Proefboerderij De Marke gaat kijken hoe het anders kan

Het is misschien wat cru, maar de proefboerderij van Wageningen University & Research in Hengelo is op. 'De Marke is een proefboerderij voor onderzoek op bedrijfsniveau', legt Brinke uit. 'Die is dertig jaar geleden opgezet. De afgelopen jaren zijn er allerlei opgaven bij gekomen voor de landbouwsector. Denk aan broeikasemissies, klimaatadaptatie, biodiversiteit en dierwaarden. Als wij nog bijdragen willen leveren aan die thema's, dan hebben we nieuwe bedrijfssystemen nodig.'

Die vernieuwing gaat over de gebouwen, het erf en het bouw- en vruchtwisselingsplan, zegt de bedrijfsleider. 'Onze ligboxenstal is niet meer wat we nu zouden bedenken voor melkvee. Misschien is dit het moment om een nieuw stalconcept te ontwikkelen. Ik denk bijvoorbeeld aan een vrijloopstal. Dat is best uitdagend qua emissies. Dat is onze huidige zoektocht', licht ze toe.

Erf van de toekomst

'Zo gaan we ook te werk met het erf van de toekomst', zegt Brinke. 'Dat is een zoektocht die we het komende half jaar willen doen met boeren en andere belanghebbenden. Want wat zouden daar de functionaliteiten kunnen worden? Denk aan biodiversiteit, energieopwekking en -opslag, waterkwaliteit, wateropslag en de verdeling van dier en machines.'

Logischerwijs komt een groot deel van het denk- en ontwikkelwerk van De Marke en onderzoekers in Wageningen. Het is immers hun proefboerderij. Maar er zijn ook regelmatig gesprekken met boeren, het bedrijfsleven, gemeenten, de provincie en de landelijke overheid. Ook 8RHK, een overleggroep voor de Achterhoek, is daarbij betrokken. 'Ons uitgangspunt is niet dat het alleen voor ons interessant moet zijn', legt de bedrijfsleider uit. 'Onze omgeving heeft ook ideeën en vraagt om oplossingen.'

Opvallend aan de gesprekken vindt Brinke dat de voortrekkersrol van een proefboerderij erg wordt gewaardeerd. 'Wij vroegen aan de boeren in de stuurgroep wat zij belangrijk vinden dat wij gaan doen. Is dat praktisch, zoals het verbeteren van de ligboxenstal bijvoorbeeld? Maar zij vonden dat het onze taak is om spannender dingen te onderzoeken en van daaruit te kijken of dat kan worden ontwikkeld in iets praktisch. Bijvoorbeeld hoe je een optimaal dierwaardige stal kunt laten voldoen aan de eisen voor broeikasemissies en ammoniakuitstoot.'

Vier boerenthema's

Uiteindelijk zijn er vier programmalijnen voor De Marke: welke stromen heb je op het bedrijf, hoe gebruik je je land, welke gewassen teel je en hoe kun je de biodiversiteit vergroten?

De komende maanden wordt gewerkt aan een definitief ontwerp voor 'de nieuwe Marke'. Begin volgend jaar moet dat op tafel liggen. Hoe snel de verbouwing daarna kan gaan, is afhankelijk van de vergunningstrajecten en financiering. 'We blijven integraal systeemonderzoek doen', concludeert Brinke. 'Dat is onze kracht en daarin zijn wij uniek.'