mag je van de overheid verwachten dat zij handelt. Andere landen laten zien dat snelheid en gerichte keuzes mogelijk zijn. Spanje verlaagde direct de belasting op energie toen Europa daar ruimte voor bood. In Nederland blijft het nog te vaak bij het verkennen van opties. Dat is wel heel mager als de urgentie al lang voelbaar is op het erf. Temeer omdat de energiekosten al tot de hoogste van Europa behoren.

Het kabinet zou daadkracht moeten tonen en de huidige crisis moeten aangrijpen om de weerbaarheid van de bedrijven te versterken. Dat vraagt om twee dingen. Op de korte termijn de acute klap opvangen door lasten op energie te verlagen. Dat zou ondernemers direct lucht geven. Op de middellange termijn moeten we structureel bouwen aan weerbaarheid door bijvoorbeeld versnelling van geothermie, beter benutten van restwarmte en verdere inzet op precisie- en organische bemesting.

De belangrijkste les gaat daarmee verder dan kosten alleen. In een stabiele wereld is voedsel vooral een markt. In een instabiele wereld wordt voedsel een strategische factor. Dat besef vraagt om doortastende keuzes. Keuzes die voorkomen dat warm douchen een luxe wordt.