‘In de bestrijding van trips hangt alles met elkaar samen’

Op vier percelen prei en één koolperceel, allemaal in het zuiden van Nederland, zetten deelnemende telers dit seizoen in op onder andere natuurlijke vijanden, groenbemesters en organische bemesting. De proef vindt steeds plaats op een deel van een perceel, minimaal een hectare, terwijl de telers op de rest van het perceel hun gebruikelijke teeltstrategie toepassen.

Natuurlijke vijanden

Een belangrijke rol in het project is weggelegd voor de aeolotripsen, een rooftrips die door Biobest wordt uitgezet in de percelen. Bloeiende akkerranden en het uitstrooien van pollen van de lisdodde, waar de rooftrips dol op is, zorgen ervoor dat het perceel extra aantrekkelijk is voor deze natuurlijke vijanden van de schadelijke tabakstripsen. Met periodieke tellingen monitort Biobest de populaties van tripsen in zowel het proefveld als het gangbare deel van het perceel.

‘Samen met Biobest hebben we deze aanpak uitgewerkt, om zo ook in open teelten ervaring op te doen met de inzet van natuurlijke vijanden. In kassen, waar het natuurlijk veel gerichter te doen is, gebeurt het daarom al meer’, legt Ronald Hendriksen, eveneens teeltadviseur, uit. Samen met Brooijmans begeleidt hij de deelnemende telers en de samenwerking met Biobest. Behalve de inzet op natuurlijke vijanden gaat het daarbij ook om bemesten met de innovatieve organische Agrifirm-meststof Top Organic Efficient N, groenbemester Facelia als voorvrucht en mechanische onkruidbestrijding.

Samenhang

De maatregelen die in de proef worden onderzocht zijn deels geïnspireerd door bewezen praktijken of opgedane ervaringen. Hendriksen: ‘Bij andere proeven, niet specifiek op trips gericht, zien we bijvoorbeeld ook vaak een effect op de tripsdruk. Hetzelfde geldt voor telers die mechanische onkruidbestrijding doen; daar lijkt de tripsdruk lager. Hoe dat komt, en hoe deze factoren met elkaar samenhangen, wordt eigenlijk nooit onderzocht.”

Toch is juist die samenhang zo belangrijk, vult Brooijmans aan. ‘Waar bestrijding in het verleden een effectieve en directe aanpak was, wordt die gereedschapskist steeds leger. We zullen dus op zoek moeten naar andere methodes om problemen als trips onder controle te krijgen. Methodes die inzetten op een sterk en weerbaar gewas, een gezonde bodem en natuurlijke vijanden.’

Handvatten voor de toekomst

Hoewel de proef al enige tijd geleden gestart is, met het zaaien en onderwerken van de groenbemester en de akkerranden, laten de resultaten uiteraard nog op zich wachten. Brooijmans: ‘We verwachten dat deze aanpak heel goede resultaten kan opleveren, maar alles hangt uiteraard van de omstandigheden af. Als het zo warm blijft als afgelopen periode, zal het een uitdagend tripsjaar worden en dan wordt het afwachten of we het redden met alleen natuurlijke bestrijding. Het is in ieder geval voor het eerst dat de aeolotrips in prei wordt ingezet, dus het gaat sowieso nieuwe inzichten opleveren.’

‘We merken dat de telers ook enthousiast zijn, ze werken graag mee aan de zoektocht naar handvatten om ook in de toekomst prei te kunnen telen’, voegt Hendriksen toe. ‘In het najaar zullen we weten wat deze proef heeft opgeleverd, maar om echt naar toekomstbestendige teeltmethoden te gaan zullen we de hele keten nodig hebben, dan moeten ook handel en retail bijdragen aan proeven als deze. Dat zijn mooie ambities voor toekomstige projecten.’

‘Ik vind het belangrijk om te zoeken naar alternatieven’
Dirk Hendrickx uit Ossendrecht is een van de telers die meedoet aan de proef. Op anderhalve hectare van de 90 hectaren waar hij samen met zijn ouders en broer vollegrondsgroente verbouwt, zaaide hij eerder dit jaar de groenbemester Facelia in, bloeit een speciaal geselecteerd mengsel langs de akkerrand en werden aeolotripsen uitgezet.

‘Ik doe sowieso graag mee aan proeven’, vertelt de teler en derdejaars HAS-student. ‘Ik vind het interessant en leerzaam voor mezelf, maar ook belangrijk. We zullen moeten zoeken naar alternatieven voor chemische bestrijding, willen we de wereld straks nog kunnen voeden met zijn allen. In deze regio wordt veel prei en ui verbouwt, dus dat is een feestje voor tripsen. Ik overwoog daarom al om Facelia eens te gebruiken en vorig jaar zag ik de rooftripsen, zebratripsen, al in het gewas, een mooie basis om die populatie verder uit te bouwen. Toen Agrifirm ons benaderde waren we dus direct enthousiast.’

‘De proef betekent niet direct meer werk en ook niet alles is anders, we zetten bijvoorbeeld al liever in op eggen dan op spuiten als het enigszins kan. Wat ik vooral sterk vind, is dat ze naar de aanpak als één geheel kijken. Als teler weet je dat alles met elkaar samenhangt; als je een keer een herbicide moet inzetten, of als de bodem in mindere conditie is, zie je direct een negatief effect in de groei en weerbaarheid van het gewas. Ik ben erg benieuwd naar de resultaten, 100 procent schoon zal misschien niet lukken, maar in de biologische teelt komen ze ook een heel eind, dus waarom wij niet?’