Boeren+Schiermonnikoog+gaan+kopje+onder+zonder+toeristen
Reportage
© Ilja Zonneveld

Boeren Schiermonnikoog gaan kopje onder zonder toeristen

Het is rustig op Schiermonnikoog sinds de uitbraak van de coronacrisis. Veel te rustig volgens de melkveehouders op het eiland die allemaal een recreatietak hebben. 'We hebben toeristen nodig om ons hoofd boven water te houden.'

De schommels bij vakantieboerderij Springfield op Schiermonnikoog hangen er verlaten bij. Geen gejoel van spelende kinderen. Alleen een potlam laat van zich horen. Een vreemde gewaarwording, vindt Tessa Brans. 'Het is hier nu een beetje spooky.' Samen met haar partner Willem Visser runt ze een melkveehouderij met vijftig koeien, groepsaccommodaties, vakantiehuisjes en een camping.

Daar waar de ondernemers anders altijd in april, mei en juni duizenden kinderen en jongeren ontvangen, blijven de stapelbedden nu leeg. Hun omzetverlies door de coronacrisis schatten ze in op 50.000 tot 100.000 euro per bedrijf. In sommige gevallen gaat het om 60 procent omzetderving van het totale bedrijf, zegt Visser, voorzitter van Groepsaccommodaties Schiermonnikoog. Zes van de zeven boeren op het eiland zijn hierbij aangesloten.


Noodzakelijk

'Geen enkele boer hier kan zonder de verhuur van de accommodaties. Soms denken mensen dat wij deze tak hebben om een extraatje mee te verdienen. Maar het is echt noodzakelijk, zeker nu de melkprijs daalt. De ganzen vreten hier al het gras op en het gros van het kuil moet aan de wal worden gekocht. Straks zullen we het gat aan inkomsten merken als we kuil moeten aankopen.'

De 1,5 metereconomie is de doodsteek voor kampeerboerderijen

Peter Visser, De Duinhoeve Schiermonnikoog

In het gemeentehuis is burgemeester Ineke van Gent net klaar met een videogesprek van het college van burgemeester en wethouders over de versoepelingen die het rijk een paar dagen eerder bekendmaakte. 90 procent van de inwoners op Schiermonnikoog is afhankelijk van het toerisme. Naast dagjesmensen gaat het om 320.000 overnachtingen per jaar.


Bittere pil

'Het zijn spannende tijden. Normaal rijden hier ontzettend veel fietsers', stelt Van Gent. 'Het is een bittere pil voor al onze ondernemers dat ze nu minder of geen gasten kunnen ontvangen. Het water staat velen aan de lippen.'

Dat de burgemeesters op de Waddeneilanden in maart toeristen opriepen niet naar de eilanden te komen, schoot enkele boeren in het verkeerde keelgat. De oproep was in de context van landelijke richtlijnen, zegt Van Gent. 'Ga niet op reis en blijf thuis, was het advies van de overheid en het RIVM. Bovendien willen we de beperkte medische voorzieningen op het eiland niet onnodig onder druk zetten.'

Het sanitair op de campings mag per 1 juli weer open. Onder welke voorwaarden groepsaccommodaties straks weer kunnen openen, is nog niet bekend. 'Ondernemers staan te popelen om meer ruimte te krijgen. Maar dat kan alleen volgens landelijke richtlijnen', zegt de burgemeester.


Anders inrichten

'De 1,5 metereconomie is de doodsteek voor kampeerboerderijen', verwacht Peter Visser van De Duinhoeve. 'Ons wordt voorgesteld de boerderijen anders in te richten, voor gezinnen en kleinere groepen. Maar dat gaat 0,5 miljoen tot 1 miljoen euro kosten. Dat geld ga je niet zo snel terugverdienen. Zeker niet met een dalende melkprijs. Zonder toeristen kunnen wij hier niet boeren.'

Nu de ondernemers extra sanitair hebben gekocht, kunnen ze per 1 juli openen met de camping. 'De telefoon begint weer te rinkelen', zegt Marijon Visser. 'We willen het beste ervan maken. We knappen onze appartementen rigoureus op. Daar hebben we nu de tijd voor.'


Marijon en Lisa Visser zijn aan het klussen in de appartementen. Daar hebben ze nu tijd voor.
Marijon en Lisa Visser zijn aan het klussen in de appartementen. Daar hebben ze nu tijd voor. © Ilja Zonneveld

Alles is gestript, nieuwe bedden en matrassen zijn gekocht. De ondernemers konden verbouwden, omdat ze enige tijd geleden land hebben verkocht. Hoeveel inkomsten ze mislopen? 'Dat hebben we nog niet opgeteld. Dan doet het misschien wel zeer. We zijn blij dat we sinds een tijd zonnepanelen hebben. Dat geld komt nu goed van pas.'


Nieuwe manege

Hun buren, Ludie en Sietske van der Bijl, hebben een nieuwe manege gebouwd bij hun melkveebedrijf. 'De manege was net een paar dagen klaar, toen de maatregelen van het RIVM kwamen. Het is een hard gelag. We hebben nog nauwelijks mensen kunnen ontvangen', zegt Ludie van der Bijl. Naast een manege bieden de ondernemers huifkartochten aan. Hoe gaat het met de ponykampen? Het tweetal moet het antwoord schuldig blijven. 'We hebben twee Belgen op ijzers gezet om toch gezinnen een huifkartocht te kunnen aanbieden. Maar aan ponykampen en strandritten verdienen we meer', zegt Sietske van der Bijl.


Rinkse van der Bijl rijdt met pony Puk in de nieuwe manege van haar ouders op Schiermonnikoog. De manege was net klaar, toen het RIVM met coronamaatregelen kwam.
Rinkse van der Bijl rijdt met pony Puk in de nieuwe manege van haar ouders op Schiermonnikoog. De manege was net klaar, toen het RIVM met coronamaatregelen kwam. © Ilja Zonneveld

De bank heeft de aflossing van de manege stopgezet. Renovatie van de stal stellen de ondernemers uit. 'We krijgen zonnepanelen op het dak en leggen er eerst ter vervanging van asbest maar een goedkopere plaat op. We hebben geen keuze. Gelukkig doen de koeien het goed met een gemiddelde van 10.000 kilo melk. Zij moeten ons erdoorheen helpen.'


Koeien eruit, toeristen erin

Sinds de jaren vijftig/zestig komen toeristen bij de boeren op Schiermonnikoog. Dat gebeurde al toen de opa van Willem Visser nog in het dorp boerde. 'Als de achttien koeien 's zomers de wei in gingen, maakten we de Hollandse stal schoon voor de toeristen. Ze sliepen op stro', weet de melkveehouder. Het geld dat ze van de vakantiegangers ontvingen, was nodig voor het kopen van veevoer en het betalen van de melkwagen, waar destijds nog extra geld voor werd gerekend voor de boot. Sommige groepen komen al 52 jaar bij de boeren op het Waddeneiland. Jaarlijks ontvangen zij tienduizenden mensen. 'Recreatie en melkveehouderij zijn nauw met elkaar verweven. Wij betalen de hypotheek van de inkomsten uit het toerisme', stelt Peter Visser. De boeren denken na over een protocol om toch weer openen met de kampeerboerderijen. De gemeente kijkt samen met andere eilander gemeenten naar de mogelijkheden voor een noodfonds voor ondernemers op de Waddeneilanden.

Weer

  • Donderdag
    31° / 21°
    70 %
  • Vrijdag
    27° / 20°
    80 %
  • Zaterdag
    25° / 19°
    95 %
Meer weer