‘Landbouwminister koerst op zwaar gesubsidieerd voedselpakket’

Een groot deel van de stoppende bedrijven zijn varkensbedrijven. De vraag naar varkensvlees in Europa blijft echter onverminderd groot. We zien momenteel dat de varkenshouderij die uit Nederland verdwijnt, wordt overgenomen door landen als Hongarije en Spanje.

De varkenshouders die verdwenen leverden een betaalbaar stukje vlees van de hoogste kwaliteit. Deze bedrijven werden vrijwel niet gesubsidieerd, legden relatief weinig beslag op de ruimte, voldeden aan alle eisen en hadden hun stikstofuitstoot al met ruim 80 procent teruggebracht. Het waren vakmensen binnen Europa!

Landbouwminister Jaimi van Essen kwam eind juni met een nieuw pakket aan maatregelen om de stikstof verder te begrenzen. En daarmee de Nederlandse voedselproductie. Er komt een nieuwe opkoopregeling en de minister steekt zijn voorkeur voor de toekomstige voedselproductie niet onder stoelen op banken: veel meer biologische landbouw, voedselbossen en andere vormen van extensieve voedselproductie.

Iedere boer snapt dat producten als vlees dan alleen betaalbaar kunnen blijven met subsidie. Heel veel subsidie. Voor de productie van dezelfde hoeveelheid voedsel is immers veel meer grond nodig. En grond is bijzonder schaars in Nederland.

Wie gaat dat betalen?

Minister van Essen is er duidelijk over wie de investeringen in stikstof- en dierenwelzijnsmaatregelen gaat betalen: de markt. Hij stelt begin juli in een Kamerbrief dat de keten moet samenwerken zodat er meer geld overblijft, een hogere prijs kan worden gerealiseerd en de boer een eerlijk deel krijgt. Daarvan kunnen boeren dan de investeringen doen. Van Essen doelt op de gangbare veehouders, die moeten zichzelf redden.

Voor zijn geliefde voedselproducenten – de biologische en natuurinclusieve landbouw – is Van Essen minder hard. Waar gangbare varkenshouders in de regel geen of beperkt GLB-subsidie ontvangen en hun inkomen vooral uit de markt halen, ligt dat anders voor de extensieve landbouw. Met ecodiensten worden jaarlijks vaak tienduizenden euro’s aan subsidie verkregen.

Lees ook: Nieuwe stoppersregeling biedt hogere vergoeding aan boeren bij Natura 2000

Varkenshouders die zeer extensief boeren, ontvangen tegenwoordig subsidies van wel 1.000 euro per zeug per jaar. Zij hebben die hoge subsidie ook nodig omdat hun producten anders onbetaalbaar worden en alleen bereikbaar zijn voor de ‘happy few’. Met veel belastinggeld wordt de prijs van het inclusieve vlees acceptabel gehouden, waardoor deze producten beperkt duurder zijn dan gangbaar geproduceerd varkensvlees.

Met de stikstofplannen van deze minister koersen wij af op een voedselpakket dat alleen met veel belastinggeld in de markt kan worden gehouden. Zonder veel belastinggeld, is het voor de doorsnee Nederlander niet te betalen. Het betaalbare vlees komt straks, als we niet veel zuiniger zijn op onze varkenshouders, uit Hongarije en Spanje.