Er kan veel met opvang en beheer van water

Over voldoende goed gietwater beschikken, is van levensbelang voor de teelt. Toch wordt dit steeds uitdagender. Tijdens de afgelopen hete en droge zomer scheerden telers in het Westland langs de afgrond en zagen zij de bodem van hun waterbassin in zicht komen. Wat zijn sleutels om constant over voldoende schoon water te beschikken? Opvang en bufferen van hemelwater, recirculatie en ontsmetting zijn opties. Orchideeënteler Labeau Breeders slaat het water ondergronds in de kas op.

© Koen van Wijk

Daarnaast stelde het hoogheemraadschap van Delfland in augustus een onttrekkingsverbod voor oppervlaktewater in. Er was sprake van een crisissituatie voor grondgebonden teelten; ze dreigden verloren te gaan. Sommige telers moesten de teelt voortijdig staken. Voor substraattelers, circa 90 procent van het areaal, was het probleem minder groot. Maar hun gietwatervoorraad kan wel in de knel komen.

Met deze zomer in herinnering is het niet moeilijk om waterbeschikbaarheid voor de tuinbouw op de agenda te zetten. Op het derde Erfgoed Waterevent van teeltvloerenspecialist ErfGoed in De Lier stond dit thema dan ook centraal. Hoe kun je meer hemelwater benutten door opslag? Hoe kun je het zo goed mogelijk hergebruiken? Hoe kun je recirculatiewater in een goede conditie houden, zodat je het kan blijven hergebruiken?

Met deze berging erbij hebben we nu een totale opslagcapaciteit van 7.000 kuub water. Onze hemelwateropvang is hiermee verdubbeld

Jessin Moor, teeltmanager bij Labeau Breeders

‘Er valt jaarlijks 850 millimeter neerslag in Nederland, maar voor een groot deel buiten het seizoen dat je het het meeste nodig hebt. De uitdaging is om het goed op te slaan’, stelt organisator Cock van Bommel van ErfGoed. Het Waterevent vindt dit keer plaats bij Labeau Breeders, dat in De Lier jaarlijks tientallen miljoenen jonge phalaenopsisplantjes opkweekt in pluggen.

Op deze locatie is nauwelijks ruimte voor watertanks of bassins, vandaar dat het bedrijf al twintig jaar hemelwater ondergronds in de kas bergt. In de afgelopen maanden is hier een nieuwe waterberging aan toegevoegd in een kas van 1 hectare, gerealiseerd door onder meer ErfGoed en Albers Alligator.

Zestien bergingsvijvers

Vanwege vernieuwing van de kas met nieuwe teelttafels moest de bodem worden opengemaakt. Dat moment is benut om zestien waterbergingsvijvers te graven, in elke kap twee. ‘Met deze berging erbij hebben we nu een totale opslagcapaciteit van 7.000 kuub water. Onze hemelwateropvang is hiermee verdubbeld’, vertelt teeltmanager Jessin Moor bij Labeau.

De bassins zijn 75 meter lang, 3 meter breed, 1 meter diep en voorzien van een deksel. In elk bassin past 190 kuub water. ‘We zijn nu volledig zelfvoorzienend in onze gietwatervoorraad’, stelt Moor. De bergingsvijvers liggen tussen de eb- en vloedvloer van Erfgoed in en de twee watersystemen zijn volledig gescheiden. ‘Alle bassins staan met elkaar in verbinding, ook met die in de andere kassen. Er zijn zes hemelwaterinlaten, waardoor we heel veel regenwater in een keer kunnen opvangen’, aldus Moor.

Lees ook: ErfGoed Waterevent: genoeg mogelijkheden voor meer zelfvoorziening in gietwater

Het water wordt naar de technische ruimte gepompt en daar voor gebruik eerst nog ontsmet met UV-techniek en voorzien van de juiste bemesting. ‘Na een gietbeurt wordt het drainwater gerecirculeerd en voor 30 procent telkens aangevuld met nieuw hemelwater. De hygiënenorm ligt hier heel hoog, omdat de jonge plantjes die wij opkweken steriel uit het lab komen en erg kwetsbaarder zijn’, legt de teler uit.

Daarom krijgt het schoonhouden van de watervoorraad veel aandacht. De bassins zijn afgedekt met deksels. Zo is het water goed afgeschermd voor vervuiling en krijgen schadelijke bacteriën en schimmels weinig kans. Moor: ‘Door de afdekking blijft de opslag verduisterd en ontstaat geen algengroei.’

De kwaliteit van het gietwater bewaken is een van de speerpunten van meststoffenspecialist Van Iperen, ook aanwezig op het Waterevent met twee presentaties. Het bedrijf heeft het dashboard ‘Mijn water’ ontwikkeld, waarin telers de kwaliteit van hun gietwater kunnen bijhouden. Uitslagen van watermetingen worden gepresenteerd in tabellen en grafieken zodat de teler trends kan herkennen in pH-waarde, temperatuur, EC-gehalte en de microbiologische vervuiling.

Schimmels, bacteriën of algen

Die laatste parameter stellen de adviseurs eenvoudig vast met een ATP-meter, wat technisch specialist Arco Lock tijdens het Waterevent demonstreert. ‘We meten de waterkwaliteit van het bassin tot aan de druppelaars. Als de waarden structureel te hoog blijken, dan nemen we watermonsters om in het lab naar de oorzaak te zoeken’, licht hij toe. Via analyse van dit water kan de aanwezigheid van schimmels, bacteriën of algen worden opgespoord.

Glastuinders krijgen een toelichting bij de mogelijkheden van ondergrondse wateropslag.
Glastuinders krijgen een toelichting bij de mogelijkheden van ondergrondse wateropslag. © Koen van Wijk

Zeker in perioden met minder gietbeurten per dag staat de watervoorraad langer stil, met de kans op bacterie en algenvorming. Tijdens het Waterevent gaat water- en bemestingsspecialist Dick Breugem van Van Iperen hier op in. ‘Bij stilstand vindt verandering plaats, zoals verhoging van de pH-waarde. Een belangrijk risico is dan het neerslaan van meststoffen. Daardoor kunnen afzettingen ontstaan in leidingen en druppelaars, zeker als die niet heel erg schoon zijn.’

Naast minerale afzettingen vormt organische vervuiling een risico. Bij hoge temperaturen kunnen bacteriën zich snel vermenigvuldigen en biofilm vormen op de leidingwanden. Neergeslagen zouten maken het gemakkelijker voor vervuiling om zich te hechten. ‘Heb je een schone leiding, dan heb je daar veel minder last van. Het werkt dus een beetje dubbel’, stelt Breugem. En dan is er nog dat bacteriën zuurstof uit het water halen, waardoor tijdens perioden met weinig watergift het zuurstofgehalte sterk kan dalen. Zuurstofarm water is ongunstig voor de wortels en groei.

Lees ook

Marktprijzen

Meer marktprijzen

Laatste nieuws

Nieuwste video's

Kennispartners

Meest gelezen

Nieuw op MechanisatieMarkt.nl

Meer advertenties

Vacatures

Weer

  • Vrijdag
    7° / 2°
    20 %
  • Zaterdag
    9° / 1°
    30 %
  • Zondag
    6° / 0°
    20 %
Meer weer