Praktijkpilot toont kansen voor duurzamere gewasbescherming

Nieuws Akkerbouw Job Hiddink 14 okt 2026 om 16:30uur

Een weerbare en productieve akkerbouw kan hand in gaan met het verminderen van de milieubelasting van gewasbeschermingsmiddelen. Dat komt naar voren uit een vijfjarige praktijkpilot van FarmPlus, Van Iperen en Agrifirm, onder begeleiding van onderzoekers van Wageningen University & Research. Toch blijven telers ook tegen belangrijke knelpunten aanlopen.

Het reduceren van de milieubelasting van gewasbeschermingsmiddelen kan hand in hand gaan met een weerbare en productieve akkerbouw.

Doelsturing op milieubelasting van gewasbescherming is een belangrijke bouwsteen voor het Convenant gewasbescherming, dat momenteel verder wordt uitgewerkt. Dat stellen de partijen in de praktijkpilot. De pilot laat volgens hen zien dat een forse reductie van milieubelasting mogelijk is.

In een periode van vijf jaar werkten telers op twee pilotbedrijven samen met adviseurs van de grote coöperaties aan het verminderen van de milieubelasting van gewasbeschermingsmiddelen. Daarbij gebruikten zij de principes van Integrated Crop Management (ICM). Er is ervaring opgedaan met benchmarking, doelsturing en de rol van het advies van teeltadviseurs.

Behoud van verdienvermogen

Volgens directeur André Hoogendijk van BO Akkerbouw laat de praktijkpilot zien dat verduurzaming daadwerkelijk uitvoerbaar is met behoud van het verdienvermogen van telers. ‘Met doelsturing en benchmarking krijgen ondernemers de ruimte voor innovatie, terwijl ook de benodigde milieudoelen worden behaald. Deze praktijkervaring ondersteunt de inzet van de sector binnen het Convenant gewasbescherming.’

Op de twee gangbare akkerbouwbedrijven op zuidwestelijke klei en noordoostelijk zand zijn maatregelen getest in aardappelen, suikerbieten, granen en zaaiuien. Ondanks de overwegend positieve resultaten, bleek de beoogde halvering van de milieubelasting niet overal haalbaar. Zo kan voor waterleven 50 procent reductie worden bereikt, als er nog ruimte is om drift verder te verminderen.

Lees ook: ‘Convenant gewasbescherming moet wel tanden hebben’

Voor bodemleven werd op beide bedrijven een reductie gerealiseerd, maar de resultaten verschilden per gewas en jaar. Daarnaast blijkt de belasting van grondwater sterk afhankelijk te zijn van het organischestofgehalte en de beschikbare middelen.

In het rapport staan ook belangrijke knelpunten vermeldt. Dit betreft onder meer de bestrijding van phytophthora en alternaria in aardappelen, bladvlekkenziekten in suikerbieten en onkruiden op zandgrond. Verder biedt volgens de partijen mechanische onkruidbestrijding mogelijkheden, maar is het effect weersafhankelijk en vraagt het om extra arbeid en investeringen. Bovendien zijn laagrisicomiddelen en effectieve biologische alternatieven momenteel beperkt beschikbaar.