Weg met de hokjesgeest in de landbouw

Landbouwminister Carola Schouten presenteert vandaag haar langverwachte landbouwvisie. Je kunt voorspellen dat de kritiek op haar visie op een duurzamer voedselsysteem niet mals gaat zijn. Vanuit natuuradepten aan de ene kant en technologiepredikers anderzijds.

Dat het huidige landbouwmodel tegen grenzen aanloopt, daarover bestaat weinig onenigheid. Milieudoelen staan onder druk, evenals het agrarisch verdienmodel. Veel boeren produceren op of onder de kostprijs, ondanks ongekende productiviteitsgroei.

Maar dan de weg naar voren. Dan scheiden de wegen zich en mondt het debat al gauw uit in een discussie over waarden. Zwart of wit, gebrek aan nuance en elkaar onder vuur nemen vanuit de eigen schuttersput. Een hokjesgeest.

Er is behoefte aan een vergezicht dat handvatten biedt voor een sterke agrarische sector, veilig en betrouwbaar voedsel, een rijke natuur en een vitaal platteland. Schouten zal daarvoor tegenpolen moeten verbinden. Doelen centraal stellen, middelen volgend laten zijn. Uit die kramp komen van heilig verklaarde dan wel verfoeilijke productiesystemen. Met hernieuwd pragmatisme naar voedsel kijken, zonder vrees voor een waterig compromis.

In diversiteit zit de oplossing. Zonder waardeoordeel. Met biologisch en de melkrobot als symbolische extremen. Beide met hun bijdrage en beperkingen. Differentiatie stimuleert het verdienmodel voor hen die niet op kostprijs de oorlog willen winnen. Niet beter, maar anders. Er is niet een maat der dingen. Ruimte voor ieder productiesysteem, binnen de grenzen van democratisch gestelde doelen.

Schoutens visie vormt de aanzet om opnieuw te bepalen waar we met elkaar naartoe willen. Binnen die kaders bepaalt de boer of tuinder maar hoe hij of zij dat invult en een markt en productiesysteem kiest. Een transitie in vrijheid en gebondenheid.