Van Essen houdt deurtje open voor emissienorm per hectare

Landbouwminister Jaimi van Essen sluit een emissienorm per hectare als alternatief voor een emissienorm per fosfaatrecht niet op voorhand uit. Dat meldde hij tijdens een debat over het stikstoffonds. ‘Ik denk dat je altijd deurtjes open moet houden.’

In de Tweede Kamer Wetgevingsoverleg over het stikstoffonds met landbouwminister Jaimi van Essen en staatssecretaris Silvio Erkens.
© Dirk Hol

Van Essen zei dit maandagavond in antwoord op vragen van Laura Bromet (PRO). Zij vreest dat juist grote kapitaalkrachtige bedrijven fosfaatrechten bijkopen, terwijl kleine en extensieve bedrijven dat niet kunnen opbrengen. Ook de biologische sector vraagt om andere opties.

De minister onderzoekt de mogelijkheid om weidegang naar waarde te laten meewegen in het systeem. ‘Niet omdat ze een uitzondering zijn, maar omdat het gewoon goed beloond moet worden. Dat kan in de KringloopWijzer nu nog maar tot een beperkt aantal uren. Tegelijkertijd vraagt borging van doelsturing op veldemissies echt nog nadere uitwerking.’ Hij verwacht in het eerste kwartaal van 2027 meer duidelijkheid hierover te hebben.

Van Essen ziet op termijn meerdere routes voor bedrijven om aan de gestelde emissienorm te voldoen. Dat kan enerzijds gericht zijn op extensiveren of biologische landbouw, maar anderzijds door toepassing van innovatie en technologische oplossingen. ‘Op die manier kunnen boeren zelf bepalen welke zij het meest bij hun bedrijf vinden passen’, legt de minister uit.

Handelingsperspectief voor ondernemers

Er is gekozen voor emissienormen per fosfaatrecht omdat deze rekenmethode volgens Van Essen recht doet aan de diversiteit in de sector. Die diversiteit slaat op de mate van intensiteit, de grondsoort en de hoeveelheid grond waarover bedrijven beschikken. ‘Het is een relatief neutrale indicator. Extensieve en biologische bedrijven scoren vaak ook positief op de emissienorm per fosfaatrecht’, zegt hij. Daarbij is er een maximum aan het aantal fosfaatrechten dat in omloop is. ‘Dit is een harde grens. Door die verhandelbaarheid is er ook een extra handelingsperspectief voor ondernemers. Dat vindt het kabinet ook belangrijk’, benadrukt hij.

Van Essen vindt het belangrijk dat de overheid via grondgebondenheid en de bijbehorende normen kunnen sturen op de maximale intensiteit van een bedrijf. ‘We sluiten bij die koppeling met fosfaatrechten aan op een bestaand stelsel waar ondernemers ook mee bekend zijn. Zo voorkomen we een stapeling van systemen.’

Zorgen om betaalbaarheid

Caroline van der Plas (BBB) heeft grote zorgen over de betaalbaarheid van de transitie. Ze vraag zich af of boeren de omschakeling wel kunnen terugverdienen. ‘Als we alleen al kijken naar het extensiveren, dan zou je 15 hectare kunnen aankopen. Dan ben je ongeveer 1,5 miljoen euro kwijt. Je kunt ook vee wegdoen, maar de vaste kosten voor je stallen, de melkrobots en de machines lopen allemaal door.’ Omschakeling naar biologisch betekent een gangbare prijs ontvangen tot ze zijn gecertificeerd, stelt Van den Plas. ‘Dus dan blijft bij mij de vraag: is dit uitvoerbaar en haalbaar? Voor een paar boeren misschien, maar niet voor iedereen.’

Verder geeft Van Essen aan dat er wordt gewerkt aan instrumenten om boeren te helpen. Zo is er een grondbank in oprichting die boeren kan helpen met extensiveren. Provincies hebben ook het instrument ruilverkaveling tot hun beschikking. Daarnaast is geld uitgetrokken voor regelingen die boeren kunnen helpen.

Wachten op innovaties

Verschillende Tweede Kamerleden vragen waar de innovaties blijven die boeren moeten helpen bij emissiereductie. De reductie moet ook juridisch geborgd zijn, zodat boeren niet investeren in technologie die later onvoldoende blijkt te werken.

Van Essen stelt dat er veel innovatie in ontwikkeling is. ‘Ondernemers hebben tot 2035 de tijd om aan normen te voldoen. Dat is belangrijk, want je kunt niet morgen meteen grote veranderingen vragen.’ Hij benadrukt dat de norm van 0,164 kilogram ammoniak per fosfaatrecht zo is opgesteld dat het met de huidige stand van de techniek te halen is.

‘20 miljard euro is minimale’

De oorsprong van het debat was het stikstoffonds van 20 miljard euro. Van der Plas denkt dat dit niet toereikend is. De provincies gaven immers in 2023 al aan dat ze in totaal 60 miljard euro nodig hebben voor de uitvoering van hun plannen. ’20 miljard is dan echt een startbedrag.’

De minister reageert nuchter. ‘Ik denk dat die 20 miljard euro het minimale is dat we nodig hebben. Dat provincies veel meer vragen, betekent niet dat dat allemaal nodig is. Met 20 miljard zullen we wel een hele kosteneffectieve oplossing moeten zoeken.’

Lees ook

Marktprijzen

Meer marktprijzen

Laatste nieuws

Nieuwste video's

Kennispartners

Meest gelezen

Nieuw op MechanisatieMarkt.nl

Meer advertenties

Vacatures

Weer

  • Woensdag
    11° / 8°
    85 %
  • Donderdag
    11° / 7°
    90 %
  • Vrijdag
    7° / 2°
    20 %
Meer weer