Vergoeding voor emissiereductie melkveebedrijven win-winsituatie

Nieuws Melkvee Mirthe Rolink 16 maa 2026 om 10:16uur

De melkveehouderij heeft volop mogelijkheden om broeikasgassen te reduceren, maar veel maatregelen kosten boeren nu geld. Dat stelt Wageningen University & Research (WUR) in een nieuw onderzoek. Daaruit blijkt dat een kleine financiële prikkel al voldoende is om de helft van de bedrijven onder een scherpe emissienorm te krijgen.

Een kleine financiële prikkel is al voldoende om de helft van de melkveebedrijven onder een scherpe emissienorm te krijgen, blijkt uit onderzoek van Wageningen University & Research.

Met een financiële prikkel wordt een gemiddelde CO2-reductie van 20 procent haalbaar en wordt verduurzaming rendabel voor melkveehouders. Dat is belangrijk, want naar verwachting neemt de wereldwijde vraag naar zuivel in 2050 met 49 procent toe. Zonder gerichte maatregelen zal de benodigde productietoename van 450 miljoen ton extra melk gepaard gaan met een aanzienlijke stijging van emissies.

Rundvee is verantwoordelijk voor een derde van alle door de mens veroorzaakte methaanemissies. Om deze reden komt de melkveesector nadrukkelijk in beeld bij internationale klimaatstrategieën. De WUR onderzocht welke maatregelen melkveehouders kunnen nemen en wat deze kosten of opleveren.

Financieel voordeel bij reductiemaatregelen

Uit een marginale reductiekostencurve, gebaseerd op gegevens uit de KringloopWijzer, voor 51 Nederlandse melkveebedrijven blijkt dat alleen klaver in het grasland financieel voordeel oplevert. Andere maatregelen, zoals voeradittieven, mengvoervervanging of kunstmest met een lage emissiekunst, reduceren ook emissies. Maar deze maatregelen kosten melkveehouders geld en worden daarom beperkt benut.

• Lees ook: Landbouw en keten missen 'één taal' over duurzaamheid

Een bonus op de melk van 1,50 euro per 100 kilo melk voor melkveebedrijven die onder de 900 gram CO2-equivalent per kilo blijven, kan dit beeld veranderen. De helft van de bedrijven komt dan onder die norm. De vergoeding bedraagt bij zo'n bedrijf gemiddeld 28.000 euro per jaar. Het reduceert dan 451 ton CO2. In combinatie met klaver kan de totale reductie oplopen tot 20 procent.

RESET-model

De WUR heeft het RESET-model ontwikkeld als praktisch raamwerk om emissiereductie in de praktijk te brengen. Het onderscheidt vijf typen prikkels die duurzame keuzes stimuleren: Regels, Educatie, Sociale druk, Economische ondersteuning en Tools (RESET). In de praktijk blijkt volgens de universiteit dat een combinatie van deze prikkels essentieel is. Als dit strategisch goed wordt ingezet, maakt dat verduurzaming aantrekkelijk en haalbaar.

Voor melkveehouders betekent dit dat verduurzaming niet alleen draait om nieuwe technieken, maar vooral om de juiste ondersteuning op het erf. Educatie helpt bijvoorbeeld om inzicht te krijgen in welke maatregelen het meeste effect hebben op het eigen bedrijf. Economische prikkels, zoals een bonus op de melkprijs of subsidies voor CO2-reductie, maken maatregelen financieel aantrekkelijk. Met praktische tools zoals de KringloopWijzer krijgen melkveehouders helder welke stappen het meeste rendement opleveren. Uiteindelijk moet dat leiden tot maatregelen om structureel emissies te verlagen.

Volgens onderzoeker Merel Moleman van de WUR is het hoognodig tijd om te compenseren voor duurzaamheidsmaatregelen. 'De veehouderij is verantwoordelijk voor zo'n 12 procent van de antropogene broeikasgasemissies, waaronder een derde van het mondiale methaan. Maar deze sector ontvangt nog geen 2 procent van de beschikbare klimaatfinanciering.'