VK-Oost: stikstofdoelen onhaalbaar zonder innovatie

Nieuws Melkvee Martijn van Rossum 01 aug 2026 om 11:29uur

Vruchtbare Kringloop Oost (VK-Oost) roept het kabinet op om het stikstofbeleid zo uit te werken dat de doelen haalbaar blijven voor boeren. Volgens het ‘lerend netwerk’ van ruim 400 agrarische ondernemers laat een analyse onder de eigen deelnemers zien dat vrijwel geen enkel bedrijf de ammoniakdoelen voor 2035 kan halen met alleen managementmaatregelen.

Het bestuur van VK-Oost maakt zich zorgen over de gevolgen van de voorgestelde kabinetsplannen voor boerenbedrijven in Oost-Nederland. De vereniging baseert zich op een analyse van de ammoniakemissie per kilogram fosfaatrecht. Daaruit blijkt dat bedrijven die al onder de voorgestelde norm van 0,164 kilogram ammoniak per kilogram fosfaatrecht uitkomen, vrijwel allemaal beschikken over een emissiereducerende stalvloer. Met uitsluitend aanpassingen in de bedrijfsvoering is de doelstelling voor de meeste bedrijven volgens VK-Oost niet bereikbaar.

Tegelijkertijd waarschuwt VK-Oost dat innovatie alleen ook geen oplossing is. Nieuwe emissiearme technieken vragen vaak forse investeringen, waardoor vooral kleinere bedrijven in de knel kunnen komen. Dat kan volgens de vereniging leiden tot verdere schaalvergroting, terwijl sommige technische maatregelen bovendien ten koste kunnen gaan van bijvoorbeeld weidegang.

Kennisontwikkeling

VK-Oost pleit daarom voor een combinatie van vakmanschap, doelsturing en innovatie. Volgens de vereniging zijn de beste resultaten te behalen wanneer technische maatregelen worden gecombineerd met goed management en kennisontwikkeling. Daarbij wijst zij op tien jaar praktijkervaring binnen het netwerk, waaruit volgens de organisatie blijkt dat kennisuitwisseling en studiegroepen leiden tot betere resultaten op het gebied van emissies, bodemkwaliteit en bedrijfsvoering. Ook benadrukt VK-Oost dat er geen blauwdruk bestaat voor de landbouw van de toekomst en dat juist diversiteit tussen bedrijven een kracht is.

Lees ook: Zelfs koplopers halen nieuwe kabinetsdoelen nog niet

De oproep sluit aan bij een eerder gepubliceerd pleidooi van VK-Oost voor een stikstofaanpak die haalbaar is en kan rekenen op draagvlak onder boeren. De vereniging ziet daarbij ook een rol voor het Markemodel, waarmee in Gelderland inmiddels ongeveer 150 bedrijven werken aan doelsturing. In een open brief nodigt het bestuur minister Van Essen en de landbouwwoordvoerders uit om in gesprek te gaan over een uitvoerbaar stikstofbeleid met toekomstperspectief voor boeren.