‘Voedselzekerheid is essentieel onderdeel van Europese defensie’

Hansen sprak zijn zorgen uit tijdens de Veiligheidsconferentie van München, die afgelopen week plaatsvond in de Duitse stad. Hij zei daarbij dat voedselzekerheid niet langer alleen een economische of agrarische kwestie is, maar een essentieel onderdeel van defensie en geopolitieke weerbaarheid.

Oorlogsacties tegen voedselsys-temen zijn onderdeel van de Russische strategie in de oorlog tegen Oekraïne, zegt Hansen. Hij wees op de verstoring van de graanexport door aanvallen op Oekraïense havens, landbouwinfrastructuur en handelsroutes, waardoor wereldmarkten verstoord raken.

Graan als olie

‘Het inzetten van voedsel als wapen is een realiteit en onze gezamenlijke verantwoordelijkheid’, aldus Hansen, die dergelijke aanvallen steeds vaker geïntegreerd ziet in hybride oorlogsstrategieën. ‘Rusland beschouwt graan als zijn tweede olie. Niet alleen als een grondstof, maar als een instrument van invloed, waarmee druk wordt uitgeoefend die veel verder reikt dan het slagveld.’

De Eurocommissaris waarschuwt dat Moskou’s verstoring van de export vanuit de Zwarte Zee de wereldwijde graanstromen heeft hervormd en de prijzen heeft opgedreven, terwijl het Rusland tegelijkertijd in staat stelt om de eigen exportpositie te versterken. ‘Door markten te betreden die Oekraïne ooit bevoorraadde, heeft Moskou voedselafhankelijkheid omgezet in geopolitieke macht.’

Circulaire oplossingen

Tijdens zijn toespraak benadrukte de Eurocommissaris dat het versterken van de veerkracht van het voedselsysteem en het verminderen van de externe afhankelijkheid voor de Europese Unie nu belangrijke prioriteiten zijn. Hij wees op het verminderen van de afhankelijkheid van Russische meststoffen en het opbouwen van alternatieve toeleveringsketens.

‘Onze historische afhankelijkheid van Russische stikstofmeststoffen wordt vervangen door alternatieven, wat kansen creëert voor nieuwe partnerschappen en eigen circulaire oplossingen’, aldus Hansen.

De landbouw, met name in grensregio’s, speelt volgens Hansen een cruciale rol in de territoriale veerkracht van de Europese Unie. Boeren daar zijn de eerste verdedigingslinie tegen hybride dreigingen en destabilisatie, zei hij. ‘Als we het over veiligheid hebben zonder voedsel, bestrijken we slechts de helft van het strijdveld.’