Gedrag van prinsjes en prinsessen komt op

De demonstraties, soms met plunderingen en vandalisme, getuigen van verward en verwend gedrag. Hoewel demonstranten in de minderheid zijn, eisen ze het gelijk op. We vinden het moeilijk als vermeend in beton gegoten verworven rechten worden ingeperkt, zelfs als ze onbetaalbaar zijn geworden.

Mensen en groepen wentelen zich in slachtofferschap, zijn gewend aan alsmaar meer en kunnen amper tegen het woord ‘nee’. Wel lusten, geen lasten. Wel rechten, geen plichten.

Woede en polarisatie zijn in een digitale tijd makkelijk te mobiliseren. In delen van Europa staat het maatschappelijk klimaat in brand. Landen hebben hun financiën niet op orde en voormalige grootmachten kunnen lastig verkroppen dat hun rol voorbij is. Of het nu Frankrijk is met de pensioenleeftijd van 62 jaar, de Russische president Vladimir Poetin die de ouwe Sovjetinvloed terug wil, Groot-Brittannië met de Brexit of Duitsland in een oude kramp.

Geopolitiek gezien verschuift veel en in die chaos zien politici, groeperingen, zogenaamde weldoeners, dwingelanden en radicalen hun kans schoon. Ook in eigen land is er politiek verwarde polarisatie, zoals dit najaar tien jaar terug.

Toen zorgden Gedeputeerde Staten van Noord-Brabant met gedeputeerde Johan van den Hout (SP), een politieke extremist, voor het eerste stikstofdebat. Een kongsi van partijen, een provinciale topambtenaar, een Brabantse Milieufederatiedirecteur en Peelactivisten leidde tot het onwerkbare stallenbesluit vanaf 7 juli 2017.

Dezelfde Peelactivisten zorgden samen met Mobilisation for the Environment (MOB) voor het PAS-vonnis in 2019. Van den Hout liet in een interview de schandelijke suggestie hangen dat boeren erger waren dan drugscriminelen. Ik stelde in het Brabants Dagblad de vraag of Van den Hout dan de tiran of redder van Noord-Brabant was? De huidige politiek toont amper niveau, moed en realiteitszin.

Bij elk voorstel en elke poging tot verandering zijn er mensen die ‘ja, maar’ roepen en er geen zin in hebben. Ze gedragen zich als prinsjes en prinsessen. Het liefst spelen ze de Zwarte Piet-kaart toe aan anderen. Mensen met vermogen, ondernemers en boeren zijn makkelijke slachtoffers: daar valt iets te halen. Denk aan ondernemers van wie de winkels tijdens demonstraties werden leeggeroofd.