‘Hoogwaardig pootgoed telen kan in de toekomst niet meer zonder luizengaas’

‘Ik denk dat S-telers in de toekomst niet meer zonder luizengaas kunnen’, stelt Corné Spelde aan het begin van het interview. ‘We hebben steeds minder gewasbeschermingsmiddelen tot onze beschikking en klasseverlagingen kunnen we ons eigenlijk niet permitteren. Door luizengaas te gebruiken weet je 99 procent zeker dat je geen virus krijgt in je PB1-materiaal. Dat is bekend uit onderzoek.’

De teeltadviseur van Agrifirm ziet de vraag naar luizengaas de afgelopen jaren toenemen. ‘Dat heeft alles te maken met tegenvallende resultaten van de nacontrole. Wij kregen steeds vaker vragen van klanten hoe we richting de toekomst nog virusvrij pootgoed kunnen telen. Dan is het logisch dat je terugdenkt aan de tijd van de luizentunnels waarmee stammentelers destijds probeerden de luizen weg te houden van de miniknollen. Vanuit dat startpunt zijn we zes jaar geleden proeven gestart om te kijken welk gaas geschikt zou zijn om over grotere oppervlaktes aardappelen heen te leggen. En dan wel zo dat de planten er ook goed onder kunnen groeien. Zo zijn we uitgekomen bij dit luizengaas dat door telers elders in Europa al meerjarig gebruikt wordt. Daar lopen ze tegen dezelfde problematiek aan.’

Speciale kwaliteit

Volgens Spelde zijn de voordelen van luizengaas evident. ‘We hebben gezien dat je zonder gebruik van luizengaas bij de eerste generatie, in PB2 vaak al best veel virus aantreft in de virusgevoelige rassen. Met luizengaas verleng je feitelijk de binnenteelt van je miniknollen. Je wint er een virusvrije generatie mee.’

De teeltadviseur schat dat inmiddels zo’n 10 procent van zijn pootgoedklanten luizengaas gebruikt. Sommigen gebruiken het luizengaas al voor het vijfde jaar. ‘Wij importeren een speciale kwaliteit gaas met een hele lange levensduur’, verklaart Spelde. ‘Dankzij de hoge uv-bestendigheid gaat het zes tot acht jaar mee.’

Praktisch in gebruik

Aspirant-gebruikers van het luizengaas hoeven niet te vrezen voor een al te arbeidsintensieve klus. ‘Zowel het afrollen als het oprollen kan al mechanisch’, vertelt de teeltadvsieur. ‘Wel moet je het gaas nog dichtleggen aan de zijkant. Dat kan met waterslangen of door afdekken met grond.’ Het gaas wordt geplaatst v??r opkomst en blijft liggen tot na de loofdoding.

‘Bemesting moet er op liggen voor het afrollen van het gaas’, adviseert Spelde. ‘Ook de onkruidbestrijding kun je het beste van tevoren doen. Water kan gewoon door het gaas en bij de phytophthorabespuitingen heb je er ook geen hinder van. Die druppeltjes passeren gewoon het gaas. Want het houdt wel de luizen tegen, maar niet de phytopthorasporen.’ Het luizengaas van Agrifirm is 12,2 meter breed. Dat is breed genoeg om het losjes over twaalf rijen te leggen. Het gaas komt in lengtes van 100, 150 en 200 meter. Voor meer informatie bel uw Agrifirm-specialist in de buurt!

Pootgoedteler Matthijs Gebbink uit het Flevolandse Espel was, naast de gebruikelijke bespuitingen met olie en luizenmiddelen, al een aantal jaren aan het experimenteren met alternatieve maatregelen om zijn PB1-materiaal zo goed mogelijk te beschermen tegen virusbesmetting. ‘Dat wordt sowieso steeds moeilijker’, ervaart hij. ‘De luizendruk neemt toe en het middelenpakket krimpt. Ik werkte aanvullend met stro tussen de ruggen en ik gebruikte twee producten uit de hoek van de biostimulanten. Door die maatregelen te stapelen, kwam ik tot een bruikbare strategie. Die werkte ook wel, maar het was niet waterdicht. Dus ik bleef zoeken. Maar het moest wel een oplossing zijn die ik over tien jaar nog steeds kon gebruiken. Want je wilt toch ook een beetje voorsorteren op de toekomst.’

Collega’s geraadpleegd

Gebbink had de laatste jaren op steeds meer pootgoedpercelen luizengaas zien verschijnen en ging op onderzoek uit. ‘Ik ben gewoon op die telers afgegaan. Zij hadden destijds waarschijnlijk dezelfde vragen als ik en waren bereid om hun ervaringen te delen. Dat ging heel collegiaal en ik heb daar nuttige tips en praktische informatie aan overgehouden.’

De pootgoedteler hakte de knoop door en bestelde bij Agrifirm luizengaas Excellent voor zijn 0,75 hectare PB1-pootgoed. Voor het plaatsen van het luizengaas schakelde Gebbink de specialisten van De Nettenleggers in: Jeroen Nijenhuis en Riny van Tiggelen. ‘Dat ging super’, blikt Gebbink terug. ‘Je zag zo dat die mannen het vaker hadden gedaan.’

Bij zijn gangbare teelthandelingen ondervindt de ondernemer geen enkele hinder van het luizengaas. ‘Kunstmestkorrels kunnen niet door het gaas, maar ik geef al mijn bemesting aan de basis, dus overbemesting is niet aan de orde. Spuitdruppels gaan wel door het gaas, dus bij de gewasbescherming heb je er geen last van.’

Oude strategie ook gebruiken

Zijn PB1-pootgoed staat nu weliswaar onder luizengaas, maar Gebbink neemt nog geen afscheid van zijn ‘oude’ strategie met stro en biostimulanten. ‘Nee, die aanpak pas ik nu toe op mijn PB2-materiaal. Hoe langer je het pootgoed virusvrij houdt, hoe effectiever ook je maatregelen in de volgende generaties zijn. Dat is tenminste mijn overtuiging.’

Ondanks zijn korte ervaring weet de ondernemer nu al zeker dat hij de juiste beslissing heeft genomen. ‘Het was een hele investering, maar het is ook een mooie oplossing. De kosten voor het gaas kan ik uitsmeren over vijf, misschien wel zes jaar. En het is sowieso een mooie stap vooruit, want dit kan ik over tien jaar ook nog toepassen. Dit luizengaas is zeker een blijvertje.’

Meer informatie over luizengaas? Lees verder